یارانه به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد؟ شرایط دریافت یارانه نقدی

یارانه نقدی در سال ۱۴۰۵ برای حمایت از خانوارهای واجد شرایط پرداخت می‌شود. اما این یارانه به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد؟ آیا تنها بررسی دهک خانوار شما را مشمول دریافت یارانه می‌کند یا معیارهای دیگری هم در این مساله دخیل هستند؟

در حالی که در سال‌های گذشته دهک درآمدی خانوار نقش اصلی را در تعیین مشمولان ایفا می‌کرد، در حال حاضر، علاوه بر دهک خانوارها، ملاک شناسایی مشمولان با تغییراتی همراه شده است. آیین‌نامه‌های جدید بر شاخص‌هایی مانند درآمد و ارزش دارایی‌ها نیز تأکید دارند. از طرف دیگر مبلغ یارانه نقدی برای گروه‌های مختلف یکسان نیست و تعداد اعضای خانوار هم در تعیین شرایط حذف یارانه نقش مهمی ایفا می‌کنند. برای اینکه بدانید چه کسانی همچنان یارانه دریافت می‌کنند، چه مبلغی به حساب آن‌ها واریز می‌شود و چگونه می‌توان به قطع یارانه اعتراض کرد، در ادامه مقاله نرخ نیوز با ما همراه باشید.

یارانه نقدی به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد؟

طبق مصوبه‌هایی که در سال ۱۴۰۵ ارائه شده است، خانوارهای واجد شرایط همچنان یارانه نقدی دریافت می‌کنند. طبق اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی معیارهای جدیدی برای شناسایی خانوارهای پردرآمد در نظر گرفته شده است که به جز درآمد، ارزش دارایی‌ها را هم شامل می‌شود.

• اگر می‌خواهید بدانید یارانه نقدی به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد، باید بگوییم که در حال حاضر، خانوارهای دهک‌های اول تا سوم و چهارم تا نهم در گروه‌های مشمول یارانه نقدی قرار می‌گیرند. با این تفاوت که نه تنها وضعیت اقتصادی خانوار نیز در ادامه دریافت یارانه مؤثر است. بلکه میزان دریافتی یارانه نیز برای هر دهه متفاوت است.
• خانوارهای کم‌ درآمد و افرادی که شرایط لازم برای دریافت حمایت‌های دولتی را دارند، در گروه‌های اول هدف پرداخت یارانه قرار می‌گیرند. در مقابل خانوارهایی که درآمد یا دارایی آن‌ها از حدود تعیین‌شده فراتر می‌رود، ممکن است مشمول حذف یارانه شوند.

البته این دسته‌بندی را نباید به معنای آن دانست که تمام خانوارهای یک دهک، وضعیت یکسانی دارند. طبق ضوابط اعلام‌ شده، درآمد خانوار و ارزش املاک و خودرو نیز در شناسایی افراد مشمول حذف یارانه تاثیرگذار است. برای نمونه ممکن است درآمد دو خانوار با تعداد اعضای برابر متفاوت باشد یا یکی از آن‌ها دارایی‌هایی با ارزش بسیار بیشتر داشته باشد. در چنین شرایطی صرف قرار گرفتن در یک دهک برای تعیین وضعیت نهایی یارانه کافی نیست و اطلاعات اقتصادی خانوار نیز در داشتن یا نداشتن یارانه در ادامه سال تاثیر گذار است.

پس اگر به دنبال پاسخ دقیق برای این سؤال هستید که یارانه به کدام دهک‌ها تعلق می‌گیرد ۱۴۰۵ باید بدانید که دهک‌های اول تا نهم در دسته‌بندی پرداخت یارانه نقدی قرار دارند. اما وضعیت هر خانوار با توجه به اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده تعیین می‌شود. دهک دهم نیز به دلیل قرار گرفتن در خانوارهای پردرآمد، عموماً در گروه دریافت‌کنندگان یارانه نقدی قرار نمی‌گیرد.

مبلغ یارانه هر دهک در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

مبلغ یارانه نقدی در سال ۱۴۰۵ برای هر نفر از خانوارهای دهک‌های اول تا سوم، ۴۰۰ هزار تومان و برای هر نفر در دهک‌های چهارم تا نهم، ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده است. این مبالغ به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شوند و مبلغ دریافتی هر خانوار با توجه به تعداد اعضای خانواده محاسبه می‌شود. برای اینکه بتوانید مبلغ دریافتی خانوار خود را تخمین بزنید، در جدول زیر مجموع یارانه ماهانه، بر اساس تعداد اعضای خانوار محاسبه شده است.

مبالغ جدول بر اساس سرانه اعلام‌شده برای هر نفر محاسبه شده‌اند. در نهایت مبلغ واریزی واقعی ممکن است به دلیل کسورات قانونی متفاوت باشد.

دهک‌بندی یارانه چگونه تعیین می‌شود؟

دهک ‌بندی اقتصادی روشی برای تقسیم خانوارها به ۱۰ گروه بر اساس وضعیت اقتصادی آن‌ها است. در این تقسیم‌بندی، دهک اول به گروهی با پایین‌ترین سطح اقتصادی و دهک دهم به گروهی با بالاترین سطح اقتصادی اختصاص دارد. هدف از این دسته‌بندی، شناسایی بهتر خانوارها و تخصیص حمایت‌های دولتی به گروه‌های موردنظر است. برای تعیین وضعیت اقتصادی خانوار، اطلاعات مختلفی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، از جمله:

• درآمد اعضای خانوار: میزان درآمد و وضعیت شغلی اعضا در ارزیابی توان اقتصادی خانواده اهمیت دارد.
• دارایی‌های ملکی: ارزش املاک در شناسایی خانوارهای پردرآمد مؤثر است.
• خودروهای خانوار: مجموع ارزش خودروهای شخصی خانوار یکی از شاخص‌های اعلام‌شده برای حذف یارانه است.
• تعداد اعضای خانوار: سقف درآمدی مجاز برای خانوارهای کم‌جمعیت و پرجمعیت یکسان نیست.

با این حال باید به یک تغییر مهم توجه کرد که در اظهارات مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در بهمن و اسفند ۱۴۰۴ اعلام شد که دهک‌بندی دیگر معیار اصلی حذف یارانه نیست و سه شاخص مجموع درآمد، ارزش خودروها و ارزش املاک خانوار برای این کار در نظر گرفته شده‌اند. به همین دلیل اگر در سامانه‌های دولتی هنوز دهک خانوار شما نمایش داده می‌شود، نباید تصور کنید که همین عدد به ‌تنهایی وضعیت پرداخت یارانه را مشخص می‌کند. برای تعیین وضعیت در خصوص پرداخت یارانه، ضوابط اجرایی و اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده نیز اهمیت دارند.

تغییرات جدید معیارهای دریافت یارانه در سال ۱۴۰۵

مهم‌ترین تغییر در سیاست یارانه‌ای، توجه بیشتر به درآمد و ارزش دارایی‌های خانوار به‌جای اتکای صرف به دهک‌بندی است. طبق توضیحات معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اسفند ۱۴۰۴، سه شاخص اصلی برای رسیدگی به اعتراض‌های مربوط به قطع یارانه شامل مجموع درآمد خانوار، مجموع ارزش خودروها و مجموع ارزش املاک می‌شود.

نکته مهم این است که یارانه نقدی را نباید با مستمری مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی یا اعتبار کالابرگ الکترونیکی یکسان دانست. هرکدام از این حمایت‌ها شرایط و مبالغ خاص خود را دارند. برای مثال مبالغ مستمری مددجویان در سال ۱۴۰۵ بر اساس تعداد اعضای خانوار تعیین شده و با یارانه نقدی عادی تفاوت دارد.  بنابراین، با توجه به سیاست‌های اتخاذ شده، یارانه به چه کسانی تعلق میگیرد؟ از طرفی بر اساس معیارهای اعلام‌شده، سقف درآمد ماهانه برای خانوارها با توجه به تعداد اعضا تعیین می‌شود. جدول زیر تقریبی از ارقام اعلام‌شده برای خانوارهای یک تا پنج‌نفره است.

در بخش دارایی‌ها، مجموع ارزش خودروهای خانوار بیش از ۵ میلیارد تومان یا مجموع ارزش املاک بیش از ۵۰ میلیارد تومان از دیگر معیارهای اعلام‌شده برای حذف یارانه است. البته صرف داشتن خانه یا خودرو به معنای قطع یارانه نیست. ارزش کل دارایی‌ها و سایر اطلاعات اقتصادی خانوار در تعیین وضعیت آن اثر دارند.

با توجه به این معیارها، اگر سوال شما این است که یارانه چه کسانی قطع میشود ۱۴۰۵ باید بدانید که تنها به یک معیار ختم نمی‌شود. خانوارهایی که از سقف‌های درآمدی یا دارایی اعلام‌ شده عبور می‌کنند، ممکن است مشمول حذف یارانه شوند. با این‌ حال تصمیم نهایی بر اساس اطلاعات ثبت‌ شده در مراجع مربوط محاسبه می‌شود. از سوی دیگر قرار گرفتن در یک دهک درآمدی به ‌تنهایی لزوماً به معنای قطع یا تداوم دریافت یارانه نیست.

در مجموع  اگر بخواهیم به یک جواب کلی برسیم که یارانه به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد باید گفت که معمولا دهک‌های کم درآمدتر مشمول دریافت یارانه هستند که  با توجه به معیارهای جاری درآمد و دارایی و وضعیت ثبت ‌شده هر خانوار در سیستم تعیین می‌شود.

در پایان

یارانه به چه دهک‌هایی تعلق می‌گیرد و از کجا بدانیم که در چه دهکی قرار داریم؟ در سال ۱۴۰۵، مبلغ یارانه نقدی برای دهک‌های اول تا سوم ۴۰۰ هزار تومان و برای دهک‌های چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر اعلام شده است. با این حال سیاست‌های جدیدی ارائه شده که فارغ از دهک بر روی دارایی هر خانوار تمرکز دارد. از این رو در ادامه طبق تمامی اطلاعات جمع آوری شده از هر خانوار مشمول یارانه بودن یا نبودن محاسبه می‌شود.

اگر یارانه خانواری قطع شده باشد، امکان پیگیری وضعیت و ثبت اعتراض از مسیرهای اعلام‌شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وجود دارد. اگر به دنبال پاسخ این سوال هستید که یارانه ام قطع شده چیکار کنم، ابتدا به سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir مراجعه کنید و اطلاعات اقتصادی و وضعیت خانوار خود را ببینند و یا تغییرات موردنیاز را انجام دهند.

سوالات متداول

یارانه به چه کسانی تعلق میگیرد؟

یارانه نقدی به خانوارهای واجد شرایط تعلق می‌گیرد. معمولا افرادی از نظر جامعه واجد شرایط هستند که هم از نظر درآمدی و هم میزان دارایی در سطح پایینی از جامعه قرار گرفته باشند.

مبلغ یارانه هر دهک در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

مبلغ اعلام ‌شده برای هر نفر در دهک‌های اول تا سوم ۴۰۰ هزار تومان و در دهک‌های چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان برای هر ماه است.

دهک‌بندی یارانه چگونه تعیین می‌شود؟

دهک‌بندی بر پایه اطلاعات اقتصادی از جمله میزان درآمد و میزان دارایی خانوار انجام می‌شود.

یارانه چه کسانی حذف می‌شود؟

طبق گزارش‌های پیش رو با توجه به مجموعه اطلاعات یک خانواده که در سطح رفاهی و اقتصادی بالایی قرار داشته باشند حذف خواهد شد.