استخدام شدن در بانک یکی از گزینه‌های جذاب برای جوانان است. امنیت شغلی، مزایای رفاهی، تسهیلات کارمندی، فرصت ارتقا شغلی و جایگاه شغلی خوب از جمله عوامل جذابیت این شغل است. اما، رشته هایی که بانک استخدام می کند شامل چه رشته‌هایی است؟ آیا رشته‌ای که در آن مشغول به تحصیل هستید در این لیست وجود دارد یا خیر؟ بنابراین، سعی می‌کنیم قبل از اینکه برای آزمون استخدامی اقدام کنید، باید به این سوال پاسخ دهیم که اصلا رشته‌های مورد نیاز استخدام بانک کدام‌اند؟ در ادامه این مطلب از نرخ نیوز به این موضوع می‌پردازیم.
فهرست مطالب
بانک‌ها چه رشته‌هایی را برای استخدام می‌پذیرند؟
بانک یک نهاد مالی پیچیده به‌حساب می‌آید. در یک بانک برای اینکه عملیات روزمره و توسعه بازار به خوبی انجام شود به طیف وسیعی از تخصص‌ها نیاز است. در ادامه رشته‌های استخدامی بانک‌ها را نام خواهیم برد تا بیشتر با آنها آشنا شوید.
گروه مالی، حسابداری و اقتصاد
هسته اصلی فعالیت‌های بانکداری توسط این گروه انجام خواهد شد. اشخاصی که در مشاغل کارشناس اعتبارات، کارشناس ارزیابی طرح‌ها، باجه‌داری و… فعالیت می‌کنند، معمولا در این گروه تحصیل کرده‌اند. رشته‌های دانشگاهی مانند؛
- حسابداری (کلیه گرایش‌ها)
- علوم اقتصادی (گرایش اقتصاد نظری، اقتصاد بازرگای، پول و بانکداری و…)
- مدیریت مالی و مهندس مالی
گروه علوم مدیریتی و اجرایی
افراد فارغ‌التحصیل در این گروه برای بدنه اجرایی شعب و ستاد بانک‌ها مناسب هستند. این افراد علاوه بر باجه‌داری، می‌توانند در بخش‌های منابع انسانی، برنامه‌ریزی عملیاتی و بازاریابی مشغول به کار شوند. رشته‌های زیر برای این گروه مناسب هستند؛
- مدیریت بازرگانی
- مدیریت دولتی
- مدیریت صنعتی
- مدیریت امور بانکی
- مدیریت بیمه و بانکداری
- مدیریت کسب‌وکارهای کوچک
گروه مهندسی کامپیتر و فناوری اطلاعات (IT)
با گسترش بانکداری الکترونیک و نئوبانک‌ها، نیاز به متخصصین کامپیوتر بیشتر از قبل احساس شد. رشته‌های استخدامی بانک‌ها شامل موارد زیر هم می‌شود.
- مهندس کامپیوتر (تمامی گرایش‌ها، سخت‌افزار، نرم‌افزار، شبکه و الگوریتم)
- مهندس فناوری اطلاعات
- هوش مصنوعی
- مهندس صنایع (گرایش‌های تحلیلی، مدیریت فرآیندها، زنجیره تامین و…)
گروه حقوق و علوم قضایی
وصول مطالبات یکی از مهمترین بخش‌های یک بانک است. برای تنظیم قراردادهای تسهیلتی، پیگیری معوقات بانکی و دفاع از بانک در مراجع قضایی هم به دانش‌آموختگان حقوق نیاز است. به‌همین‌دلیل در لیست رشته‌هایی که بانک استخدام می‌کند همیشه گروه حقوق وجود دارد.
- حقوق (گرایش‌های حقوق خصوصی، حقوق جرا، جرم شناسی، حقوق اسنادی و تجاری و حقوق بین‌الملل)
- فقه و حقوق اسلامی
گروه آمار، ریاضیات و علوم داده
در یک بانک برای تحلیل ریسک‌های اعتبار دهی، رتبه‌بندی مشتریان، مدل‌سازی بانکی و… به دانش‌آموختان گروه ریاضی نیاز است. متخصصان علوم محاسباتی به‌سادگی می‌توانند مدل‌های مختلف را بررسی و با اعداد و ارقام با شما صحبت کنند. اگر در رشته‌های زیر تحصیل کرده‌اید، می‌توانید برای آزمون استخدامی بانک آماده شوید. به این موضوع توجه داشته باشید که اگر در این رشته‌ها تحصیل کرده‌اید، واجد شرایط برای آزمون استخدامی هستید، یعنی برای استخدام شدن در بانک قبولی آزمون لازم و ضروری است.
- آمار (گرایش آمار مالی، آمار اقتصادی و آمار ریاضی)
- ریاضی (گرایش ریاضی کاربردی و ریاضی اقتصادی)
- علوم داده
کدام رشته‌ها برای استخدام بانک شانس بیشتری دارند؟
رشته‌هایی که در بالا به آنها اشاره کردیم می‌توانند در آزمون ثبتنام کنند. حالا سوال مهم این است که اصلا کدام رشته‌ها شانس قبولی بیشتری دارند. جدول زیر جواب این پرسش را در خود جای داده است.
| اولویت پذیرش | عنوان رشته‌ها | دلیل شانس بالا و ظرفیت زیاد | رده شغلی اصلی در بانک |
| اولویت اول (بسیار بالا) | حسابداری، مدیریت امور بانکی، مدیریت مالی | تطابق کامل دروس دانشگاهی با وظایف روزمره شعب | متصدی امور بانکی (باجه‌دار)، کارشناس اعتبارات |
| اولویت دوم (بالا) | علوم اقتصادی، مدیریت بازرگانی، مدیریت دولتی | نیاز دائمی شعب و ادارات منطقه‌ای به این تخصص‌ها | باجه‌دار، کارشناس بازاریابی و ارزیابی طرح‌ها |
| اولویت سوم (متوسط تا بالا) | مهندسی کامپیوتر، مهندسی IT | توسعه شدید بانکداری دیجیتال و زیرساخت‌های شبکه | کارشناس IT، پشتیبانی سیستم‌ها و امنیت شبکه |
| اولویت چهارم (متوسط) | مهندسی صنایع، حقوق | ظرفیت پذیرش محدودتر اما تخصصی در ستاد | کارشناس حقوقی، تحلیل‌گر فرآیندها و مدیریت ریسک |
| اولویت پنجم (تخصصی/محدود) | آمار، ریاضی، MBA، مدیریت منابع انسانی | نیاز محدود و مقطعی برای ادارات کل و مرکز تحقیقات | کارشناس تحلیل ریسک، کارشناس توسعه منابع انسانی |
نکته مهم:
بیشترین ظرفیت پذیریش استخدامی متعلق به شغل متصدی امور بانکداری (باجه‌دار) است که در بالا گفتیم از کدام گروه استخدام انجام می‌شود. رشته‌های کامپیوتر و IT برای استخدام در بانک‌های خصوصی و نئوبانک‌ها شانس بیشتری دارند. رشته‌های حقوق و مهندس صنایع کمترین ظرفیت استخدام را دارند.
برای استخدام بانک چه مقطع تحصیلی لازم است؟
در رابطه با اینکه برای استخدام در بانک باید تا چه مقطع تحصیلی ادامه داد باید به چند نکته توجه کرد. نوع بانک (خصوصی یا دولتی بودن آن) و پست شغلی مورد نظر در مقطع تحصیلی قابل پذیرش بری بانک اهمیت بسیار زیادی دارند. نکته مهم است که در بعضی از آزمون‌های استخدامی باید مدرک لیسانس و فوق لیسانس شخص یکی باشد و در صورت تفاوت امکان ثبتنام وجود نخواهد داشت.
- مقطع کارشناسی: بیش از 70% از ظرفیت استخدام بانک‌ها به همین مقطع نیاز دارند. شغل متصدی بانکداری، کارشناس اعتبارات و کارشناس ارز معمولا به همین مدرک نیاز است.
- مقطع کارشناسی ارشد: بعضی از مشاغل مثل کارشناس حقوقی، کارشناس ارشد IT، کارشناس تحلیل ریسک و مشاغل ستادی در ادارات مرکزی به مدرک کارشناسی ارشد نیاز دارند.
- مقاطع دیپلم و فوق دیپلم: در سال‌های اخیر استخدام در بانک با این مدارک نسبت به قبل سخت‌تر شده اما هنوز مشاغلی مانند نگهبانی، متصدی حفاظت، متصدی خدمات و… با این مدرک قابل استخدام است. در شهرهای کوچک حتی پشتیبان سخت‌افزاری هم با این مدارک قابل پذیرش هستند.
- مقطع دکتری: اگر مدرک دکتری دارید، نیازی به ثبتنام در آزمون استخدامی نیست و با فراخوان‌های ویژه جذب نخبگان می‌توانید در بانک‌های بزرگ استخدام شوید.
شرایط استخدام بانک‌ها چیست؟
بعد از اینکه با رشته‌هایی که بانک استخدام می‌کند آشنا شدیم، در این قسمت لازم است که شرایط استخدام شدن در بانک را شرح دهیم. این شرایط به دو دسته شرایط عمومی و شرایط اختصاصی تقسیم می‌شوند.
شرایط عمومی استخدام در بانک
- تابع کشور ایران و جمهوری اسلامی ایران
- دین اسلام (یا دین مورد قبول در قانون اساسی)
- التزام عملی به قانونی جمهوری اسلامی
- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از سربازی
- عدم اعتیاد به مواد مخدر
- عدم داشتن سو پیشینه
- داشتن سلامت کامل جسمانی و روانی
شرایط اختصاصی استخدام در بانک
- شرط سنی، برای مقطع کارشناسی حداکثر 30 سال، مقطع کارشناسی ارشد حداکثر 32 سال. برای آقایان دو سال سربازی به این سن اضافه می‌شود. در صورت متاهل بودن شانس بیشتری برای قبولی در آزمون استخدامی خواهید داشت.
- شرط معدل در گذشته حداقل معدل 14 یا 15 الزامی بود، اما الآن در بانک‌های دولتی شرط معدل برداشته شده و در بانک‌های خصوصی معدل کارشناسی 14 و معدل کارشناسی ارشد باید حداقل 15 باشد.
- بومی بودن هم یکی از شرایط اختصاصی است. بومی بودن براساس محل تولد، محل اخذ مدرک تحصیلی یا ده سال اقامت در آن شهر مشخص می‌شود.
به این موضوع دقت داشته باشید که در رابطه با بانک‌ها بعضی از شرایط قانون و بدون تغییر هستند و بعضی از آنها تعیین می‌شوند. مثلا ساعت کاری بانک ملی ایران در یک شورا تصمیم‌گیری می‌شود، اما شرایط عمومی استخدام بانک قانون و بدون تغییر است.
در پایان
در مطالب بالا اطلاعاتی در مورد رشته‌هایی که بانک استخدام می‌کند ارائه دادیم. گفتیم که برای استخدام شدن در بانک باید در چه رشته‌هایی تحصیل کرده باشید. شما با هر مقطع تحصیلی می‌توانید در بانک استخدام شوید که شرح کامل را در بالا ارائه داده‌ایم. در نهایت هم شرایط لازم برای استخدام در بانک را توضیح دادیم.
سوالات متداول
آیا با مدرک مهندسی (غیر از کامپیوتر و صنایع) می‌توان در آزمون استخدام بانک شرکت کرد؟
در بیشتر بانک‌های دولتی، مدرک رشته‌هایی مانند مهندسی عمران، مکانیک یا برق تنها در صورتی پذیرفته می‌شود که بانک نیاز به کارشناس تاسیسات یا ارزیابی املاک و پروژه‌های عمرانی داشته باشد؛ در غیر این صورت برای مشاغل عمومی شعب، معمولاً فقط رشته‌های مالی، مدیریتی، حقوق و کامپیوتر مجاز هستند.
آیا معافیت پزشکی مانع استخدام در بانک می‌شود؟
پاسخ بستگی به نوع معافیت دارد. اگر معافیت پزشکی مربوط به بیماری‌هایی باشد که مانع از نشستن طولانی‌مدت، کار با رایانه، بینایی یا توانایی‌های روحی و جسمی متناسب با کار در شعب نباشد، مشکلی ایجاد نمی‌کند. با این حال، تصمیم نهایی در معاینات طب کار و کمیسیون پزشکی بانک گرفته می‌شود.
آیا مدرک دانشگاه آزاد، پیام نور و غیرانتفاعی برای استخدام بانک معتبر است؟
بله. در تمامی آزمون‌های استخدامی رسمی بانک‌های دولتی و اکثر بانک‌های خصوصی، مدارک کلیه دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (شامل دانشگاه دولتی، آزاد، پیام نور، غیرانتفاعی و علمی کاربردی) دارای اعتبار یکسان بوده و دارنده مدرک مجاز به شرکت در آزمون است.
آزمون استخدامی بانک‌ها از چه مباحث و دروسی تشکیل می‌شود؟
آزمون استخدامی معمولاً شامل دو بخش است: دفترچه عمومی (شامل معارف اسلامی، زبان و ادبیات فارسی، زبان انگلیسی عمومی، هوش و استعداد تحصیلی، فناوری اطلاعات ICDL و اطلاعات عمومی) و دفترچه تخصصی (شامل دروس تخصصی رشته مربوطه نظیر اصول حسابداری، تئوری‌های مدیریت، اقتصاد خرد و کلان، قوانین بانکی و ریاضی و آمار).
آیا دانشگاه‌های اختصاصی برای ورود به بانک وجود دارد؟
در گذشته «مؤسسه عالی آموزش بانکداری ایران» تحت نظارت بانک مرکزی دانشجو جذب می‌کرد که راهی مستقیم برای ورود به بانک‌ها بود. امروزه فارغ‌التحصیلان این موسسه و سایر دانشگاه‌های کشور همگی باید در آزمون‌های استخدامی عمومی و رقابتی بانک‌ها شرکت کنند.
آیا بانک‌های خصوصی هم آزمون استخدامی دارند؟
بله؛ برخی بانک‌های خصوصی آزمون کتبی سراسری برگزار می‌کنند و برخی دیگر از طریق ثبتنام در سامانه دعوت به همکاری سایت خود، بر اساس رزومه تحصیلی، معدل و مصاحبه‌های تخصصی اقدام به جذب نیرو می‌نمایند.
