مقایسه رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته

بازار طلا و مسکن در اقتصاد ایران از مهم‌ترین گزینه‌ها برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم و کاهش قدرت خرید پول هستند. در یک دهه گذشته، هر دو بازار رشد قابل‌توجهی داشته‌اند اما سرعت و الگوی این رشد یکسان نبوده است. در سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ رشد مسکن بیشتر از طلا بوده و در سایر سال‌های بررسی‌شده، طلا عملکرد بهتری داشته است. پس برای مقایسه رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته، باید علاوه بر قیمت ابتدا و انتهای دوره، روند رشد سالانه و میزان نوسان هر دو بازار را نیز بررسی کرد. با نرخ نیوز همراه باشید.

بررسی و مقایسه قیمت طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته

ده سال، بازه‌ای مناسب برای بررسی عملکرد یک دارایی است، چون اثر جهش‌های کوتاه مدت کمتر می‌شود و تصویر روشن‌تری از رفتار بازار به دست می‌آید. البته در اقتصاد ایران، حتی در چنین بازه‌ای نیز نمی‌توان انتظار یک روند کاملا یکنواخت داشت. قیمت طلا و مسکن هر دو تحت تاثیر تورم قرار دارند، اما کانال انتقال این اثر به آنها متفاوت است.

طلا به شکل محسوسی به نرخ ارز و قیمت جهانی طلا واکنش نشان می‌دهد. وقتی ارزش ریال کاهش پیدا می‌کند یا قیمت اونس جهانی افزایش می‌یابد، اثر آن می‌تواند در فاصله کوتاهی در بازار داخلی طلا ظاهر شود. در مقابل، مسکن علاوه بر تورم و نرخ ارز، از قیمت زمین، هزینه ساخت، مصالح، قدرت خرید خانوار، شرایط معاملات و انتظارات تورمی اثر می‌گیرد. به همین دلیل واکنش آن معمولا با سرعت طلا اتفاق نمی‌افتد.

جدول مقایسه قیمت طلا و مسکن در ده سال گذشته

برای مقایسه رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته، اطلاعات مربوط به متوسط قیمت هر متر مربع مسکن تهران و میانگین قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ را در جدول زیر قرار داده‌ایم. این اعداد همان مبنای آماری منبع اصلی شما هستند و درصد تغییرات نیز مطابق همان جدول آورده شده‌اند.

مقایسه نمودار قیمت مسکن و طلا در ۱۰ سال گذشته

در مقایسه نمودار قیمت مسکن در ده سال گذشته و نمودار قیمت طلا در ۱۰ سال گذشته، هر دو بازار روندی صعودی داشته‌اند اما سرعت رشد آنها یکسان نبوده است. طلا معمولا نوسان و جهش بیشتری داشته و در سال‌هایی مانند ۱۳۹۷، ۱۳۹۹، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ رشد چشمگیری را تجربه کرده است، در مقابل، رشد مسکن بیشتر تدریجی و انباشته بوده است.

در نمودار رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته، سال ۱۳۹۷ یکی از نقاط مهم است. قیمت طلای ۱۸ عیار از حدود ۱۲۰ هزار به ۴۰۰ هزار تومان رسید و رشد ۲۳۳.۳ درصدی داشت، در حالی که رشد مسکن ۷۹ درصد بود. البته در سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲، رشد مسکن بیشتر از طلا ثبت شد.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۳۹۵

سال ۱۳۹۵ نقطه شروع این مقایسه بود. متوسط قیمت هر متر مربع مسکن تهران به طور میانگین حدود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به طور میانگین حدود ۱۱۳ هزار تومان بود. مسکن در این سال حدود ۹ درصد رشد کرد و طلا همچنان با سرمایه اولیه بسیار کمتری قابل خرید بود.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۳۹۶

در سال ۱۳۹۶، متوسط قیمت مسکن از ۴.۳ به ۵.۷۶ میلیون تومان رسید و رشد ۳۴ درصدی داشت. طلای ۱۸ عیار نیز به حدود ۱۲۰ هزار تومان رسید و رشد ۶.۱۹ درصدی ثبت کرد. در نتیجه، رشد مسکن در این سال بیشتر بود.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۳۹۷

سال ۱۳۹۷ نقطه جهش طلا بود. قیمت طلای ۱۸ عیار از حدود ۱۲۰ هزار به ۴۰۰ هزار تومان رسید و رشد ۲۳۳.۳ درصدی ثبت کرد. در حالی که رشد مسکن ۷۹ درصد بود. افزایش نرخ ارز و انتظارات تورمی از عوامل مهم این جهش بودند.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۳۹۸

در سال ۱۳۹۸، متوسط قیمت مسکن تهران به حدود ۱۵ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان رسید و رشد ۴۸ درصدی داشت. قیمت طلای آب شده یا قیمت طلای ۱۸ عیار حدود ۴۱۲ هزار تومان بود و تنها ۳ درصد رشد کرد. در این سال، مسکن روند صعودی خود را ادامه داد، در حالی که رشد طلا پس از جهش سال قبل محدودتر شد.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۳۹۹

سال ۱۳۹۹ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های این مقایسه بود. قیمت مسکن به حدود ۲۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید و ۷۹ درصد رشد کرد، طلای ۱۸ عیار نیز از حدود ۴۱۲ هزار تومان به ۱.۲ میلیون تومان رسید و رشد ۱۹۱.۳ درصدی داشت. افت ارزش ریال، افزایش نرخ ارز، تورم و رشد نقدینگی بر هر دو بازار اثر گذاشتند.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۴۰۰

در سال ۱۴۰۰، مسکن عملکرد بهتری داشت. متوسط قیمت هر متر مربع به حدود ۳۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید و ۱۵ درصد رشد کرد، در حالی که طلای ۱۸ عیار با رسیدن به حدود ۱ میلیون و ۲۳۳ هزار تومان، ۲.۷۵ درصد افزایش یافت.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۴۰۱

در سال ۱۴۰۱، مجدد طلا افزایش پیدا کرد. قیمت طلای ۱۸ عیار به حدود ۲ میلیون و ۶۳۲ هزار تومان رسید و رشد ۱۱۳.۵ درصدی داشت. مسکن نیز با رسیدن به حدود ۴۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، ۴۹ درصد رشد کرد.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۴۰۲

در سال ۱۴۰۲، رشد مسکن از طلا بیشتر بود. متوسط قیمت هر متر مربع مسکن تهران به حدود ۷۰ میلیون تومان رسید و ۴۹ درصد رشد کرد. طلای ۱۸ عیار نیز به حدود ۳ میلیون و ۲۵۳ هزار تومان رسید و رشد ۲۳.۶ درصدی داشت.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۴۰۳

در سال ۱۴۰۳، طلا دوباره عملکرد بهتری داشت. متوسط قیمت مسکن به حدود ۹۴ میلیون تومان رسید و ۳۴ درصد رشد کرد، در حالی که قیمت طلای ۱۸ عیار با رسیدن به حدود ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان، ۵۶.۸ درصد افزایش یافت.

مقایسه قیمت طلا و مسکن تهران در سال ۱۴۰۴

در سال ۱۴۰۴، متوسط قیمت مسکن تهران به حدود ۱۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید و رشد آن ۱۹.۶ درصد بود. طلای ۱۸ عیار نیز به حدود ۱۰ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان رسید و رشد ۱۱۳.۳ درصدی ثبت کرد.

کدام یک در ده سال اخیر رشد بیشتری داشته است؟

اگر فقط به سال‌های منفرد نگاه کنیم، پاسخ یکسان نیست. مسکن در سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ رشد بیشتری از طلا داشته است. اما در سایر سال‌های این جدول، طلا رشد سالانه بالاتری ثبت کرده است.

اما وقتی کل دوره را در نظر می‌گیریم، تفاوت مهم‌تر می‌شود. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از حدود ۱۱۳ هزار تومان در سال ۱۳۹۵ به ۱۰ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است. متوسط قیمت هر متر مربع مسکن نیز از حدود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۱۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.

بنابراین بر اساس روند گذشته، طلا رشد بیشتری را تجربه کرده است. البته مقایسه صرفا مربوط به افزایش قیمت است و هزینه‌های خرید و فروش، اجرت، مالیات، هزینه نگهداری، درآمد اجاره یا سایر منافع جانبی دارایی‌ها را وارد محاسبه نمی‌کند.

عوامل موثر بر قیمت طلا در ده سال گذشته

قیمت طلا فقط از یک عامل مشخص پیروی نمی‌کند. این مسئله تنها مربوط به ده سال گذشته نمی‌شود. بلکه با بررسی مقایسه قیمت طلا و مسکن در 40 سال گذشته نیز متوجه می‌شویم که عوامل متعددی بر تغییرات قیمت تاثیرگذار است.

نرخ ارز

افزایش نرخ دلار در بازار داخلی معمولا به صورت مستقیم بر قیمت طلای داخلی اثر می‌گذارد. حتی اگر قیمت جهانی طلا ثابت بماند، افزایش نرخ ارز می‌تواند ارزش ریالی طلا را افزایش دهد.

برای سرمایه‌گذار ایرانی این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، چون قیمت طلای داخلی حاصل اثر همزمان قیمت جهانی طلا و نرخ ارز است. به همین دلیل ممکن است بازار جهانی طلا تغییر زیادی نداشته باشد، اما طلای داخلی به دلیل افزایش نرخ ارز رشد کند.

تورم

در دوره‌های تورمی، سرمایه‌گذاران معمولا به دنبال دارایی‌هایی هستند که بتوانند بخشی از ارزش سرمایه را حفظ کنند. طلا یکی از دارایی‌هایی است که در چنین شرایطی مورد توجه قرار می‌گیرد. افزایش تقاضای سرمایه‌ای می‌تواند در کنار افزایش هزینه‌های اقتصادی، زمینه رشد بیشتر قیمت را ایجاد کند. به همین دلیل تورم یکی از متغیرهای مهم در بررسی مقایسه رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته است.

قیمت جهانی طلا

قیمت طلای جهانی یکی دیگر از عوامل کلیدی است. تغییر سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی، نرخ بهره، شرایط اقتصاد جهانی و تقاضای بانک‌های مرکزی می‌تواند قیمت اونس را تغییر دهد. وقتی رشد قیمت جهانی طلا با افزایش نرخ ارز داخلی همزمان شود، اثر آن بر بازار طلای ایران می‌تواند بسیار پررنگ باشد.

بحران‌های سیاسی و اقتصادی

در دوره‌های بحران، طلا معمولا به عنوان دارایی امن مورد توجه قرار می‌گیرد. افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک می‌تواند تقاضا برای طلا را افزایش دهد و به رشد قیمت کمک کند.

در چنین شرایطی، طلای آب شده نیز برای برخی سرمایه‌گذاران جذاب است، چون امکان خرید آن با ساختار ساده‌تر و سرمایه متناسب با وزن موردنظر وجود دارد.

عوامل موثر بر قیمت مسکن تهران

مسکن نیز تحت تاثیر مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی قرار دارد، اما مکانیزم اثرگذاری آنها با طلا متفاوت است.

رشد نقدینگی

افزایش نقدینگی می‌تواند قدرت خرید اسمی و تقاضای سرمایه‌ای برای دارایی‌هایی مانند ملک را افزایش دهد. در شرایط تورمی، بخشی از نقدینگی به سمت دارایی‌های فیزیکی حرکت می‌کند.

هزینه ساخت و ساز

قیمت مصالح، دستمزد، تجهیزات و هزینه‌های مرتبط با ساخت و ساز مستقیما روی هزینه تمام شده ساختمان اثر می‌گذارند. وقتی هزینه ساخت افزایش پیدا می‌کند، فروش واحدهای جدید نیز معمولا با قیمت بالاتری انجام می‌شود.

قیمت زمین

زمین بخش بزرگی از ارزش نهایی ملک در تهران را تشکیل می‌دهد. افزایش قیمت زمین می‌تواند حتی بدون رشد شدید هزینه ساخت، قیمت تمام شده واحد مسکونی را بالا ببرد.

انتظارات تورمی

وقتی خریداران و فروشندگان انتظار دارند قیمت‌ها در آینده افزایش پیدا کند، رفتار آنها نیز تغییر می‌کند. این انتظارات می‌تواند باعث کاهش عرضه ملک برای فروش یا افزایش تقاضای سرمایه‌ای شود.

نرخ ارز

افزایش نرخ ارز از مسیر افزایش هزینه برخی مصالح و تجهیزات، افزایش هزینه ساخت و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران می‌تواند به بازار ملک منتقل شود. در نتیجه رابطه بازار ارز و مسکن مستقیم و فوری نیست، اما در بلندمدت اهمیت زیادی دارد.

در پایان

مقایسه رشد طلا و مسکن در ۱۰ سال گذشته نشان می‌دهد هر دو بازار افزایش قیمت قابل‌توجهی داشته‌اند. اما سرعت رشد آنها متفاوت بوده است. در سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ رشد مسکن بیشتر بود و در بسیاری از سال‌های دیگر، طلا جهش بیشتری ثبت کرد.

با بررسی کلی باید گفت رشد تجمعی طلا بیشتر از متوسط قیمت مسکن تهران بوده است. با این حال، نقدشوندگی، سرمایه اولیه، نوسان، هزینه‌های جانبی، درآمد اجاره و افق سرمایه‌گذاری نیز در انتخاب میان این دو بازار اهمیت دارند. طلا انعطاف و نقدشوندگی بیشتری دارد و مسکن برای سرمایه‌گذاری بلندمدت و کسب درآمد اجاره همچنان گزینه مهمی است.

سوالات متداول

آیا رشد قیمت طلا در این دوره به معنای سود خالص همین میزان برای سرمایه‌گذار است؟

خیر. رشد قیمت شاخصی برای تغییر ارزش دارایی است و سود واقعی سرمایه‌گذار می‌تواند تحت تاثیر هزینه خرید و فروش، اجرت، مالیات، اختلاف قیمت خرید و فروش و نوع طلای خریداری شده قرار بگیرد.

چرا ممکن است قیمت یک ملک از میانگین قیمت مسکن تهران بیشتر یا کمتر باشد؟

میانگین قیمت تهران فقط یک شاخص کلی است. منطقه، موقعیت ملک، سن بنا، کیفیت ساخت، امکانات، طبقه، پارکینگ و شرایط عرضه و تقاضا می‌توانند باعث شوند قیمت یک واحد مشخص تفاوت زیادی با میانگین شهر داشته باشد.

اگر سرمایه‌گذار فقط برای چند ماه به پول خود نیاز داشته باشد، کدام ویژگی اهمیت بیشتری دارد؟

در چنین شرایطی، نقدشوندگی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. دارایی‌ که بتوان آن را سریع‌تر و با هزینه کمتر به پول نقد تبدیل کرد، معمولا برای افق زمانی کوتاه مناسب‌تر است.