سال ۱۳۹۶ برای بازار ارز، سالی متفاوت بود. دلار در ماههای ابتدایی نوسان زیادی نداشت، اما از نیمه دوم سال شرایط تغییر کرد. قیمتها آرامآرام بالا رفتند و در ماههای پایانی، روند صعودی دلار جدیتر شد. همین تغییر مسیر، سال ۱۳۹۶ را به دورهای مهم در بررسی روند قیمت ارز تبدیل کرد. مطالعه قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ در نرخ نیوز، درک بهتری از ارتباط روندهای تاریخی با بازار امروز ارائه میدهد.
نکته: با توجه به امکانپذیر نبودن بررسی روزانه قیمتها، در بازه های زمانی کمترین و بیشترین قیمت ثبتشده در هر ماه مورد بررسی قرار گرفتهاند.

فهرست مطالب
روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۶
در دو فصل نخست سال ۱۳۹۶، دلار نوسان محدودی داشت؛ اما از پاییز، فشار خرید افزایش یافت. این روند در زمستان شدت گرفت و پس از اعتراضات دیماه، قیمت دلار شتاب صعودی بیشتری پیدا کرد.
قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ بیان میکند که رفتار فعالان بازار در این سال تغییر کرده بود. بسیاری از افراد پیش از آن، دلار را بیشتر برای نیازهای وارداتی میخریدند؛ اما بهتدریج، دلار به ابزاری برای حفظ ارزش داراییها نیز تبدیل شد.
|
بازه زمانی |
محدوده قیمت دلار به تومان |
نوسان قیمتی تقریبی |
|
فروردین تا خرداد ۱۳۹۶ |
حدود ۳,۷۲۷ تا ۳,۸۵۵ تومان | حدود ۱۲۸ تومان |
| تیر تا شهریور ۱۳۹۶ | حدود ۳,۷۵۴ تا ۳,۹۷۵تومان |
حدود ۲۲۱ تومان |
|
مهر تا آذر ۱۳۹۶ |
حدود ۳,۸۹۲ تا ۴,۲۹۵ تومان | حدود ۴۰۳ تومان |
| دی تا اسفند ۱۳۹۶ | حدود ۴,۱۷۵ تا ۴,۹۱۳ تومان |
حدود ۷۳۸ تومان |
روند قیمت دلار از فروردین تا خرداد ۱۳۹۶
سه ماه ابتدایی سال ۱۳۹۶ ادامهدهنده همان فضای آرام قیمت دلار در سال ۱۳۹۵ بود. در این مدت، نوسان روزانه دلار محدود ماند و بازار هنوز نشانهای از تلاطمهای نیمه دوم سال را نشان نمیداد. نوسان قیمت دلار در فروردین تا خرداد ۱۳۹۶ بیان میکند که بازار در این بازه بیشتر تحتتأثیرعرضه و تقاضای عادی روزمره بود.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به تومان | نوسان قیمتی تقریبی |
| فروردین ۱۳۹۶ | حدود ۳,۳۷۳ تا ۳,۸۵۵ تومان |
حدود ۴۸۲ تومان |
|
اردیبهشت ۱۳۹۶ |
حدود ۳,۷۳۲ تا ۳,۸۱۴ تومان | حدود ۸۲ تومان (کاهش نسبت به فروردین) |
| خرداد ۱۳۹۶ | حدود ۳,۷۲۷ تا ۳,۸۰۱ تومان |
حدود ۷۴ تومان |
قیمت دلار در فروردین ۱۳۹۶
در فروردین، قیمت دلار از حدود ۳,۷۶۸ تومان در ابتدای ماه آغاز شد و پایینترین نرخ آن در این بازه حدود ۳,۳۷۳ تومان بود. در ادامه ماه، دلار تا سقف ۳,۸۵۵ تومان هم بالا رفت؛ اما نرخ پایانی ماه دوباره به حدود ۳,۷۴۸ تومان بازگشت. در این ماه، بازار همچنان در ادامه روند آرام سالهای قبل حرکت میکرد. کاهش تنشهای سیاسی و ثبات نسبی روابط خارجی، رفتار فعالان بازار ارز را محتاطانهتر کرده بود.
قیمت دلار در اردیبهشت ۱۳۹۶
قیمت دلار در اردیبهشت ۱۳۹۶، حدود ۳,۷۴۰ تومان بود و در ادامه ماه، پایینترین نرخ آن به حدود ۳,۷۳۲ تومان رسید. با این حال، در برخی روزها قیمت تا سقف ۳,۸۱۴تومان هم بالا رفت و ماه را با نرخی حدود ۳,۷۳۵ تومان به پایان رساند.
برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در همین ماه، فضای بازار را تا حدی محتاطانه نگه داشت. بسیاری از فعالان بازار ترجیح دادند تا مشخصشدن نتیجه انتخابات، تصمیمهای بزرگ خرید یا فروش ارز را به تعویق بیندازند.
قیمت دلار در خرداد ۱۳۹۶
قیمت دلار در خرداد ۱۳۹۶ حدود ۳,۷۵۳ تومان بود و در ادامه ماه تا حدود ۳,۷۲۷ تومان کاهش یافت؛ پایینترین نرخ دلار در این سهماهه ثبت شد. با این حال، قیمت دلار در برخی روزها تا ۳,۸۰۱ تومان افزایش یافت و ماه را نزدیک به ۳,۷۵۶ تومان به پایان رساند. این نوسان جزئی بیشتر تحتتأثیر تقاضای فصلی پیش از تابستان بود. بازار همچنان در محدوده قیمتی فروردین باقی ماند.
روند قیمت دلار از تیر تا شهریور ۱۳۹۶
قیمت دلار در تابستان ۱۳۹۶ نسبت به فصل بهار کمی بیثباتتر شد؛ هرچند هنوز از الگوی نوسان محدود پیروی میکرد. در این سه ماه، بازار گاهی آرام بود و گاهی جهشهای کوتاه داشت، اما روند مشخصی پیدا نکرد. قیمت دلار در تیرماه ۱۳۹۶ و دو ماه بعد، از گسترش تدریجی دامنه نوسان و تغییر فضای روانی بازار خبر میداد.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به تومان | نوسان قیمتی تقریبی |
| تیر ۱۳۹۶ | حدود ۳,۷۵۴ تا ۳,۸۶۵ تومان |
حدود ۱۱۱ تومان |
|
مرداد ۱۳۹۶ |
حدود ۳,۷۷۱ تا ۳,۸۶۰ تومان | حدود ۸۹ تومان (کاهش نسبت به تیر) |
| شهریور ۱۳۹۶ | حدود ۳,۸۳۴ تا ۳,۹۷۵ تومان |
حدود ۱۴۱ تومان (افزایش نسبت به مرداد) |
قیمت دلار در تیر ۱۳۹۶
در تیرماه، قیمت دلار از حدود ۳,۷۵۹ تومان در ابتدای ماه آغاز شد. در ادامه ماه، دلار تا سقف ۳,۸۶۵ تومان هم بالا رفت و ماه را با نرخی حدود ۳,۷۷۵ تومان به پایان رساند. بازار بیشتر تحتتأثیر عرضه و تقاضای داخلی بود و جهش اواسط ماه نیز با افزایش تقاضای فصلی همراه شد؛ اما نرخ در پایان ماه به محدوده قبلی بازگشت.
قیمت دلار در مرداد ۱۳۹۶
در مرداد ۱۳۹۶، قیمت دلار از حدود ۳,۷۷۱ تومان آغاز شد و تا ۳,۸۶۰ تومان افزایش یافت. نرخ دلار در پایان ماه به حدود ۳,۸۳۳ تومان رسید. افزایش تدریجی نقدینگی و تقاضای فصلی تابستان، از عوامل مؤثر بر این نوسان بودند.
قیمت دلار در شهریور ۱۳۹۶
در ابتدای شهریور ۱۳۹۶، قیمت دلار حدود ۳,۸۳۸ تومان بود و در طول ماه تا ۳,۹۷۵ تومان افزایش یافت؛ این رقم بالاترین سطح ثبتشده در طول تابستان ۱۳۹۶ بود. در پایان ماه، نرخ دلار به حدود ۳,۸۹۲ تومان رسید. با وجود نبود جهش شدید، افزایش نوسانات در شهریور زمینه رشد قیمت در فصل پاییز را فراهم کرد.
روند قیمت دلار از مهر تا آذر ۱۳۹۶
با ورود به پاییز، فضای بازار ارز نسبت به تابستان محسوستر تغییر کرد. دلار ۱۳۹۶ در این سه ماه با شیب پیوستهتری نسبت به فصلهای قبل رشد کرد و هر بار پس از یک اصلاح کوتاه، دوباره به سمت سقفهای تازهتری حرکت میکرد.
قیمت دلار در آذرماه ۱۳۹۶ نسبت به ابتدای مهر، تفاوت محسوسی نشان میدهد؛ این فاصله بیشتر تحتتأثیر افزایش تدریجی نگرانیهای سیاسی و اقتصادی شکل گرفت و حاصل یک جهش ناگهانی نبود.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به تومان | نوسان قیمتی تقریبی |
| مهر ۱۳۹۶ | حدود ۳,۸۹۲ تا ۴,۰۹۸ تومان |
حدود ۲۰۶ تومان |
|
آبان ۱۳۹۶ |
حدود ۴,۰۱۹ تا ۴,۱۸۲ تومان | حدود ۱۶۳ تومان (کاهش نسبت به مهر) |
| آذر ۱۳۹۶ | حدود ۴,۱۱۱ تا ۴,۲۹۵ تومان |
حدود ۱۸۴ تومان (افزایش نسبت به آبان) |
قیمت دلار در مهر ۱۳۹۶
در مهرماه، قیمت دلار از حدود ۳,۸۹۲ تومان در ابتدای ماه آغاز شد و در جریان ماه تا سقف ۴,۰۴۱ تومان هم بالا رفت. بااینحال، مهر پس از رشد اولیه، در روزهای پایانی اصلاح شد؛ پایینترین سطح آن نیز حدود ۳,۸۹۲ تومان بود.
افزایش تقاضای ارز و نگرانی درباره سیاست آمریکا نسبت به برجام، قیمتها را بالا برد. بااینحال، افت نرخ در روزهای پایانی نشان داد بازار هنوز بین خریدوفروش در نوسان بود.
قیمت دلار در آبان ۱۳۹۶
در آبان ۱۳۹۶، قیمت دلار از حدود ۴,۰۳۰ تومان آغاز شد و در میانه ماه به ۴,۰۷۰ تومان رسید. این روند صعودی در ادامه ادامه یافت و نرخ دلار در ۳۰ آبان به ۴,۱۲۱ تومان افزایش پیدا کرد. در این ماه، اظهارنظر مقامات آمریکایی درباره برجام، فضای بازار را کمی متشنج کرد.
قیمت دلار در آذر ۱۳۹۶
در آذرماه، قیمت دلار از حدود ۴,۱۲۴ تومان در ابتدای ماه آغاز شد و به بالاترین سطح خود در این سهماهه، یعنی حدود ۴,۲۹۵ تومان رسید. در ادامه ماه، نرخ تا حدود ۴,۱۸۳ تومان عقبنشینی کرد و ماه را با نرخی حدود ۴,۱۹۴ تومان به پایان رساند.
این ماه را میتوان نقطه شروع شتابگیری واقعی روند صعودی سال ۱۳۹۶ دانست؛ روندی که در ماههای بعد، بهویژه پس از آغاز اعتراضات دیماه، سرعت بسیار بیشتری گرفت.

روند قیمت دلار از دی تا اسفند ۱۳۹۶
زمستان ۱۳۹۶ پرتلاطمترین فصل سال از نظر بازار ارز بود. قیمت دلار در دیماه ۱۳۹۶ همزمان با آغاز اعتراضات خیابانی، جهش قابلتوجهی داشت. این جهش مسیر بازار ارز را تا پایان سال تغییر داد. بسیاری از کسانی که قیمت دلار در ۱۰ اسفند ۱۳۹۶ را جستوجو میکنند، میخواهند نوسانات روزانه آن دوره پرالتهاب را بهتر بشناسند؛ دورهای که فاصله میان کف و سقف قیمت در هر ماه، بهمراتب بیشتر از فصلهای قبل بود.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به تومان | نوسان قیمتی تقریبی |
| دی ۱۳۹۶ | حدود ۴,۱۷۵ تا ۴,۶۹۸ تومان |
حدود ۵۲۳ تومان |
|
بهمن ۱۳۹۶ |
حدود ۴,۵۲۳ تا ۴,۹۱۲ تومان | حدود ۳۸۹ تومان (کاهش نسبت به دی) |
| اسفند ۱۳۹۶ | حدود ۴,۴۶۹ تا ۴,۹۱۳ تومان |
حدود ۴۴۴ تومان |
قیمت دلار در دی ۱۳۹۶
در دیماه، قیمت دلار از حدود ۴,۱۹۴ تومان در ابتدای ماه آغاز شد و در همان روزهای نخست تا سقف ۴,۳۳۹ تومان هم بالا رفت. ماه با نرخی حدود ۴,۵۹۷ تومان به پایان رسید. اعتراضات دیماه و نگرانی از تشدید تحریمها، فضای بازار ارز را در روزهای ابتدایی ماه متشنج کرد.
قیمت دلار در بهمنماه ۱۳۹۶
در بهمن، قیمت دلار حدود ۴,۵۷۹ تومان کار خود را آغاز کرد. در ادامه ماه قیمت دلار به بالاترین سطح خود در زمستان، یعنی حدود ۴,۹۱۲ تومان رسید. بااینحال، پایینترین نرخ ماه حدود ۴,۵۲۳ تومان بود و ماه را با نرخی حدود ۴,۶۲۳ تومان به پایان رساند. تقاضای پیشدستانه برای خرید ارز از سوی مردم و سرمایهگذاران، یکی از دلایل اصلی این نوسان شدید بود؛ نوسانی که نشان داد بازار هنوز به تعادل تازهای نرسیده است.
قیمت دلار در اسفند ۱۳۹۶
در اسفند، قیمت دلار از حدود ۴,۴۹۳ تومان در ابتدای ماه آغاز شد و به بالاترین سطح خود در طول سال، یعنی حدود ۴,۹۱۳ تومان رسید. در ادامه ماه، نرخ تا حدود ۴,۴۶۹ تومان کاهش یافت و سال را با نرخی حدود ۴,۸۹۹ تومان به پایان رساند. روند صعودی و پرنوسان اسفندماه، زمینهساز جهشهای بزرگتری در فروردین و اردیبهشت سال بعد شد. بازار ارز در ادامه وارد یکی از پرتلاطمترین دورههای خود شد.
چه عوامل داخلی و بینالمللی بر قیمت دلار سال ۱۳۹۶ اثر گذاشت؟
رشد قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی و بینالمللی بود. این عوامل در نیمه دوم سال اثر بیشتری بر بازار گذاشتند. در ادامه مهمترین این عوامل را بررسی میکنیم.
افزایش نقدینگی و رشد پایه پولی
رشد مداوم نقدینگی در اقتصاد ایران، بهتدریج فشار تورمی ایجاد کرد. بخشی از این فشار در بازار ارز نمایان شد. افزایش نقدینگی در نیمه دوم سال، تقاضا برای دلار را بیشتر کرد. این عامل یکی از زمینههای رشد قیمت ارز در سال ۱۳۹۶ بود.
انتظارات تورمی و تمایل به خرید ارز بهعنوان دارایی امن
با افزایش انتظارات تورمی، نگاه مردم و فعالان اقتصادی به ارز تغییر کرد. بسیاری از افراد دلار را علاوه بر مصارف وارداتی، برای حفظ ارزش دارایی خود خریدند. این تغییر رفتار، تقاضا برای دلار را در طول سال افزایش داد.
اعتراضات دیماه
اعتراضاتی که از دهم دیماه در برخی شهرهای کشور آغاز شد، برای مدتی کوتاه فضای روانی بازار ارز و طلا را ملتهب کرد. این رویداد یکی از عوامل اصلی جهش ناگهانی قیمت دلار در همان بازه زمانی بود.
نگرانی از خروج آمریکا از برجام
از پاییز به بعد، نگرانی درباره احتمال خروج آمریکا از توافق هستهای و بازگشت تحریمها بهتدریج در بازار ارز نمود پیدا کرد. هرچه به پایان سال نزدیکتر میشدیم، این نگرانی بیشتر در تصمیمهای خریدوفروش فعالان بازار اثر میگذاشت.
موضعگیریهای بینالمللی علیه توافق هستهای
اظهارنظرهای مقامات آمریکایی درباره بازنگری در برجام، در ماههای پایانی سال شدت بیشتری گرفت. این موضعگیریها، در کنار عدم قطعیت درباره تصمیم نهایی، بخشی از رشد قیمت دلار در زمستان ۱۳۹۶ را توضیح میدهد.
نوسانات بازار جهانی ارز
تغییرات نرخ برابری دلار در بازارهای جهانی نیز بهطور غیرمستقیم بر انتظارات بازار داخلی اثر گذاشت. اگرچه این عامل نسبت به رویدادهای داخلی و منطقهای نقش کمرنگتری داشت؛ اما در برخی مقاطع بر جهتگیری کوتاهمدت بازار مؤثر بود. مجموع این عوامل باعث شد قیمت دلار در سال ۱۳۹۶، برخلاف ثبات نسبی سالهای ۹۴ و ۹۵، وارد یک روند صعودی پایدار شود؛ روندی که در سال ۱۳۹۷ با شدت بسیار بیشتری ادامه پیدا کرد.

در پایان
سال ۱۳۹۶ آغاز دورهای صعودی برای بازار ارز ایران بود. دلار از حدود ۳,۷۴۹ تومان در ابتدای سال به ۴,۹۱۳ تومان در اسفند رسید. نرخ پایان سال نیز حدود ۴,۸۹۹ تومان بود و بازار رشد قابلتوجهی را ثبت کرد. بیشترین نوسان در ماههای پایانی سال رخ داد و اعتراضات دیماه و افزایش نگرانی درباره برجام، به تشدید نوسانات کمک کردند. این روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ با شدت بیشتری ادامه یافت.
سوالات متداول
قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ چقدر بود؟
دلار از حدود ۳,۷۶۴ تومان در ۶ فروردین آغاز شد و سال را با حدود ۴,۸۹۹ تومان در ۲۹ اسفند به پایان رساند.
میانگین قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ چقدر بود؟
میانگین تقریبی قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ حدود ۴,۰۶۳ تومان بود.
چرا قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ افزایش یافت؟
رشد نقدینگی، افزایش انتظارات تورمی، اعتراضات دیماه و نگرانی درباره آینده برجام از عوامل مهم افزایش قیمت دلار بودند.
قیمت دلار در کدام ماه بیشترین نوسان را داشت؟
بر اساس جدول مقاله، دیماه با اختلاف ۵۲۳ تومان بین کمترین و بیشترین قیمت، بیشترین نوسان ماهانه را داشت.
قیمت دلار در سال ۱۳۹۶ نسبت به ۱۳۹۷ چقدر پایینتر بود؟
دلار در پایان سال ۱۳۹۶ حدود ۴,۸۹۹ تومان بود و در سال ۱۳۹۷ به سطوح بسیار بالاتری رسید.
آیا روند سال ۱۳۹۶ برای پیشبینی قیمت دلار کافی است؟
خیر. روند تاریخی بهتنهایی کافی نیست و عوامل اقتصادی و سیاسی جدید نیز باید در نظر گرفته شوند.