شاید شما هم متوجه این نکته شده باشید؛ زمانی که بیتکوین در یک روز رشد میکند، سایر آلتکوینها هم سبز میشوند. جالب است بدانید که این اتفاق تصادفی نیست و ریشه در پدیدهای به نام همبستگی دارد. تحلیلگران نرخ نیوز بر این باورند که شناخت همبستگی در بازار ارز دیجیتال، یکی از مهمترین ابزارهایی است که میتواند در کاهش ریسک مؤثر باشد. این شناخت کمک میکند تا متوجه میزان همجهت بودن داراییهای مختلف با یکدیگر باشیم. در ادامه این مقاله بررسی میکنیم که همبستگی دقیقا به چه معناست. علاوه بر آن به رابطه بیتکوین با طلا، اتریوم، شاخصهای بورس آمریکا و دلار و همچنین به عوامل کمرنگ کردن این وابستگیها نیز میپردازیم.
فهرست مطالب
منظور از همبستگی داراییها در بازار ارز دیجیتال چیست؟
قبل از هر تحلیل، باید به این سوال پاسخ دهیم که منظور از همبستگی داراییها در بازار ارز دیجیتال چیست؟ به زبان ساده، همبستگی یا (correlation) یک معیار آماری است که نشان میدهد دو دارایی تا چه اندازه همزمان و همجهت با یکدیگر هستند. این معیار با ضریبی بین منفی یک و مثبت یک بیان میشود که به آن ضریب همبستگی و در حالت رایجتر، ضریب همبستگی پیرسون گفته میشود.
اگر این ضریب برای دو دارایی نزدیک به مثبت یک باشد، یعنی آن دو تقریباً همواره در یک جهت حرکت میکنند؛ برای مثال، با رشد بیتکوین، دارایی دوم هم رشد خواهد کرد. در نقطه مقابل، ضریب نزدیک به منفی یک به معنای رابطه معکوس است. یعنی افزایش بازدهی یکی معمولاً با کاهش بازدهی دیگری همراه بوده است. ضریب نزدیک به صفر هم گویای آن است که رابطه معناداری میان حرکت قیمت دو دارایی وجود نداشته و هر کدام مسیر مستقل خود را طی میکنند.
در بازار ارز دیجیتال این مفهوم اهمیت دوچندانی پیدا میکند. چرا که بسیاری از توکنها به طور مستقیم یا غیرمستقیم با بیتکوین جفت ارز تشکیل داده و رفتار قیمتی بیتکوین به عنوان دارایی مادر، بر بخش بزرگی از بازار تاثیر خواهد داشت. به همین دلیل، تحلیل همبستگی یکی از پایههای اصلی مدیریت پرتفوی در فضای کریپتو محسوب میشود؛ در ادامه به طور مفصل به این موضوع خواهیم پرداخت.
هدف اصلی درک همبستگی بیتکوین با سایر داراییها چیست؟
بسیاری از معاملهگران تازهکار، همبستگی را صرفاً یک عدد آماری میدانند. در حالی که هدف اصلی درک همبستگی بیتکوین با سایر داراییها فراتر از یک شاخص ساده است و به طور مستقیم به تصمیمات سرمایهگذاری روزمره گره میخورد. زمانی که میدانیم بیتکوین با یک دارایی خاص همبستگی بالایی دارد، میتوانیم پیشبینی دقیقتری از رفتار احتمالی بازار داشته و ریسک سبد خود را بهتر مدیریت کنیم.
هدف اصلی همبستگی بیتکوین با سایر داراییها را میتوان در چند محور اصلی خلاصه کرد:
- تنوعبخشی هوشمندانه به پرتفوی: یکی از قوانین طلایی سرمایهگذاری، ترکیب داراییهایی با همبستگی پایین یا منفی است. اگر تمام داراییهای یک سبد، همبستگی بالایی با یکدیگر داشته باشند، در واقع تنوع واقعی برای آنها وجود نخواهد داشت و ریسک کل پرتفوی در یک اصلاح شدید بازار به شدت افزایش پیدا میکند.
- درک بهتر ریسک سیستماتیک: بررسی همبستگی بیتکوین با سایر داراییها کمک میکند تا بفهمید چه بخشی از نوسان قیمت یک آلتکوین، ناشی از عملکرد کلی بازار کریپتو و چه بخشی ناشی از عوامل بنیادین خود آن پروژه است.
- زمانبندی ورود و خروج: تحلیلگران با رصد همزمان چند دارایی همبسته، میتوانند نقاط ورود و خروج منطقیتری پیدا کنند؛ هرچند این کار هرگز نباید جایگزین تحلیل تکنیکال و فاندامنتال شود.
نکته مهمی که کارشناسان نرخ نیوز همواره بر آن تأکید دارند این است که همبستگی، یک رابطه علّی نیست و صرفاً یک هم حرکتی را نشان میدهد. به همین دلیل است که نباید تنها بر اساس یک ضریب همبستگی و بدون در نظر داشتن سایر شاخصها و حتی یک سیگنال ارز دیجیتال معتبر، تصمیمی به خرید و فروش بگیرید. همبستگی همواره باید در کنار سایر ابزارهای تحلیل، به عنوان یک لایه تکمیلی از اطلاعات دیده شود.
تحلیل جامع همبستگی بیتکوین با سایر داراییها
برای درک عمیقتر رفتار بازار، باید رابطه بیتکوین را با چهار دارایی کلیدی که بیشترین تاثیر را بر تصمیمات سرمایهگذاران کلان دارند، بررسی کنیم.
همبستگی بیتکوین و طلا
روایت طلای دیجیتال، سالهاست که برای بیتکوین استفاده میشود؛ اما دادههای واقعی نشاندهنده این است که این همبستگی چندان هم پایدار نخواهد بود. بر اساس گزارشهای منتشر شده در شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، همبستگی بیتکوین و طلا در بازههای مختلف نوسان زیادی داشته و گاهی حتی به محدوده منفی نیز وارد شده است.
برای مثال؛ پس از برخی رویدادهای سیاسی مهم در آمریکا، این همبستگی به پایینترین سطح خود در نزدیک به یک سال رسیده بود. در نقطه مقابل در دورههای بحران نقدینگی شدید یا افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، هر دو دارایی گاهی همزمان به عنوان پناهگاه مورد استفاده قرار گرفته و به همین واسطه همبستگی مثبتی را از خود نشان میدهند.
نتیجه عملی این است که بیتکوین و طلا نباید به طور خودکار جایگزین یکدیگر شوند؛ چرا که رفتارهای این دو در بازههای زمانی کوتاهمدت اغلب مستقل از هم و گاهی حتی متضاد است.
همبستگی بیتکوین و اتریوم
اتریوم به عنوان بزرگترین آلتکوین در بازار، تاریخیترین و قویترین همبستگی را با بیتکوین دارد. به طور سنتی، ضریب همبستگی این دو دارایی در بسیاری از دورهها بین ۰.۷ تا ۰.۹ بود. این رقم نشاندهنده آن بود که این دو ارز همواره با یکدیگر همجهت هستند.
با همه اینها گزارشهای بهروزتر شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، حاکی از آن است که این وابستگی در حال کمرنگتر شدن است. ضریب همبستگی میانمدت بیتکوین و اتریوم در برخی دورهها به پایینترین سطح چند سال اخیر رسیده است. دلیل اصلی این تحول، بلوغ تدریجی اکوسیستم اتریوم، رشد اپلیکیشنهای غیرمتمرکز و ورود جریانهای سرمایهگذاری نهادی مستقل مانند صندوقهای قابل معامله اتریوم است که رفتار قیمتی این ارز را از سایه سنگین بیتکوین کمی دور کرده است.
همبستگی بیتکوین و شاخصهای بورس آمریکا
یکی از تحولات مهم یک دهه اخیر، نزدیکتر شدن رفتار بیتکوین به بازارهای سهام سنتی، به ویژه شاخصهای فناوری محور مانند نزدک و S&P500 است. در سالهای اخیر، بیتکوین بارها همبستگی مثبت و قابل توجهی با این شاخصها نشان داده است؛ به طوری که در دورههای فشار فروش در بازار سهام آمریکا، بازار کریپتو نیز همزمان دچار افت شده است.
این موضوع بیانگر آن است که بیتکوین دیگر صرفاً یک دارایی مستقل و غیر مرتبط با اقتصاد کلان نبوده و بخشی از سبد داراییهای پرریسک سرمایهگذاران نهادی به حساب میآید. بیتکوین نسبت به سیاستهای پولی فدرال رزرو و چشم انداز نرخ بهره حساسیت بالایی دارد.
همبستگی بیتکوین و دلار آمریکا
شاخص دلار آمریکا یا DXY ارزش دلاری را در برابر سبدی از چند ارز مهم جهانی مانند یورو، ین ژاپن و پوند انگلیس اندازهگیری میکند. بر اساس تحلیلهای تاریخی، بیتکوین و DXY با یکدیگر رابطه معکوس دارند. یعنی در زمانی که دلار آمریکا در حال تقویت است، قیمت بیت کوین معمولاً با فشار نزولی مواجه خواهد شد. این موضوع به طور برعکس نیز امکان پذیر است؛ به شکلی که ضعف دلار زمینهساز رشد بیتکوین باشد.
یکی از توضیحهای مطرح برای این رابطه آن است که سرمایهگذاران در دورههای تضعیف دلار، به دنبال داراییهای جایگزین برای حفظ ارزش سرمایه خود میگردند و بخشی از این تقاضا به سمت داراییهای کمیاب مانند بیتکوین سرازیر میشود.
در جدول زیر به طور خلاصه از الگوهای رایج همبستگی بیتکوین با این چهار دارایی ذکر شده است. توجه داشته باشید که این اعداد ثابت نبوده و بسته به شرایط اقتصادی و رویدادهای کلان، دائماً در حال تغییر هستند.
|
دارایی |
نوع همبستگی رایج |
نکات کلیدی |
|
طلا |
متغیر. گاهی منفی و گاهی مثبت ضعیف | در بحرانهای نقدینگی هر دو هم زمان افت میکنند |
| اتریوم | مثبت و تاریخاً قوی، اما رو به کاهش |
بلوغ اکوسیستم اتریوم وابستگی را کم میکند |
|
شاخصهای بورس آمریکا (نزدک / S&P500) |
عموماً مثبت | حساسیت مشترک به نرخ بهره و ریسک پذیری کلان |
| دلار آمریکا (DXY) | عموماً منفی |
تضعیف دلار معمولاً با تقویت بیتکوین همراه است |
با رصد مستمر این چهار رابطه، سرمایهگذاران میتوانند تصویر واقعبینانهتری از جایگاه بازار ارزهای دیجیتال در نقشه بزرگتر بازارهای مالی جهان به دست آورده و تصمیمات خود را بر پایه داده به جای احساسات بازار در نظر بگیرند.
کدام ارزها با بیتکوین همبستگی ندارند؟
برخلاف تصور رایج، همه ارزهای دیجیتال از بیتکوین تبعیت نمیکنند. شناخت این دسته از داراییها برای هرکسی که به دنبال ساخت یک سبد واقعاً متنوع است اهمیت زیادی دارد.
استیبل کوین ها بارزترین نمونههای داراییهای بدون همبستگی معنادار با بیتکوین هستند. تتر، USDC و سایر رمزارزهای با ثبات، چون ارزششان به دلار آمریکا وابسته است، مستقل از نوسانات بیتکوین حرکت میکنند؛ در برخی از دورهها حتی همبستگی نزدیک به صفر یا کمی منفی از خود نشان دادهاند. به همین دلیل است که بسیاری از معاملهگران در دورههای پرنوسان، بخشی از سرمایه خود را به این دسته منتقل کرده و ریسک کلی سبد را کاهش میدهند.
دسته دوم توکنهای کوچک و پروژههایی هستند که روایت اختصاصی و کاربردهای خاص خود را دارند. برای مثال برخی توکنهای میم یا پروژههای نوظهور که موج خبری و هیجان اجتماعی، نقش پررنگتری نسبت به رفتار بیتکوین در قیمتها ایفا میکنند. در چنین مواردی، اخبار پروژه، همکاریهای تجاری یا حتی فعالیت یک چهره شناخته شده میتواند به تنهایی موج قیمتی مستقل از بازار عمومی را ایجاد کند.
پدیده دیگری که در سالهای اخیر بیشتر دیده شد، دیکاپلینگ یا جدایی مسیر حرکتی برخی آلتکوینها بود. در این حالت یک ارز به طور موقت یا بلندمدت، بدون توجه به صعود یا نزول بیتکوین، مسیری مستقل را طی خواهد کرد. عموماً این رفتار به خاطر رویدادهای بنیادین اختصاصی مانند بهروزرسانی شبکه، افزایش کاربرد واقعی یا ورود سرمایه نهادی هدفمند است.
برای سرمایهگذارانی که به دنبال ساخت پرتفوی مقاومتر در برابر نوسانات عمومی بازار هستند، شناسایی چنین داراییهایی میتواند بخشی از استراتژی انتخاب بهترین ارز دیجیتال برای سرمایهگذاری باشد. هرچند که این انتخاب باید همراه با بررسی دقیق ریسکهای هر پروژه انجام شود.
چه عواملی ممکن است همبستگی آلتکوینها با بیتکوین را در آینده تضعیف کند؟
روند کلی بازار کریپتو به سمت کاهش تدریجی وابستگی آلتکوینها به بیتکوین پیش میرود. چند عامل کلیدی در تسریع این روند نقش دارند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
رشد جفتارزهای مستقیم آلتکوینها با استیبلکوینها
در گذشته بسیاری از آلتکوینها عمدتاً در برابر بیتکوین معامله میشدند که همین موضوع رفتار قیمتی آنها را به بیتکوین گره میزد. با گسترش جفت ارزهای مستقیم آلتکوین در برابر استیبلکوینها در صرافیهای بزرگ، معاملهگران دیگر لزومی به عبور از بیتکوین برای معامله نداشته و همین موضوع میتواند به مرور همبستگی را کاهش دهد.
بلوغ فنی و بنیادین پروژهها
هر چه یک بلاکچین کاربرد واقعیتر و جامعه توسعهدهندگان فعالتری پیدا کند، رفتار قیمتی آن نیز بیشتر تابع اخبار مربوط به خودش خواهد شد. رشد اکوسیستمهای دیفای، افزایش تراکنشهای زنجیرهای واقعی و توسعه لایههای دوم، نمونههایی از این نوع بلوغ هستند.
ورود سرمایه نهادی مستقل
راهاندازی صندوقهای قابل معامله برای ارزهای غیر از بیتکوین، مسیر جدیدی برای ورود سرمایه نهادی مستقل باز میکند. زمانی که یک دارایی، جریان نقدینگی اختصاصی خود را از طریق چنین ابزارهایی دریافت کند، دیگر به اندازه گذشته منتظر روند بازار نخواهد بود.
تفاوت در چرخههای روایتی بازار
بازار کریپتو در دورههای مختلف حول محور روایتهای متفاوت مانند هوش مصنوعی و دیفای تا زیرساختهای لایه دوم و بازیهای بلاکچینی میچرخد. در هر کدام از این چرخهها دسته خاصی از این توکنها میتوانند بدون توجه به روند بیتکوین، مورد توجه ویژه سرمایهگذاران قرار بگیرند.
تغییرات نظارتی و مقرراتی مجزا
شفافیت قانونی که برای یک ارز خاص در یک کشور یا منطقه ایجاد میشود، میتواند تقاضای آن دارایی را مستقل از وضعیت رگولاتوری بیتکوین تحت تاثیر قرار دهد.
در مجموع، این عوامل حاکی از این موضوع هستند که هرچند بیتکوین همچنان جهت کلی احساسات بازار را تعیین میکند، اما آینده بازار احتمالاً به سمت تفکیک بیشتر رفتار قیمتی داراییها از یکدیگر پیش خواهد رفت. این روند برای معاملهگران حرفهای نیز یک فرصت و یک چالش تازه محسوب میشود.
معرفی بهترین ابزارهای آنالیز همبستگی کریپتو
برای رصد دقیق و بهروز همبستگی داراییها، لازم است چند ابزار تخصصی در این زمینه را هم بشناسید. در ادامه چند ابزار به شما معرفی شده و کمک میکند تا در این مسیر بهتر عمل کنید.
تریدینگویو (TradingView)
یکی از ابزارهای پرکاربرد برای مقایسه همزمان چند نمودار قیمتی و بررسی بصری همحرکتی داراییها است. این ابزار امکان افزودن اندیکاتور ضریب همبستگی به نمودار را نیز فراهم کرده است.
کوینمتریکس (CoinMetrics)
این پلتفرم دادههای تحلیل و آماری دقیقی در خصوص شبکههای بلاکچینی ارائه میکند. یکی از منابع معتبر برای بررسی ماتریس همبستگی تاریخی بین بیتکوین و سایر ارزهای برتر است.
بلاکچینسنتر (BlockchainCenter)
این یک وبسایت رسمی است که به طور اختصاصی ماتریس همبستگی زنده بین بیتکوین، اتریوم، طلا و شاخصهای بورسی را در بازههای زمانی مختلف نمایش میدهد. این ابزار برای افرادی که به دنبال دادههای سریع و قابل فهم و ساده هستند بسیار مفید است.
ترمینال بلومبرگ (Bloomberg Terminal)
برای سرمایهگذاران نهادی و حرفهای که به تحلیل عمیقتر و ترکیب بازارهای سنتی با کریپتو علاقهمند هستند، این ابزار را پیشنهاد میکنیم. با کمک این پلتفرم میتوانید جامعترین دادهها را در اختیار داشته باشید. هرچند که هزینه دسترسی به آن نسبت به ابزارهای رایگان بسیار بالاتر است.
قبل از استفاده جدی از هر کدام از این ابزارها، آشنایی مقدماتی با مفاهیم پایه بازار و دانستن اینکه چگونه وارد ارز دیجیتال شویم را جدی بگیرید؛ چرا که تحلیل همبستگی بدون درک صحیح از نحوه خرید، نگهداری و مدیریت ریسک، کاربرد عملی محدودی خواهد داشت.
در پایان
همبستگی در بازار ارز دیجیتال، نه یک قانون ثابت و نه یک فرمولی برای سودآوری بیشتر است؛ بلکه ابزاری برای درک بهتر پویایی و رفتارهای جمعی بازار و مدیریت هوشمندانه ریسک است. همانطور که مطالعه کردید، رابطه میان بیتکوین و طلا، اتریوم، شاخصهای بورس آمریکا و دلار آمریکا دائماً در حال تغییر است و هیچ کدام از این روابط را نباید ثابت و همیشگی در نظر داشته باشید.
تحلیلگران ما در نرخ نیوز توصیه میکنند که سرمایهگذاران به جای تکیه بر یک ضریب همبستگی، از این داده در کنار تحلیل بنیادین، شرایط کلان اقتصادی و مدیریت ریسکهای شخصی استفاده کنند. در نهایت دانستن اینکه کیف پول ارز دیجیتال چیست میتواند در خصوص محافظت از داراییهای خریداری شده شما به اندازه تحلیل همبستگی در موفقیت بلندمدت یک سرمایهگذار اهمیت داشته باشد.
سوالات متداول
همبستگی در بازار ارز دیجیتال دقیقاً به چه معناست؟
معیار آماری بین منفی یک تا مثبت یک است که نشان میدهد دو دارایی تا چه اندازه همجهت با یکدیگر حرکت میکنند.
آیا بیتکوین همیشه با طلا همبستگی دارد؟
خیر. این رابطه در طول زمان متغیر بوده و در برخی از بازهها حتی به همبستگی منفی نیز تبدیل میشود.
چرا همبستگی اتریوم و بیتکوین در حال کاهش است؟
بلوغ اکوسیستم اتریوم، رشد کاربردهای غیرمتمرکز و ورود جریان سرمایهگذاری نهادی مستقل، این وابستگی را کمرنگتر کرده است.
آیا استیبلکوینها با بیتکوین همبستگی دارند؟
خیر. چرا که ارزش استیبلکوینها به دلار آمریکا وابسته بوده و معمولاً همبستگی معناداری با نوسانات بیتکوین ندارند.
آیا میتوان فقط بر اساس همبستگی، تصمیم به خرید یا فروش گرفت؟
خیر. همبستگی باید در کنار تحلیل تکنیکال، فاندامنتال و مدیریت ریسک استفاده شود.
