طلایی که امروز میخرید قرار نیست بعد از چند ماه سیاه یا بیارزش شود؛ اما تماس مداوم با برخی مواد میتواند درخشندگی آن را کاهش دهد، رنگ آن را تغییر دهد یا حتی به ساختار زیورآلات آسیب بزند. اگر میخواهید بدانید چه چیزی طلا را خراب میکند، باید به سراغ عواملی مانند جیوه، کلر، مواد شوینده قوی، عطر، لوازم آرایشی و رطوبت بروید.
البته خود طلای خالص مقاومت بالایی در برابر خوردگی و اکسید شدن دارد و آنچه معمولاً آسیب میبیند، فلزات دیگری هستند که برای افزایش استحکام به آلیاژ طلا اضافه شدهاند. در این مقاله از نرخ نیوز توضیح میدهیم چه موادی باعث تغییر رنگ و کدر شدن طلا میشوند؟ همچنین خواهیم گفت که کدام اشتباهات عمر زیورآلات را کاهش میدهند و برای حفظ زیبایی و ارزش طلا باید به چه نکاتی توجه کرد؟
فهرست مطالب
چه چیزی طلا را خراب میکند و از بین میبرد؟
برخلاف تصور رایج، طلا بهراحتی از بین نمیرود. طلای خالص (۲۴ عیار) در برابر زنگزدگی، اکسید شدن و بسیاری از واکنشهای شیمیایی مقاومت بالایی دارد. بیشتر طلاهای زینتی بازار ۱۸ عیار هستند. برای افزایش استحکام، فلزاتی مانند مس، نقره و نیکل به طلا اضافه میشوند و همین فلزات هستند که در برابر برخی عوامل محیطی حساسترند.
اگر بخواهیم بدانیم چه چیزی طلا را خراب میکند، باید به عواملی مانند مواد شیمیایی، رطوبت، ضربه و نگهداری نادرست توجه کنیم. البته این عوامل معمولاً خود طلای خالص را از بین نمیبرند، بلکه بیشتر روی فلزات موجود در آلیاژ و ظاهر زیورآلات اثر میگذارند.
در معاملات بازار، ارزش طلا معمولاً بر اساس وزن و عیار آن مشخص میشود. به همین دلیل، معیارهایی مانند مثقال طلا برای اعلام و مقایسه ارزش طلا کاربرد دارند.
در عمل، چیزی که بسیاری از افراد آن را خراب شدن طلا میدانند، معمولاً به شکل کدر شدن، تغییر رنگ، ایجاد خطوخش یا کاهش درخشندگی دیده میشود. شناخت این عوامل کمک میکند از آسیبهای ظاهری به زیورآلات جلوگیری شود.
مهمترین عوامل آسیب زننده به طلا
|
عامل |
اثر روی طلا |
|
جیوه |
ایجاد لکه و آسیب به سطح طلا |
| کلر استخر |
کاهش استحکام آلیاژهای طلا |
|
وایتکس و شویندههای قوی |
تغییر رنگ و کدر شدن |
| استون و لاک پاککن |
آسیب به آبکاری برخی زیورآلات |
|
عطر و اسپری |
کاهش شفافیت و درخشندگی |
| تعریق زیاد |
تسریع تغییر رنگ برخی آلیاژها |
|
آب شور و رطوبت بالا |
افزایش احتمال کدرشدگی |
| ضربه و فشار |
خراش، ساییدگی و تغییر شکل |
جیوه؛ یکی از مخربترین مواد برای طلا
در میان موادی که با طلا واکنش نشان میدهند، جیوه بیشترین خطر را دارد. این ماده با طلا ترکیب میشود و مادهای به نام «آمالگام» تشکیل میدهد. نتیجه این واکنش میتواند ایجاد لکه، تغییر رنگ و آسیب به سطح طلا باشد. به همین دلیل، وقتی صحبت از چه چیزی طلا را از بین میبره میشود، جیوه همواره در صدر فهرست مواد آسیبزننده قرار میگیرد.
کلر، وایتکس و مواد شوینده
کلر موجود در آب استخر، مواد ضدعفونیکننده و شویندههای قوی میتواند به مرور زمان روی آلیاژهای طلا اثر بگذارد. تماس مداوم با این مواد، احتمال کدر شدن و کاهش استحکام برخی قطعات طلا را افزایش میدهد. به همین دلیل بهتر است پیش از شنا یا استفاده از مواد شوینده، زیورآلات خود را کنار بگذارید. این موضوع یکی از مهمترین اصول نگهداری از طلا محسوب میشود.
همچنین استفاده از روشهای اصولی تمیز کردن طلا اهمیت زیادی دارد. برخی افراد برای برق انداختن طلا از مواد شوینده قوی یا پاککنندههای نامناسب استفاده میکنند؛ درحالیکه این کار میتواند به سطح زیورآلات آسیب برساند.
محصولات آرایشی و بهداشتی
عطر، اسپری مو، کرمهای مرطوبکننده، ضد آفتاب و برخی لوازم آرایشی نیز میتوانند روی ظاهر طلا تأثیر بگذارند. این مواد معمولاً باعث تخریب طلا نمیشوند، اما به مرور زمان لایهای روی سطح آن ایجاد میکنند که از شفافیت و درخشندگی طلا میکاهد. به همین دلیل، محصولات آرایشی و بهداشتی نیز بخشی از پاسخ چه چیزی باعث خرابی طلا میشود به شمار میروند.
ضربه، فشار و استفاده نادرست
همه آسیبهای طلا به مواد شیمیایی مربوط نمیشود. استفاده از انگشتر یا دستبند طلا هنگام ورزش، جابهجایی وسایل سنگین یا انجام کارهای فنی میتواند باعث ایجاد خراش، ساییدگی و حتی تغییر شکل زیورآلات شود. هرچه عیار طلا بالاتر باشد، فلز نرمتر خواهد بود و احتمال آسیبدیدگی در برابر ضربه افزایش پیدا میکند. شناخت این عوامل کمک میکند بهتر بدانیم چه چیزی طلا را خراب میکند و چگونه میتوان از بروز این آسیبها جلوگیری کرد.
علاوه بر زیورآلات، برخی افراد برای سرمایهگذاری به سراغ طلای آبشده میروند. در این نوع معاملات، آگاهی از قیمت طلای آبشده و عوامل مؤثر بر ارزش آن اهمیت دارد؛ هرچند نگهداری صحیح همچنان برای حفظ کیفیت و جلوگیری از آسیبهای احتمالی ضروری است.
چه چیزی رنگ طلا را خراب میکند؟
تغییر رنگ طلا معمولاً یک اتفاق ناگهانی نیست. این فرایند بهمرور زمان و در اثر تماس مداوم با رطوبت، مواد شیمیایی، لوازم آرایشی یا تعریق بدن رخ میدهد. هرچه این تماس بیشتر باشد، احتمال کاهش درخشندگی و تغییر ظاهر طلا نیز افزایش پیدا میکند.
تماس مداوم با مواد شیمیایی یکی از اصلیترین دلایل تغییر ظاهر طلا است و بخش مهمی از پاسخ به سوال چه چیزی رنگ طلا را خراب میکند را تشکیل میدهد. عطر، اسپری، کرمهای آرایشی، شویندهها و حتی برخی ضدعفونیکنندهها میتوانند به مرور زمان روی سطح طلا لایهای ایجاد کنند و جلای آن را کاهش دهند.
تعریق بدن و تغییر رنگ طلا
ترکیبات عرق بدن در همه افراد یکسان نیست. اسیدی بودن پوست، نوع تغذیه و برخی داروها میتوانند روی فلزات موجود در آلیاژ طلا اثر بگذارند. به همین دلیل ممکن است یک قطعه طلا برای یک فرد بدون تغییر باقی بماند، اما برای فردی دیگر زودتر کدر شود.
این مسئله در مناطق گرم و مرطوب بیشتر دیده میشود. رطوبت بالا و تعریق مداوم میتوانند روند تغییر ظاهر برخی آلیاژها را سرعت ببخشند. به همین دلیل تعریق بدن نیز یکی از عوامل مؤثر در تغییر ظاهر طلا محسوب میشود.
لوازم آرایشی و محصولات مراقبتی
بسیاری از محصولات آرایشی حاوی ترکیباتی هستند که روی سطح طلا باقی میمانند. کرمهای مرطوبکننده، ضد آفتاب، اسپری مو و عطر از رایجترین نمونهها هستند. این مواد معمولاً آسیب دائمی ایجاد نمیکنند، اما میتوانند ظاهر طلا را مات و کدر کنند.
تماس مستقیم عطر و اسپری با طلا میتواند لایهای روی سطح آن ایجاد کند. به همین دلیل بهتر است زیورآلات آخرین چیزی باشند که قبل از خروج از خانه استفاده میکنید.
آلودگی هوا و رطوبت
هوای آلوده حاوی ذرات و ترکیباتی است که در طول زمان روی فلزات اثر میگذارند. اگر طلا برای مدت طولانی در محیطهای مرطوب یا در معرض آلودگی هوا قرار بگیرد، احتمال کاهش شفافیت آن بیشتر میشود. این موضوع درباره زیورآلاتی که هر روز استفاده میشوند اهمیت بیشتری دارد.
آیا طلای سفید و رزگلد زودتر تغییر رنگ میدهند؟
نوع آلیاژ بهکاررفته در طلا روی ماندگاری رنگ آن تأثیر مستقیم دارد. طلای سفید معمولاً با لایهای از رودیوم پوشانده میشود. این لایه به مرور زمان ساییده میشود و ممکن است رنگ طلا کمی متفاوت به نظر برسد.
رزگلد نیز به دلیل درصد بالاتر مس، نسبت به طلای زرد حساسیت بیشتری به شرایط محیطی دارد. به همین دلیل احتمال تغییر ظاهر آن در بلندمدت بیشتر است.
| نوع طلا | احتمال تغییر ظاهر در طول زمان | دلیل |
| طلای زرد | کم | پایداری بیشتر آلیاژ |
| طلای سفید | متوسط | فرسایش تدریجی روکش رودیوم |
| رزگلد | متوسط تا زیاد | درصد بالاتر مس در آلیاژ |
در بسیاری از موارد، تغییر رنگ طلا نشانه خرابی یا تقلبی بودن آن نیست. عوامل محیطی و نحوه استفاده روزمره نقش پررنگتری دارند و میتوانند توضیح دهند چی طلا رو خراب میکنه و چرا ظاهر برخی زیورآلات پس از مدتی تغییر میکند.
اشتباهات رایج در شستشو و نگهداری از طلا
بسیاری از تغییراتی که بعد از مدتی روی طلا دیده میشود، به نحوه استفاده و نگهداری از آن مربوط است. طلا فلزی مقاوم است؛ اما بینیاز از مراقبت نیست. شستشوی نادرست، نگهداری در محل نامناسب یا استفاده از روشهای اشتباه میتواند روی ظاهر زیورآلات اثر بگذارد.
اگر بخواهیم بدانیم چه چیزهایی طلا را خراب میکند، فقط مواد شیمیایی مطرح نیستند؛ بلکه نحوه استفاده روزمره، روش تمیز کردن و شرایط نگهداری هم اهمیت زیادی دارند.
استفاده از روشهای نامناسب برای تمیز کردن طلا
گاهی افراد برای براق کردن طلا یا از بین بردن لکهها، از روشهایی استفاده میکنند که نتیجه معکوس دارد. استفاده از سفیدکنندهها، جرمگیرها، شویندههای قوی یا ابزارهای زبر میتواند سطح زیورآلات را تحت تأثیر قرار دهد.
برای تمیز کردن طلا بهتر است از روشهای ساده و ملایم استفاده شود. آب ولرم، مقدار کمی شوینده مناسب و یک پارچه نرم معمولاً برای پاک کردن آلودگیهای روزمره کافی است.
نگهداری چند قطعه طلا در کنار یکدیگر
قرار دادن چند قطعه طلا در یک جعبه، یکی از اشتباهاتی است که به مرور باعث ایجاد خط و خش میشود. برخورد زنجیرها، انگشترها و دستبندها با یکدیگر میتواند ظاهر آنها را تغییر دهد.
بهتر است هر قطعه طلا در فضای جداگانه نگهداری شود. استفاده از جعبههای چندخانه یا کیسههای پارچهای نرم، یکی از روشهای ساده نگهداری از طلا است.
استفاده از طلا هنگام ورزش و فعالیتهای سنگین
ضربه و فشار از دیگر عواملی هستند که در پاسخ به سؤال چه چیزهایی طلا را خراب میکند باید به آنها توجه کرد. ورزش، کارهای فنی یا جابهجایی وسایل سنگین میتواند به قفلها، زنجیرها و اتصالات طلا آسیب بزند.
بهتر است هنگام فعالیتهایی که احتمال ضربه وجود دارد، زیورآلات را کنار بگذارید. این کار از تغییر شکل یا آسیبهای ظاهری جلوگیری میکند.
حمام کردن یا شنا با طلا
بعضی افراد عادت دارند هنگام حمام یا شنا نیز طلا را همراه خود داشته باشند. تماس طولانی با شامپو، صابون، مواد بهداشتی و کلر استخر میتواند به مرور باعث کاهش درخشندگی زیورآلات شود.
این موضوع بهخصوص برای طلای سفید اهمیت دارد؛ زیرا روکش رودیوم آن ممکن است در اثر استفاده مداوم نیاز به ترمیم پیدا کند.
نگهداری طلا در محیط نامناسب
رطوبت و شرایط نامناسب نگهداری نیز از عواملی هستند که توضیح میدهند چه چیزی باعث خراب شدن طلا میشود. قرار دادن طلا در حمام، کنار روشویی یا محیطهای مرطوب میتواند روند کدر شدن برخی زیورآلات را سریعتر کند.
بهتر است طلا در محلی خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود. همچنین بهتر است عطر، کرم و محصولات آرایشی قبل از استفاده از زیورآلات روی پوست زده شوند.
نکات مهم برای جلوگیری از خراب شدن طلا
برای اینکه طلا در طول زمان ظاهر و درخشندگی خود را حفظ کند، لازم نیست کار پیچیدهای انجام دهید. رعایت چند نکته ساده در استفاده روزمره میتواند عمر زیورآلات را افزایش دهد:
- طلا را از مواد شیمیایی قوی دور نگه دارید.
- هنگام ورزش، شنا و کارهای سنگین زیورآلات را خارج کنید.
- هر قطعه طلا را جداگانه نگهداری کنید.
- برای پاک کردن طلا از پارچه نرم استفاده کنید.
- طلا را در محیط خشک و دور از رطوبت قرار دهید.
- عطر و مواد آرایشی را قبل از استفاده از طلا روی پوست بزنید.
- قفلها و اتصالات زیورآلات را هر چند وقت یکبار بررسی کنید.
در پایان
طلا فلزی مقاوم است و بهراحتی از بین نمیرود؛ اما مراقبت نادرست میتواند ظاهر آن را تغییر دهد. اگر بخواهیم بدانیم چه چیزی طلا را خراب میکند، عواملی مانند مواد شیمیایی قوی، کلر، رطوبت، ضربه و روشهای اشتباه شستشو از مهمترین موارد هستند که باعث کدر شدن، خط و خش یا کاهش درخشندگی زیورآلات میشوند.
برای حفظ کیفیت طلا، بهتر است آن را در محیط خشک نگهداری کنید، هنگام فعالیتهای سنگین کنار بگذارید و برای تمیز کردن از روشهای ملایم استفاده کنید. کارشناسان نرخ نیوز توصیه میکنند همانطور که خریداران تغییرات قیمت طلا را دنبال میکنند، به نحوه نگهداری از این دارایی ارزشمند نیز توجه داشته باشند.
سوالات متداول
آیا طلا خراب میشود و از بین میرود؟
خیر. طلای خالص مقاومت بالایی دارد و از بین نمیرود؛ اما عوامل محیطی و نگهداری نادرست میتوانند باعث تغییر رنگ، کدر شدن یا ایجاد خط و خش روی زیورآلات شوند.
چه چیزی طلا را خراب میکند؟
موادی مانند وایتکس، کلر، شویندههای قوی، رطوبت، عطر و برخی مواد شیمیایی میتوانند به مرور روی ظاهر طلا اثر بگذارند. ضربه و نگهداری نامناسب نیز از عوامل آسیبزننده هستند.
آیا عطر و کرم باعث خراب شدن طلا میشوند؟
عطر و کرم معمولاً طلا را از بین نمیبرند؛ اما تماس مداوم آنها میتواند باعث ایجاد لایه روی سطح طلا و کاهش درخشندگی آن شود.
آیا میتوان با طلا به استخر رفت؟
بهتر است قبل از رفتن به استخر، زیورآلات طلا را خارج کنید. کلر موجود در آب استخر میتواند به مرور روی برخی آلیاژهای طلا و روکش طلای سفید اثر بگذارد.
بهترین روش برای تمیز کردن طلا چیست؟
برای تمیز کردن طلا، آب ولرم، مقدار کمی شوینده ملایم و پارچه نرم گزینههای مناسبی هستند. استفاده از مواد ساینده یا ابزار زبر توصیه نمیشود.
آیا تغییر رنگ طلا نشانه تقلبی بودن آن است؟
خیر تغییر رنگ همیشه به معنی تقلبی بودن طلا نیست. نوع آلیاژ، شرایط استفاده، تماس با مواد مختلف و نحوه نگهداری میتوانند باعث تغییر ظاهر طلا شوند.
