کدام صرافی ارز دیجیتال ایرانی تحریم نیست؟ تحلیلگران نرخ نیوز معتقدند پاسخ این سوال که کدام صرافی ارز دیجیتال ایرانی تحریم نیست؟ از خرداد ۱۴۰۵ تغییر کرده است. در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ وزارت خزانه‌داری آمریکا نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس را تحریم کرد و در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ آبان‌تتر و شلبیت هم به این فهرست اضافه شدند. صرافی تبدیل خود را تحریم‌نشده معرفی می‌کند، اما این ادعا هنوز تأیید مستقل ندارد. از میان صرافی‌های خارجی، کوینکس تعطیل شده و اوربیت، ال‌بانک و ایکس‌تی فقط با ریسک مسدودی قابل‌استفاده هستند. فراموش نکنید که تحریم نبودن به این معناست که نام صرافی در فهرست OFAC نباشد.
فهرست مطالب
کدام صرافی ارز دیجیتال ایرانی تحریم نیست؟
صرافی | تاریخ تحریم | توضیح |
| زدسکس و زدزیون | دی ۱۴۰۴ (ژانویه ۲۰۲۶) | نخستین صرافی‌های هدف تحریم‌های مالی ویژه ایران |
نوبیتکس | ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ | بزرگ‌ترین صرافی ایران؛ بیش از ۵۰ درصد ورودی‌های ۲۰۲۵ |
| والکس | ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ | حدود ۱۲ درصد ورودی‌های ۲۰۲۵ |
بیت‌پین | ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ | حدود ۱۰ درصد ورودی‌های ۲۰۲۵ |
| رمزینکس | ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ | تأسیس ۲۰۱۸؛ بیش از ۲.۴۵ میلیارد دلار تراکنش |
آبان‌تتر | ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ | پردازش تراکنش برای صرافی‌های تحریم شده |
| شلبیت | ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ | مستقر در دبی، ثبت شده در گرجستان |
چه شرایطی صرافی‌ها را تحت تحریم قرار داده است؟
جست‌وجوی «کدام صرافی ارز دیجیتال تحریم نیست» در ماه‌های اخیر از یک پرسش ساده به یک مسئلهٔ حقوقی و مالی تبدیل شده است. تا پیش از ۱۴۰۵ بیشتر کاربران ایرانی صرافی را بر پایهٔ کارمزد، رابط کاربری و پشتیبانی انتخاب می‌کردند. اکنون پیش از همهٔ این معیارها باید روشن شود که پلتفرم موردنظر در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار دارد یا نه، چه نهادهایی با آن تراکنش دارند و دارایی کاربر در صورت اقدام تازه چه وضعیتی پیدا می‌کند.
تحریم یک صرافی به این معنا است که نام آن در فهرست SDN دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) ثبت شده است. با این ثبت، دارایی‌های آن صرافی که به نظام مالی آمریکا مرتبط است مسدود می‌شود و اشخاص آمریکایی اجازهٔ معامله با آن را ندارند. در مورد چهار صرافی ایرانی خرداد ۱۴۰۵، OFAC تحریم ثانویه را هم اعمال کرده است؛ یعنی نهادهای مالی غیرآمریکایی که پس از ۱۲ خرداد با این صرافی‌ها تراکنش انجام دهند، خطر قطع شدن از نظام مالی آمریکا را می‌پذیرند.
این اقدام‌ها بخشی از کمپینی است که خزانه‌داری آمریکا آن را Economic Fury نامیده است. این کمپین هنوز ادامه دارد؛ از خرداد تا مرداد ۱۴۰۵ دو دور اقدام علیه صرافی‌ها و در جولای ۲۰۲۶ اقدام علیه کیف‌پول‌ها ثبت شده است.
آیا تحریم صرافی به معنی تحریم افراد عادی است؟
تحریم صرافی با تحریم تک‌تک کاربران برابر نیست. یکی از بررسی‌ها تأکید می‌کند قرار گرفتن یک صرافی در فهرست SDN الزاماً به معنای قرار گرفتن کاربرانش در فهرست OFAC نیست. بررسی دیگری هم می‌نویسد تحریم صرافی‌ها به معنای مصادرهٔ مستقیم دارایی کاربران نیست، چون دارایی ریالی و رمزارزی در بستر داخلی صرافی نگهداری می‌شود و نهادهای خارجی به آن دسترسی مستقیم ندارند. با این حال، ریسک عملی برای کاربر در دسترسی به دارایی، درگاه‌های پرداخت و امکان برداشت است و این ریسک به‌خودی‌خود با ثبت نشدن نام کاربر در فهرست از بین نمی‌رود. برای پاسخ دقیق، صرافی‌ها در سه دسته قرار می‌گیرند.
- دستهٔ نخست صرافی‌هایی هستند که نامشان در بیانیه‌های رسمی OFAC آمده است.
- دستهٔ دوم صرافی‌هایی‌اند که در این بیانیه‌ها نیستند، اما با نهادهای تحریم‌شده رابطهٔ مالی مستند دارند.
- دستهٔ سوم صرافی‌هایی هستند که نه تحریم شده‌اند و نه ارتباط مستندی دربارهٔ آن‌ها گزارش شده، اما قوانین خودشان ایران را محدود کرده است.
جست‌وجوی کدام صرافی ایرانی تحریم نیست معمولاً فقط دستهٔ نخست را در نظر می‌گیرد، در حالی که ریسک واقعی کاربر در دستهٔ دوم و سوم هم وجود دارد. هر تصمیم درباره انتقال دارایی از یک صرافی تحریم‌شده بهتر است با آگاهی از قیمت ارز دیجیتال در همان لحظه گرفته شود، چون انتقال‌های عجولانه در دوران نوسان ممکن است هزینهٔ تبدیل بالاتری ایجاد کند. پاسخ کوتاه این است؛ در میان صرافی‌های ایرانی، نام‌هایی که با اطمینان می‌توان تحریم‌شده دانست نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، رمزینکس و آبان‌تتر هستند.
شلبیت (دبی/گرجستان)، زدسکس و زدزیون هم تحریم شده‌اند. برای هر صرافی ایرانی دیگر، از جمله آن‌هایی که خود را بدون تحریم معرفی می‌کنند، منبع مستقل لازم است. بنابراین کدام صرافی در ایران تحریم نیست پرسشی است که پاسخ قطعی آن را فقط بررسی مستقیم فهرست SDN و پایش بیانیه‌های OFAC می‌دهد. جدول زیر صرافی‌های تحریم‌شدهٔ ثبت‌شده در منابع بررسی‌شده را نشان می‌دهد.
وضعیت تحریم در صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی
از ژانویه ۲۰۲۶ خزانه‌داری آمریکا در چند مرحله صرافی‌های دارایی دیجیتال مرتبط با ایران را هدف گرفته است. این فشار از دو صرافی کوچک شروع شد. در خرداد ۱۴۰۵ به چهار صرافی بزرگ داخلی رسید و در مرداد ۱۴۰۵ واسطه‌های خارجی و یک صرافی دیگر را هم در برگرفت. پیامدهای این مسیر به خود فهرست تحریم‌ها محدود نماند و کیف پول‌ها و دارایی‌های تتر هم هدف قرار گرفتند و کوینکس، صرافی خارجی پرکاربرد ایرانیان، خدمات خود را به کاربران ایرانی متوقف کرد. در ادامه ترتیب این اقدام‌ها، اتهام های مطرح شده، وضعیت پلتفرم‌هایی که هنوز در فهرست نیستند و معیارهای ارزیابی ریسک هر صرافی بررسی می‌شود.
نخستین اقدام‌ها و تحریم چهار صرافی بزرگ
نخستین اقدام ثبت شده در این مسیر به ژانویه ۲۰۲۶، دی ۱۴۰۴ برمی‌گردد؛ خزانه داری آمریکا زدسکس و زدزیون را تحریم کرد و این دو، نخستین صرافی‌های هدف تحریم‌های مالی ویژه ایران بودند. اقدام اصلی علیه صرافی‌های بزرگ داخلی چند ماه بعد رسید.
در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ یا ۲ ژوئن ۲۰۲۶ OFAC نوبیتکس را بزرگ‌ترین صرافی دارایی دیجیتال ایران نامید و همراه با سه صرافی دیگر در فهرست قرار داد. به گفته خرانه‌داری، نوبیتکس در ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ درصد کل ورودی‌های دارایی دیجیتال ایران را پردازش کرده است. سهم والکس حدود ۱۲ درصد و بیت پین حدود ۱۰ درصد بوده و رمزینکس از زمان تاسیس در ۲۰۱۸ بیش از ۲.۴۵ میلیارد دلار تراکنش پردازش کرده است. این ارقام نشان می‌دهد چهار صرافی تحریم شده بخش بزرگی از بازار متمرکز داخلی را تشکیل می‌دادند.
موج دوم تحریم‌ها؛ شلبیت و آبان‌تتر
موج دوم در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ معادل ۷ اوت ۲۰۲۶ رسید. شلبیت، آبان‌تتر، اپراتور شلبیت و چهار شرکت وابسته در گرجستان، لهستان و امارات تحریم شدند. شلبیت اعلام کرده در ژانویهٔ ۲۰۲۶ فعالیت خود را متوقف کرده و از هرگونه دور زدن قوانین دور است.
اما OFAC با این وجود آن را تحریم کرد. اما تحریم به صرافی‌های داخل ایران محدود نیست و واسطه‌ای خارجی را هم در بر می‌گیرد. آبان‌تتر صرافی مستقر در ایران است که به خاطر پردازش میلیون‌ها دلار تراکنش برای صرافی‌های تحریم شده، از جمله نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس، تحریم شد.
کوین‌دسک تصریح کرده این صرافی ظاهراً ارتباطی با شرکت صادرکنندهٔ تتر ندارد. نکتهٔ مهم برای ارزیابی ریسک این است که معیار تحریم آبان‌تتر خودِ رابطهٔ مالی با نهادهای تحریم‌شده بود. بر این اساس، پلتفرمی که سابقهٔ تراکنش انبوه با این نهادها دارد، حتی اگر امروز در فهرست نباشد، می‌تواند در معرض اقدام بعدی قرار گیرد.
سرایت ریسک به صرافی‌های خارجی
این منطق به صرافی‌های خارجی هم سرایت می‌کند. چون تحریم ثانویه نهادهای مالی غیرآمریکایی را که با صرافی‌های تحریم‌شده تراکنش می‌کنند در بر گرفته است.
هدف گیری کیف پول‌ها و مسدودسازی تتر
فشار فقط به خودِ صرافی‌ها محدود نماند. در جولای ۲۰۲۶ OFAC چند کیف پول مرتبط با ایران را هم هدف گرفت و گزارش‌ها از مسدودسازی ۱۳۱ میلیون دلار تتر در کیف پول‌های ترون وابسته به ایران خبر می‌دهند. برای دارندگان تتر، پیگیری قیمت تتر در کنار شناخت وضعیت پلتفرم نگهدارنده اهمیت دارد، چون این مسدودسازی نشان می‌دهد ریسک می‌تواند در سطح صادرکننده توکن هم رخ دهد و به تحریم صرافی وابسته نباشد.
گزارش TRM Labz و ارتباط کوینکس با نهادهای ایرانی
گزارش TRM Labs در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ نشان داد کوینکس طی بیش از هفت سال جریانی بالغ بر ۳.۸۴ میلیارد دلار با نهادهای ایرانی تحریم شده داشته و در ۲۰۲۵ حدود ۱۶.۳ درصد از حجم سالانهٔ نوبیتکس از طریق کوینکس انجام شده است. همین گزارش از ارتباط مستقیم کوینکس با بیش از ۶۰ نهاد ایرانی خبر می‌دهد و در میان پلتفرم‌های کوچک‌تر، از تبدیل، Kifpool، Jibitex و اکسچنج۹۸ نام می‌برد.
Excoino، بیت۲۴، Ompfinex، Sarmayex و Exir هم در فهرست نهادهای دارای ارتباط مستقیم با کوینکس آمده‌اند. داشتن این ارتباط به معنای تحریم نیست، اما نشان می‌دهد تحریم نبودن را نباید معادل بی‌ریسکی دانست.
توقف خدمات کوینکس به ایرانیان
کوینکس یک روز پیش از انتشار گزارش TRM، در بیانیه‌ای به تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ فهرست کشورهای محدود شده را به‌روز کرد. سپس از ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ تعطیلی تدریجی آغاز شد. خدمات غیراسپات و واریز در ۳۱ شهریور و معاملات اسپات در ۷ مهر ۱۴۰۵ متوقف شد. اما برداشت دارایی تا ۱ دی ۱۴۰۵ ممکن است. بنابراین در زمان نگارش این مقاله یعنی ۱۲ مهر ۱۴۰۵ کوینکس دیگر گزینهٔ معاملاتی نیست.
واکنش نهادهای صنفی
در کنار این‌ها، نهادهای صنفی واکنش نشان داده‌اند. بر اساس تیتر دیجیاتو، انجمن فین‌تک گفته است دارایی کاربران با تحریم صرافی‌ها در خطر نیست و انجمن تجارت الکترونیک هم تحریم صرافی‌های رمزارزی را با فلسفهٔ بلاکچین در تضاد دانسته است. این موضع‌ها دیدگاه هستند و جای بررسی فنی وضعیت هر پلتفرم را نمی‌گیرند. برای ارزیابی مستقل هر صرافی ایرانی یا خارجی، پنج بررسی ضروری است:
- جست و جوی نام صرافی، شرکت مادر و مدیران آن در فهرست SDN
- پایش بیانیه‌های تازه OFAC درباره دارایی‌های دیجیتال و ایران
- بررسی شرکای تراکنشی گزارش شده در تحلیل‌های زنجیره‌ای مانند گزارش TRM
- خواندن فهرست کشورهای محدود شده در توافق‌نامه رسمی و تاریح آخرین به‌روزرسانی آن
- بررسی سقف و شرایط برداشت پیش از هر واریز مهم
معرفی ۳ صرافی خارجی که بسته به شرایط در ایران تحریم نیست
صرافی | وضعیت ایران در قوانین رسمی | احراز هویت |
| اوربیت | ممنوع؛ به‌روزرسانی ۹ خرداد ۱۴۰۵ | اختیاری؛ برداشت بدون احراز تا ۳۰ بیت‌کوین در ۲۴ ساعت |
ایکس‌تی | تأییدنشده؛ منابع قدیمی یا تبلیغاتی | بدون احراز؛ احراز با مدارک ایرانی ممکن نیست |
| ال‌بانک | تناقض: ممنوع طبق ایران‌بروکر، غیرممنوع طبق خانه سرمایه | اختیاری در گزارش‌ها |
در این بخش وضعیت سه صرافی خارجی اوربیت، ایکس‌تی و ال‌بانک بررسی می‌شود که در منابع فارسی زبان برای کاربران ایرانی مطرح بوده‌اند. ابتدا معیار تحریم نبودن و محدودیت‌های آن توضیح داده می‌شود. سپس تجریه کوینکس به عنوان نمونه ریسک صرافی‌های خارجی مرور می‌شود و در پایان وضعیت هر صرافی بر اساس قوانین رسمی و گزارش‌های موجود می‌آید. نتیجه کلی این است که هیچ کدام از این سه گزینه تایید شده نیست و منابع درباره وضعیت آن یا ناقص‌اند یا با هم تناقض دارند.
معیار انتخاب و تعریف تحریم نبودن
سه صرافی اوربیت، ایکس‌تی و ال‌بانک از میان گزینه‌های خارجی انتخاب شده‌اند که در منابع بررسی شده برای کاربران ایرانی مطرح بوده‌اند. معیار تحریم نبودن دو لایه دارد. لایه نخست نبود نام صرافی در بیانیه‌های OFAC است که در گزارش‌های بررسی شده نامی از این سه صرافی نیامده است. لایهٔ دوم رفتار رسمی صرافی نسبت به ایران در قوانین خودش است و در این لایه هیچ کدام بی‌ابهام نیست.
کوینکس؛ پیش نمونه ریسک صرافی‌های خارجی
کوینکس پیش‌نمونهٔ روشنی برای ریسک صرافی‌های خارجی است. این صرافی پیش از ۱۴۰۵ محدودیت سختی برای ایرانیان نداشت و به همین دلیل یکی از پرکاربردترین صرافی‌های خارجی برای آن‌ها شد. سپس ایرانیان دو موج محدودیت را پشت سر گذاشتند که اولین موج قطع خدمات به ایرانیان و موج بعدی تعطیلی کامل پلتفرم برای همه کاربران جهان بود.
پس از اعمال محدودیت‌های بایننس و کوکوین برای ایرانیان، کوینکس به یکی از اصلی‌ترین جایگزین‌های آن‌ها تبدیل شده بود. بایننس، کوین‌بیس و کراکن هم به دلیل رعایت قوانین تحریم‌ها دسترسی کاربران ایرانی را محدود یا مسدود کرده‌اند. به همین دلیل در این فهرست نیامده‌اند.
اوربیت؛ ایران در فهرست ممنوعه، اما استفاده عملی ادامه دارد
اوربیت در توافق‌نامه کاربری خود که آخرین‌بار در ۹ خرداد ۱۴۰۵ به‌روز شده، ایران را در فهرست کشورهای ممنوعه آورده است. با این حال، چون احراز هویت لازم نیست، کاربران ایرانی هنوز با تغییر آی‌پی از آن استفاده می‌کنند. خانه‌سرمایه هم می‌نویسد ایران طبق شرایط رسمی اوربیت جزو کشورهای محدود است و این تناقض سیاست رسمی با رفتار عملی در بسیاری از صرافی‌های بین‌المللی دیده می‌شود.
در قوانین اوربیت همچنین آمده که صرافی می‌تواند حساب را محدود کند و قوانین را هر زمان تغییر دهد. سقف برداشت ۲۴ ساعته بدون احراز هویت در اوربیت معادل ۳۰ بیت‌کوین گزارش شده است. ارزش دلاری این سقف ثابت نیست و با قیمت بیت‌کوین لحظه‌ای تغییر می‌کند. به همین دلیل، سقف برداشت را باید بر حسب بیت‌کوین خواند، نه مبلغ دلاری، و بدون احراز بودن حساب در عمل نمی‌تواند به عنوان تضمین دسترسی تلقی شود.
ایکس‌تی؛ وضعیت کم منبع و وابسته به ادعای خود صرافی
وضعیت ایکس‌تی از دو صرافی دیگر کم‌منبع‌تر است. به نظر می‌رسد ایران در فهرست کشورهای ممنوعهٔ این صرافی نیست و ایرانیان بدون احراز هویت با این قید که امکان احراز هویت با مدارک ایرانی وجود ندارد می‌توانند فعالیت کنند.
ال‌بانک؛ منابع متناقض
دربارهٔ ال‌بانک منابع با هم تناقض دارند. در گزارشی که در ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد، ایران در قوانین استفادهٔ ال‌بانک در فهرست کشورهای ممنوعه قرار گرفته، اما صرافی هنوز با یا بدون احراز هویت به ایرانیان خدمات می‌دهد. سپس، مطلب دیگری منتشر شد که در آن دربارهٔ ال‌بانک نوشته که این صرافی هم به جرگه پیروان تحریم‌ها پیوسته و طبق قوانین جدید برای ایرانیان قابل دسترس نیست. اما، در گزارشی دیگر نوشته شده که ایران رسماً در فهرست ممنوع قرار ندارد. این سه گزارش با هم نمی‌خوانند؛ دلیلش می‌تواند تغییر سیاست صرافی یا قدیمی بودن بخشی از منابع باشد.
در پایان
تحلیلگران نرخ نیوز نتیجه می‌گیرند پرسش کدام صرافی تحریم نیست باید به سه پرسش جدا شکسته شود؛ نام صرافی در بیانیه‌های OFAC هست یا نه، با نهادهای تحریم‌شده چه رابطه‌ای دارد، و قوانین خودش دربارهٔ ایران چه می‌گوید. بر پایهٔ داده‌های بررسی‌شده، صرافی‌های تحریم‌شده ایرانی مشخص‌اند، اما برای صرافی‌هایی که خود را بدون تحریم معرفی می‌کنند هنوز تأیید مستقل کافی در دسترس نیست و در میان گزینه‌های خارجی هم هیچ مورد بی‌ریسکی دیده نشد.
در عمل، تنوع محل نگهداری دارایی و حفظ موجودی کم در صرافی‌ها مؤثرتر از جست‌وجوی یک نام مطمئن است. پس از انتخاب بستر، تصمیم درباره ترکیب دارایی هم جداگانه اهمیت دارد و مرور بهترین ارز دیجیتال برای سرمایه گذاری می‌تواند چارچوب آن را روشن کند. شرایط قانونی صرافی‌ها سریع تغییر می‌کند و هر تصمیم باید با آخرین اخبار تحریمی سنجیده شود.
سوالات متداول
آیا نوبیتکس هنوز تحریم است؟
بله؛ نوبیتکس از ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ در فهرست OFAC قرار دارد و در منابع بررسی‌شده خبری از لغو آن دیده نشد.
آیا تحریم صرافی یعنی دارایی کاربران مصادره می‌شود؟
طبق بررسی آرزدیجیتال، تحریم صرافی به معنای مصادره مستقیم دارایی کاربران نیست، اما ریسک مشکل در برداشت و دسترسی وجود دارد.
آیا صرافی تبدیل تحریم نیست؟
خود صرافی چنین ادعایی دارد، ولی تأیید مستقل از جست‌وجوی مستقیم فهرست SDN هنوز انجام نشده است.
آیا ایرانیان هنوز می‌توانند در کوینکس معامله کنند؟
خیر؛ معاملات اسپات از ۷ مهر ۱۴۰۵ متوقف شده و برداشت دارایی تا ۱ دی ۱۴۰۵ ممکن است.
صرافی بدون احراز هویت یعنی این صرافی بی‌ریسک است؟
خیر؛ اوربیت تا سقف ۳۰ بیت‌کوین در ۲۴ ساعت بدون احراز برداشت می‌دهد، اما ایران را در فهرست کشورهای ممنوعهٔ خود دارد.
وضعیت تحریم یک صرافی را از کجا می‌توان بررسی کرد؟
بیانیه‌های رسمی خزانه‌داری آمریکا مثل بیانیهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ و جست‌وجوی مستقیم فهرست SDN دو مرجع اصلی‌اند.
آیا تعطیلی کوینکس به تحریم مربوط است؟
در منابع بررسی‌شده تحریمی علیه خود کوینکس ثبت نشده است؛ توقف خدمات به ایرانیان پس از گزارش وال‌استریت ژورنال درباره همکاری کوینکس با نهادهای ایرانی اعلام شد.
