طلا یکی از فلزات گرانبهاست که به دلیل ارزش بالای آن، برای اندازهگیری و قیمتگذاری از واحدهای مختلفی استفاده میشود. هر کدام از این واحدهای اندازهگیری کاربرد و مبنای محاسباتی متفاوتی دارند و دانستن آنها می تواند تا انتخاب دقیقتری را داشته باشید. سوت، گرم، مثقال، قیراط و اونس از جمله واحدهای اندازه گیری هستند که هر کدام تفاوتهای خاص خود را دارند.
شناخت این واحدها کمک میکند تا قیمتها را بهتر درک کرده و از بروز خطا در محاسبات و معاملات جلوگیری کنید. در طی این مقاله از نرخ نیوز به طور کامل بررسی میکنیم که واحدهای اندازهگیری طلا چیست، کوچک ترین واحد اندازه گیری طلا کدام است و هر واحد در بازار چه کاربردی دارد. حتی روشهای تبدیل هر کدام از آنها را توضیح میدهیم. همچنین با واحدهای اندازه گیری طلای آب شده، واحد های مورد استفاده در بازار جهانی و واحدهای قدیمی و جدید نیز آشنا خواهید شد.

فهرست مطالب
واحد اندازه گیری طلا چیست و چرا شناخت آن حیاتی است؟
واحد اندازهگیری طلا، معیاری است استاندارد برای تعیین وزن و ارزش این فلز گرانبها. از آنجایی که طلا در قالبهای مختلفی در بازار وجود دارد، هر بازار ممکن است واحدهای اندازه گیری متفاوتی داشته باشد. به عنوان مثال در طلافروشیهای ایران، واحد طلا گرم است. در معاملات طلای آبشده و عمده فروشیها از واحد مثقال استفاده میشود.
در بازارهای جهانی قیمت طلا بر اساس اونس تروا اعلام و معامله میشود. از طرفی دیگر به خاطر بالا رفتن قیمت طلا، بازار طلاهای کم حجم با استقبال خوبی مواجه شده است. به همین خاطر واحدهایی مثل سوت نیز وجود دارد.
اهمیت شناخت واحدهای اندازهگیری زمانی مهم می شود که می توانید از اشتباهات محاسباتی در خرید و فروش جلوگیری کرده و درک بهتری از قیمتهای اعلام شده داشته باشید. همچنین امکان مقایسه در بازار ایران و جهان برای شما به وجود میآید. با درک واحدهای اندازه گیری می توانید شناخت بهتری از اختلاف قیمت بین مصنوعات مختلف داشته باشید و از خطا در تبدیل واحدها جلوگیری کنید.
سوت؛ کوچکترین واحد اندازه گیری طلا
کوچک ترین واحد اندازه گیری طلا سوت است و بیشتر در طلاسازی و تعمیر زیورآلات و خرید طلا با وزنهای بسیار کم کاربرد دارد. هر یک گرم برابر است با ۱۰۰۰ سوت و به همین منوال هر سوت ۰،۰۰۱ گرم وزن دارد. گرچه اغلب خریداران با قیمت هر گرم طلا سرو کار دارند اما طلا فروشان و سازندگان طلا برای اندازه گیری دقیقتر از این واحد برای محاسبه کسری و اضافه وزن استفاده میکنند.
سوت معمولا در معاملات روزمره کمتر شنیده می شود اما در بخش های اختصاصی کاربرد بیشتری دارد. مهمترین کاربرد آن تعیین وزن دقیق طلا، محاسبه اجرت ساخت، محاسبه اختلاف وزن هنگام تعمیر یا آبکاری طلا و تعیین میزان طلای مصرفی در تولید جواهرات است.
ترازوی طلا فروشان متناسب با هر سوت تنظیم شدهاند تا حتی ذرهای اختلاف قیمت برای آن وجود نداشته باشد. هر چقدر دقت ترازو بیشتر باشد محاسبه قیمت و ارزش واقعی طلا نیز دقیقتر خواهد بود. این موضوع میتواند در خصوص تعیین قیمت طلای آبشده اهمیت بسیار ویژهای داشته باشد. برای تعیین قیمت هر سوت میتوانید قیمت هر گرم طلا را تقسیم بر ۱۰۰۰ کرده و قیمت واقعی آن را به دست آورید.
گرم؛ رایجترین واحد طلا در ایران
گرم یکی از رایجترین واحد اندازه گیری طلا در بازار ایران است. تقریبا تمام مصنوعات طلا و حتی طلای آبشده بر اساس گرم محاسبه میشوند. به همین دلیل است که زمانی که افراد درخصوص قیمت روز طلا صحبت میکنند معمولا منظور آنها قیمت هر یک گرم طلای ۱۸ عیار است. در بازارهای داخلی با استفاده از ترازوهای دیجیتال، وزن طلا با دقت بالا اندازه گیری شده و قیمت نهایی نیز از حاصل ضرب وزن در قیمت روز هر گرم و با توجه به اجرت ساخت و سود فروشنده و مالیات محاسبه میشود.
استفاده از گرم باعث میشود قیمتگذاری برای خریداران و فروشندگان سادهتر شود و امکان مقایسه قیمت انواع مصنوعات طلا را فراهم کند. از دیگر دلایل استفاده از گرم میتوانیم به استاندارد بودن در تمام طلافروشیها، دقت بالا در اندازه گیری، امکان مقایسه قیمت و قیمت گذاری برای طلای ۱۸، ۲۱ و ۲۴ عیار اشاره کنیم. به همین دلیل است که اگر قصد خرید طلا را داشته باشید اولین عددی که باید بررسی کنید قیمت طلای ۱۸ عیار است. چرا که بسیاری از قیمتها بر اساس همین شاخصه محاسبه می شوند.
مثقال؛ واحد اندازهگیری جرم طلا در ایران
مثقال یکی از قدیمیترین واحدهای اندازهگیری در بازار ایران بوده است. هنوز هم برخی از قدیمیان بازار از این واحد برای اندازهگیری محصولات خود استفاده میکنند. بر خلاف تصور بسیاری از مردم «مظنه طلا» قیمت هر یک مثقال طلای ۱۷ عیار خواهد بود. به همین دلیل اگر قصد فعالیت حرفهای در بازار طلا یا تحلیل قیمتها را دارید؛ باید با شناخت مفهوم مثقال و تفاوت آن با گرم آشنا باشید.
در بازار ایران منظور از مثقال معمولا مثقال شرعی است که برابر با ۴،۶۰۸۳ گرم است. این مقدار مبنای محاسبات از فعالان بازار و سامانه قیمتگذاری محسوب میشود. این واحد بیشتر در بازار سنتی ایران، معاملات عمده و اعلام مظنه کاربرد دارد. قیمت مثقال طلا برای بسیاری از معاملهگران مهم بوده و تغییر آن میتواند بر قیمت سایر انواع طلا نیز تاثیر بگذارد.
جالب است بدانید که از واحد مثقال فقط برای طلا استفاده نمیشود و برای کالاهای ارزشمند دیگری مثل زعفران، ادویهها، نقره و برخی از داروهای سنتی نیز کاربردی است. شناخت مفهوم مثقال به سرمایهگذاران کمک میکند تا ارتباط میان مظنه بازار، قیمت هر گرم طلا و ارزش طلای آب شده را بهتر درک و تحلیل کنند.
قیراط؛ واحد اندازه گیری سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی
قیراط یا «carat» یکی از شناخته شدهترین وزنهای اندازهگیری در صنعت جواهرسازی است. برخلاف تصور بسیاری از افراد، قیراط واحد اندازهگیری طلا نیست. این واحد برای تعیین وزن سنگهای قیمتی و نیمه قیمت مثل الماس و یاقوت استفاده میشود. هر قیراط دقیقا برابر با ۲۰۰ میلی گرم یا ۰،۲ گرم است. این استاندارد در تمام کشورها یکسان بوده و در معاملات سنگهای قیمتی مورد استفاده قرار میگیرد.
جالب است بدانید که وزن سنگ یکی از عوامل مهم در قیمتگذاری است اما ارزش نهایی تنها به قیراط بستگی ندارد. چهار معیار وزن، کیفیت تراش، رنگ و شفافیت میتواند بر روی ارزش یک سنگ تاثیر بسیاری داشته باشد. به همین دلیل است که در هنگام خرید سنگ نباید فقط به وزن آن توجه کنید.
نکته: توجه داشته باشید که قیراط (Carat) با “Karat” که برای بیان عیار طلا (مانند 18K یا 24K) استفاده میشود متفاوت است.

واحد اندازه گیری طلا در بازار جهانی چیست؟
برخلاف بازار ایران که بیشتر بر اساس گرم و مثقال اعلام می شود؛ مهمترین واحد اندازهگیری طلا در بازار جهانی، اونس تروا است. تمام معاملات جهانی و قراردادهای آتی در بازار و بانکهای مرکزی بر اساس این واحد انجام می شود. به همین دلیل است که هر گونه تغییر در قیمت اونس طلا میتواند مستقیم بر بازار طلای ایران نیز تاثیر بگذارد.
این واحد اندازهگیری برای فلزات گرانبها مثل طلا، نقره، پلاتین و پالادیوم در بازار جهانی استفاده شده و با اونس معمولی که در برخی از بازارها برای اندازهگیری اجناس استفاده میشود تفاوت دارد. هر یک اونس تروا برابر است با:
- ۳۱،۱۰۳۵ گرم
- حدود ۶.۷۵ گرم مثقال شرعی
واحد های اندازه گیری طلا در قدیم
قبل از استفاده از واحد گرم و رواج سیستم متریک، اندازهگیری طلا در ایران و بسیاری از کشورها با واحدهای سنتی انجام میشود. این واحدها قرنها در بازارهای طلا، صرافیها و داد و ستد فلزات گرانبها کاربرد پیدا کرده و برخی از آنها مثل مثقال، هنوز هم در معاملات طلای آب شده و اعلام مظنه بازار استفاده میشود.
جدول زیر رایجترین واحدهای اندازه گیری در زمان قدیم را با کاربردشان نشان میدهد تا بتوانید به سادگی آنها را تشخیص دهید:
|
واحد |
کاربرد | وضعیت امروزی |
| مثقال | خرید و فروش طلا، زعفران و کالاهای ارزشمند |
همچنان در بازار استفاده میشود |
|
نخود |
واحد کوچک تر از مثقال | تقریبا منسوخ شده است |
| جو | مبنای برخی اندازهگیری های سنتی |
کاربرد تاریخی دارد |
|
سیر |
اندازهگیری کالاهای مختلف | منسوخ شده |
| من | واحد وزن کالاهای سنگین |
منسوخ شده |
در میان این واحدها تنها مثقال است که هنوز هم قابل استفاده است. این موضوع سبب شده که مثقال نوعی پل میان نظام سنتی و سیستم مدرن باشد. به همین دلیل است که بسیاری از تحلیلگران در هنگام بررسی روند بازار از قیمت مثقال طلا هم با خبر هستند.
واحد اندازهگیری شمش طلا در معاملات بین المللی
شمش طلا یکی از مهمترین ابزارهای سرمایهگذاری و ذخیره ارزش در جهان است و برخلاف مصنوعات طلا با استانداردهای بین المللی مشخص شده و معامله می شوند. واحد اندازه گیری شمش طلا بسته به نوع معامله، بازار هدف و وزن شمش میتواند متفاوت باشد اما در بازازهای جهانی از اونس تروا و کیلوگرم استفاده میشود.
شمشهای طلا در وزنهای متنوع تولید شده تا بتواند پاسخگوی نیاز سرمایه گذاران باشد. تنوع وزن شمش طلا از یک گرم تا ۴۰۰ اونس تروا ادامه دارد و با توجه به نیاز مشتریان عرضه میشود.
در معاملات بین المللی، معتبرترین نوع شمش، شمش استاندارد جهانی (good delivery bar) است که توسط انجمن بازار شمش لندن تایید می شود. این شمش حدود ۱۲.۴ کیلوگرم (معادل ۴۰۰ اونس تروا) وزن تقریبی دارد و میزان خلوص آن ۹۹.۵ درصد است. این قطعه از طلا شماره سریال اختصاصی داشته و ثبت شده به نام یک تولید کننده معتبر است.
شمش طلا در بازار ایران معمولا با واحد گرم قیمت گذاری شده و معامله میشود. شمشها در ایران به اندازههای ۱، ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰ گرمی هستند و تقاضای بیشتری را در بازار دارند. افرادی که قصد مقایسه شمش با سایر روش های سرمایهگذاری را دارند معمولا مقاله شمش طلا بهتر است یا سکه پارسیان را بررسی کرده و با مزایا و تفاوتهای این دو آشنا میشوند.
جدول تبدیل واحد اندازهگیری طلا به ترتیب
جدول زیر واحد اندازه گیری طلا از کوچک به بزرگ را نشان میدهد. شما برای درک بهتر ارتباط میان واحدها میتوانید از جدول زیر استفاده کنید.
|
واحد |
معادل |
| ۱ سوت |
۰،۰۰۱ گرم |
|
۱۰۰ سوت |
۰،۱ گرم |
| ۱۰۰۰ سوت |
۱ گرم |
|
۱ مثقال |
۴.۶۰۸۳ گرم |
| ۱ قیراط |
۰.۲ گرم (ویژه سنگهای قیمتی) |
|
۱ اونس تروا |
۳۱.۱۰۳۵ گرم |
| ۱ کیلوگرم |
۱۰۰۰ گرم |
شناخت این جدول باعث میشود تا در هنگام مطالعه قیمتها، تحلیل بازار یا خرید مصنوعات، دچار اشتباه نشوید. آشنایی با واحد اندازه گیری طلا به ترتیب، به ویژه برای سرمایه گذاران و فعالان تازه کار در بازار میتواند یکی از پیش نیازهای اصلی برای تصمیم گیری باشد.

در پایان
شناخت واحد اندازهگیری طلا تنها یک موضوع آموزشی نیست و یکی از پیش نیازهای مهم برای خرید و فروش طلا محسوب میشود. در این مقاله بررسی کردیم که هر واحد چه کاربردهایی داشت و در بازار امروز ایران چه کاربردهایی دارد. سوت، گرم، مثقال، قیراط و اونس تروا واحدهایی بود که ما در این مقاله در خصوص آنها صحبت کردیم و همچنین تفاوتهای رایج آنها را مورد بررسی قرار دادیم.
بنابراین اگر قصد خرید هر کدام از مصنوعات طلا را دارید، آشنایی با این واحدها به شما کمک میکند تا قیمتها را به طور دقیق مقایسه کرده و محاسبات خود را به درستی انجام دهید. کارشناسان نرخ نیوز توصیه میکنند که قبل از هر گونه سرمایه گذاری، علاوه بر شناخت واحدهای اندازهگیری، قیمت روز بازار و عوامل موثر بر آن را بررسی کنید تا ریسک معاملات شما کاهش پیدا کند.
سوالات متداول
کمترین واحد اندازه گیری طلا چیست؟
در حال حاضر سوت کوچکترین واحد اندازهگیری طلا در بازار ایران است و هر سوت برابر با ۰٫۰۰۱ گرم است.
واحد اندازه گیری طلا در بازار جهانی چیست؟
در بازارهای بین المللی اونس تروا واحد اندازهگیری است که هر اونس آن معادل ۳۱.۱۰۳۵ گرم است.
واحد اندازه گیری طلای آب شده چیست؟
طلای اب شده با دو واحد گرم و مثقال در ایران خرید و فروش میشوند و مظنه بازار نیز بر مبنای هر مثقال طلای ۱۷ عیار اعلام می شود.
هر مثقال چند گرم است؟
هر مثقال شرعی برابر با ۴.۶۰۸۳ گرم است و همچنان یکی از واحدهای مهم در معاملات طلای آب شده محسوب میشود.
تفاوت گرم و قیراط در اندازهگیری طلا چیست؟
گرم واحد اندازه گیری وزن طلا است اما قیراط بیشتر برای سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی مثل الماس، یاقوت و زمرد استفاده میشود.