سال ۱۳۹۷ قیمت دلار تحت تأثیر مجموعهای از تحولات سیاسی، اقتصادی و ارزی به کانالهای بسیار بالاتری نسبت به سال گذشته خود رسید. تحلیلگران نرخ نیوز در این بررسی روند قیمت دلار در ۱۳۹۷ را در هر ماه دنبال کردهاند تا مشخص شود جهش اصلی در چه ماههایی اتفاق افتاده است. دادههای آرشیوی نشان میدهند که قیمت دلار آزاد در سال ۱۳۹۷ تنها یک روند صعودی ساده نداشته و چندین موج افزایشی و کاهشی شدید را تجربه کرده است. هر کدام از این موجها با یک رویداد مهم اقتصادی و سیاسی همراه بودند.
نکته: با توجه به امکانپذیر نبودن بررسی روزانه قیمتها، در بازه های زمانی کمترین و بیشترین قیمت ثبتشده در هر ماه مورد بررسی قرار گرفتهاند.
فهرست مطالب
روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۷
قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ در ابتدا، در محدوده ۵ هزار تومان معامله میشد، اما در ادامه فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد افزایش پیدا کرد. با تشدید انتظارات تورمی و خروج آمریکا از برجام، قیمتها وارد مسیر صعودی شدند.
در ۲۰ فروردین ۱۳۹۷ دولت حسن روحانی به گفته اسحاق جهانگیری نرخ ۴,۲۰۰ تومانی را برای نرخ ارز اعلام کرد و سیاست تکنرخی کردن ارز را در پیش گرفت. دکتر جهانگیری افزود که عرضه دلار بالاتر از ۴,۲۰۰ مشمول قاچاق است.
با این حال این نرخ نتوانست قیمت بازار آزاد را برای مدت طولانی در همان محدوده نگه دارد. شکاف میان نرخ رسمی و آزاد به همین خاطر بیشتر شد. راهاندازی سامانه نیما در اردیبهشت نیز بخشی از ساختار جدید بازار ارز را شکل داد.
در ادامه سال، عوامل متعددی نرخ دلار را با سرعت بیشتری افزایش دادند. از جمله این عوامل میتوانیم به فشار ناشی از تحریمهای آمریکا، محدودیت دسترسی به منابع ارزی، کاهش عرضه ارز و افزایش تقاضای احتیاطی و سرمایهای اشاره کنیم. در شهریور و به خصوص مهرماه، شدت نوسان به اوج رسید و در ۳ مهر ۱۳۹۷ رکورد تاریخی حدود ۱۹ هزار و ۳۵۰ تومان برای دلار آزاد گزارش شد.
|
بازه زمانی |
محدوده قیمت دلار |
اختلاف تقریبی |
|
فروردین تا خرداد |
حدود ۴,۳۳۰ تا ۷,۵۵۷ تومان | حدود ۳,۲۲۷ تومان |
| تیر تا شهریور | حدود ۷,۶۰۰ تا ۱۵,۳۰۷ تومان |
حدود ۷,۷۰۷ تومان |
|
مهر تا آذر |
حدود ۸,۶۹۰ تا ۱۹,۳۵۴ تومان | حدود ۱۰,۶۶۴ تومان |
| دی تا اسفند | حدود ۱۰,۱۰۰ تا ۱۳,۶۵۰ تومان |
حدود ۳,۵۵۰ تومان |
روند قیمت دلار از فروردین تا خرداد ۱۳۹۷
بهار ۱۳۹۷ نقطه آغاز بحران ارزی جدید بود. در ابتدای سال، بازار آزاد هنوز فاصله بسیار زیادی با سطوح قیمتی ماههای بعد داشت؛ اما سیاست جدید ارز دولتی، خروج آمریکا از برجام و شکلگیری انتظارات تورمی، روند قیمت دلار را به سرعت تغییر داد.
قیمت دلار در فروردین ۱۳۹۷ در حدود ۴,۳۳۰ تا ۶,۰۴۸ تومان قرار گرفت. در این ماه مهمترین اتفاق بازار اعلام نرخ ۴,۲۰۰ تومانی توسط دولت بود که شکاف بزرگی در بازار ارز ایجاد کرد. در نتیجه بازار ارز عملاً با چند نرخ متفاوت روبهرو شد و قیمت بازار آزاد مسیر مستقلی را طی کرد. گزارشهای تاریخی نیز نشان میدهند که دلار آزاد در فروردین عمدتاً نزدیک محدوده ۴,۳۳۰ تا ۶,۰۴۸ تومان معامله شد.
در اردیبهشت ماه شرایط کمی پیچیده شد. در تاریخ ۱۸ اردیبهشت آمریکا از برجام خارج شده و این موضوع یکی از مهمترین نقاط عطف بازار بود. در این شرایط انتظارات نسبت به آینده روابط خارجی و دسترسی ایران به منابع ارزی تغییر پیدا کرد. در خرداد ماه این روند صعودی ادامه دار بود و قیمتها از محدوده ماههای ابتدایی سال فاصله پیدا کرد.
|
ماه |
محدوده تقریبی قیمت دلار | نوسان تقریبی |
| فروردین | حدود ۴,۳۳۰ تا ۶,۰۴۸ تومان |
حدود ۱,۷۱۸ تومان |
|
اردیبهشت |
حدود ۵,۴۱۵ تا ۶,۸۰۹ تومان | حدود ۱,۳۹۴ تومان |
| خرداد | حدود ۵,۸۶۵ تا ۷,۵۵۷ تومان |
حدود ۱,۶۹۲ تومان |
قیمت دلار در فروردین ۱۳۹۷
قیمت دلار در فروردین ماه نسبت به نیمه دوم سال پایین بود. دادههای آرشیوی حاکی از آن است که نرخ دلار در این ماه از محدوده کمتر از ۵ هزار تومان آغاز شده و در ادامه به بالای ۶ هزار تومان رسیده است. در همین دوره تصمیم دولت برای اعلام نرخ ۴,۲۰۰ تومانی یکی از مهمترین اتفاقات بازار ارز بود.
این سیاست قرار بود نیازهای ارزی قانونی را با یک نرخ مشخص تأمین کند، اما در عمل فاصله قابل توجهی میان نرخ رسمی و قیمت بازار آزاد ایجاد شد. همین فاصله در ماههای بعد به یکی از ویژگیهای اصلی بازار ارز تبدیل شد.
قیمت دلار در اردیبهشت ۱۳۹۷
قیمت دلار در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ تحت تأثیر دو اتفاق مهم قرار گرفت. تغییر ساختار بازار ارز و خروج آمریکا از برجام در تاریخ ۱۸ اردیبهشت، تصمیمی بود که فضای اقتصادی ایران را با نااطمینانی تازهای روبهرو کرد. از طرف دیگر راهاندازی سامانه نیما در همین ماه تلاش دیگری برای ساماندهی معاملات ارزی و تأمین ارز مورد نیاز واردکنندگان بود.
قیمت دلار در خرداد ۱۳۹۷
در خرداد بازار ارز وارد مرحله جدیدی شد. قیمت دلار در خرداد ۱۳۹۷ در مقایسه با فروردین افزایش محسوسی پیدا کرد و فاصله نرخ آزاد با نرخ رسمی گسترش یافت. در این ماه، انتظارات تورمی و نگرانی از محدودتر شدن دسترسی ایران به ارز خارجی، نقش مهمی در افزایش تقاضا داشت. گزارشهای تاریخی نیز نرخهایی را در محدوده ۷,۵۰۰ تومان در خرداد ماه ثبت کردهاند.
روند قیمت دلار از تیر تا شهریور ۱۳۹۷
تابستان ۱۳۹۷ را میتوان مرحله شتابگیری بحرانهای ارزی دانست؛ گرچه قیمت دلار در تابستان ۱۳۹۷ در تمام ماهها یک مسیر صعودی مستقیم نداشت، اما کف و سقف قیمتها به طور محسوسی بالاتر از بهار قرار گرفت. در تیرماه همین سال، نرخ دلار وارد کانالهای بالاتر شد و در مرداد نیز بازار آزاد به محدوده ۸,۲۳۱ تا ۱۱,۷۶۱ تومان رسیده بود. در شهریور، شدت نوسان افزایش پیدا کرد و قیمت دلار در برخی از معاملات به محدوده ۱۵ هزار تومان نزدیک شد.
|
ماه |
محدوده تقریبی قیمت دلار | نوسان تقریبی |
| تیر | حدود ۷,۶۰۰ تا ۹,۵۳۴ تومان |
حدود ۱,۹۳۴ تومان |
|
مرداد |
حدود ۸,۲۳۱ تا ۱۱,۷۶۱ تومان | حدود ۳,۵۳۰ تومان |
| شهریور | حدود ۱۰,۲۳۷ تا ۱۵,۳۰۷ تومان |
حدود ۵,۰۷۰ تومان |
قیمت دلار در تیرماه ۱۳۹۷
قیمت دلار در تیرماه ۱۳۹۷ وارد محدودهای شد که برای بازار ارز ایران بسیار بالاتر از ماههای ابتدایی سال بود. در این ماه دلار در مقاطعی به حوالی ۹ هزار تومان رسید و معاملهگران با نوسانهای روزانه قابل توجهی مواجه شدند. در کنار محدودیت عرضه ارز، تقاضای احتیاطی برای حفظ ارزش داراییها نیز افزایش پیدا کرده بود. به همین دلیل، بازار حتی در روزهایی که خبر مثبتی منتشر میشد، به سرعت به روند قبلی خود باز میگشت.
قیمت دلار در مرداد ۱۳۹۷
قیمت دلار در مرداد ۱۳۹۷ به محدوده ۱۰ هزار تومان رسید. در میانه این ماه دلار در بازار آزاد تا حدود ۱۱,۸۰۰ تومان هم معامله میشد. در مردادماه بود که ریاست بانک مرکزی بر عهده عبدالناصر همتی قرار گرفت. سیاستگذاران تلاش کردند با تغییر ساز و کارهای عرضه ارز و ایجاد ابزارهای جدید، التهاب بازار را کاهش دهند. با همه اینها فشارهای موجود در بازار به اندازهای بود که نوسان قیمت همچنان در بازار وجود داشت.
قیمت دلار در شهریور ۱۳۹۷
قیمت دلار در شهریور ۱۳۹۷ یکی از مهمترین نقاط صعودی بازار ارز بود. در این ماه نرخ دلار از محدوده ۱۳ هزار تومان عبور کرد و در میانه ماه حتی به بیش از ۱۵ هزار تومان هم رسید. این افزایش را میتوانیم بخشی از موجی بدانیم که در نهایت در مهرماه به رکورد تاریخی نزدیک به ۱۹ هزار و ۳۵۰ تومان منتهی شده بود.
روند قیمت دلار از مهر تا آذر ۱۳۹۷
پاییز ۱۳۹۷ یکی از مهمترین فصلهای بازار ارز در کل سال بود. قیمت دلار در پاییز ۱۳۹۷ در مهرماه به بالاترین سطح تاریخی خود رسید. پس از مداخلات سیاستگذاران، تغییر انتظارات و کاهش تقاضای هیجانی، روندی کاملاً متفاوت را شکل داد. رکورد حدوداً ۱۹,۳۵۰ تومان در ۳ مهر ۱۳۹۷ ثبت شد. بعد از این رکورد قیمت دلار به مسیری نزولی ورود پیدا کرد و در آذرماه به محدودهای بسیار پایینتر از سقف مهرماه رسید.
|
ماه |
محدوده تقریبی قیمت دلار | نوسان تقریبی |
| مهر | حدود ۱۱,۹۲۰ تا ۱۹,۳۵۴ تومان |
حدود ۷,۴۳۴ تومان |
|
آبان |
حدود ۱۱,۶۸۰ تا ۱۴,۲۴۰ تومان | حدود ۲,۵۶۰ تومان |
| آذر | حدود ۸,۶۹۰ تا ۱۲,۷۷۱ تومان |
حدود ۴,۰۸۱ تومان |
قیمت دلار در مهر ۱۳۹۷
قیمت دلار در مهر ۱۳۹۷ نقطه اوج بحران ارزی سال بود. در روزهای ابتدایی ماه، قیمت به محدوده ۱۹ هزار تومان نزدیک شده بود و رکورد حدود ۱۹,۳۵۰ تومان را در تاریخ ۳ مهر به ثبت رساند. شدت گرفتن انتظارات تورمی، نگرانی در خصوص تحریمهای آمریکا، کاهش عرضه ارز و تقاضای سنگین برای خرید دلار، جزئی از عوامل تأثیرگذار در این جهش بودند. نکته بسیار مهم در این خصوص این است که مهرماه تنها ماه رشد این سال نبود. نیمه دوم این ماه با تغییر مسیر بازار همراه بوده و قیمت دلار از سقف فاصله پیدا کرد.
قیمت دلار در آبان ۱۳۹۷
قیمت دلار در آبان ۱۳۹۷ نسبت به مهرماه کاهش محسوسی را داشت. بازار بعد از جهش شدیدی که در ابتدای فصل تجربه کرده بود، وارد مرحله اصلاح شد. در نتیجه، نرخها در محدوده پایینتری قرار گرفتند. در این دوره، سیاستهای بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز، افزایش عرضه و کاهش تقاضای هیجانی به کاهش قیمت کمک کرد.
قیمت دلار در آذر ۱۳۹۷
در آذرماه، بازار ارز نسبت به مهرماه آرامتر بود. قیمت دلار در این مقطع از سال به طور محسوسی از سقف خود فاصله پیدا کرد و نرخها در محدوده پایینتری در حال نوسان بودند. کاهش میزان تقاضای سفتهبازانه و تغییر انتظارات فعالان بازار، دو عامل مهم در این مرحله بودند. با این حال، دلار همچنان بسیار بالاتر از ابتدای سال معامله میشد.
روند قیمت دلار از دی تا اسفند ۱۳۹۷
زمستان ۱۳۹۷ بر خلاف مهرماه، دورهای با نوسان کنترل شده بود. قیمت دلار در دی ۱۳۹۷ عمدتاً در محدوده ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان قرار داشت و در بهمنماه مجدد فشار افزایشی بیشتری پیدا کرد. در اسفند قیمت دوباره به محدوده بالاتری رسید و در پایان سال حوالی ۱۳ هزار تومان به پایان رسید. گزارشهای تاریخی، نرخ پایانی بازار آزاد در پایان سال را حدوداً بین ۱۲,۸۹۴ تا ۱۳,۲۰۵ تومان گزارش داده بودند.
|
ماه |
محدوده تقریبی قیمت دلار | نوسان تقریبی |
| دی | حدود ۱۰,۱۰۰ تا ۱۱,۸۰۰ تومان |
حدود ۱,۷۰۰ تومان |
|
بهمن |
حدود ۱۰,۹۷۰ تا ۱۲,۹۹۰ تومان | حدود ۲,۰۲۰ تومان |
| اسفند | حدود ۱۲,۵۸۵ تا ۱۳,۶۵۰ تومان |
حدود ۱,۰۶۵ تومان |
قیمت دلار در دی ۱۳۹۷
قیمت دلار در دی ۱۳۹۷ نسبت به پاییز فضای آرامتری را داشت. قیمتها در این ماه عمدتاً در محدوده ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان قرار داشتند و بازار پس از شوک مهرماه وارد مرحلهای از ثبات نسبی شده بود. این آرامش به معنای بازگشت بازار به شرایط ابتدای سال نبود؛ بلکه سطح جدید قیمتها، همچنان چند برابر نرخ فروردین بود.
قیمت دلار در بهمن ۱۳۹۷
قیمت دلار در بهمن ۱۳۹۷ دوباره با افزایش نوسان همراه بود. نرخها در این ماه تا محدوده بالاتری در حال حرکت بودند و تقاضای پایان سال، شرایط اقتصادی و انتظارات تورمی بر رفتار بازار اثر گذاشت. در این دوره، بازار نسبت به اخبار سیاسی و اقتصادی حساس بود و تغییرات کوتاهمدت قیمت میتوانست با سرعت زیادی ایجاد شود.
قیمت دلار در اسفند ۱۳۹۷
قیمت دلار در اسفند سال ۱۳۹۷ در محدوده ۱۲ تا ۱۴ هزار تومان بود. در پایان سال در بازار آزاد دلار حوالی ۱۳ هزار تومان معامله میشد. بنابراین اگرچه قیمت دلار نسبت به رکورد مهرماه فاصله زیادی گرفته بود اما همچنان در مقایسه با فروردین رشد بسیار بزرگی را تجربه کرده بود.
چه عوامل داخلی و بینالمللی بر قیمت دلار سال ۱۳۹۷ اثر گذاشت؟
افزایش قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ حاصل یک عامل واحد نبود؛ بلکه شامل مجموعهای از عوامل میشد که هم به صورت داخلی و هم به صورت بینالمللی در آن اثر داشتند.
خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت ماه همین سال یکی از مهمترین شوکهای سیاسی سال بود. این اتفاق نگرانی درباره بازگشت تحریمها و محدود شدن دسترسی ایران به منابع ارزی را افزایش داد. زمانی که تحریمهای آمریکا بازگشت، فشار قابل توجهی بر تجارت خارجی و نقل و انتقال مالی ایران ایجاد شد. کاهش دسترسی به منابع ارزی، دشوارتر شدن مسیر بازگشت درآمدهای صادراتی، انتظارات بازار را تغییر داد.
اعلام دلار ۴,۲۰۰ تومانی در فروردین ماه یکی از مهمترین تصمیمات ارزی سال بود. این تصمیم را سیاستگذاران با هدف تأمین ارز مورد نیاز بخشهای مختلف اقتصاد گرفتند؛ اما فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد بهتدریج افزایش یافت. زمانی که فعالان اقتصادی انتظار کاهش ارزش پول ملی را داشته باشند، تقاضا برای داراییهایی مانند دلار افزایش پیدا خواهد کرد. در سال ۱۳۹۷ همین رفتار یکی از عوامل تشدیدکننده روند صعودی بازار بود. از دیگر عوامل مؤثر در این موضوع میتوانیم به تغییر ریاست بانک مرکزی و افزایش نااطمینانیها اشاره کنیم.
در پایان
سال ۱۳۹۷ برای بازار ارز ایران سالی با چندین مرحله متفاوت بود. قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ از حدود ۵ هزار تومان شروع شد و در تابستان توانست به کانالهای بالاتر نیز وارد شود. در مهرماه با ثبت رکورد ۱۹ هزار و ۳۵۰ تومان به اوج رسید و با یک اصلاح شدید در پایان سال در محدوده ۱۳ هزار تومان ادامه داد. قیمت دلار در این سال را نمیتوانیم در یک محدوده واحد مشخص کنیم چرا که بازار طی این سال چند رژیم قیمتی را تجربه کرده بود. مهمترین عوامل تغییر مسیر بازار شامل ترکیب تحولات سیاسی، تحریمها، سیاستهای ارزی و انتظارات تورمی بوده است.
سوالات متداول
قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ چقدر بود؟
قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ نوسانات زیادی داشت و از محدوده ۵ هزار تومان در ابتدای سال تا نزدیکی ۱۹ هزار و ۳۵۰ تومان در مهرماه در نوسان بود. در آخر سال نیز با قیمت ۱۲,۸۹۴ تومان به پایان رسید.
بیشترین قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ چه زمانی ثبت شد؟
بالاترین قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ در اوایل مهرماه ثبت شد و در ۳ مهر، نرخ بازار آزاد به حدود ۱۹ هزار و ۳۵۰ تومان رسید.
قیمت دلار در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ تحت تأثیر چه اتفاقی بود؟
۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ با تصمیم آمریکا برای خروج از برجام همزمان شد و توانست شوک سیاسی بزرگی در آن سال برای بازار ارز باشد.
قیمت دلار در سال ۱۳۹۷ چند برابر شد؟
در مقایسه با ابتدای سال نرخ دلار آزاد تا پایان سال افزایش قابل توجهی داشت و در مهرماه نیز برای مدت کوتاهی حدوداً به چهار تا پنج برابر قیمت ابتدای سال رسید.
قیمت دلار در اسفند سال ۱۳۹۷ چقدر بود؟
قیمت دلار در اسفند سال ۱۳۹۷ عمدتاً در محدوده ۱۲ تا ۱۴ هزار تومان قرار داشت و نرخ بازار آزاد سال را در حوالی ۱۳ هزار تومان به پایان رساند.
