سرمایهگذاری در طلا هنوز هم یکی از بهترین روشهای سرمایهگذاری بهحساب میآید. البته سالهاست که دیگر کسی در خرید طلا تردید ندارد، بلکه سوال به شکل دیگری تغییر کرده که سرمایهگذاری در طلا فیزیکی یا صندوق طلا؟ کدام بهتر است؟ در ادامه این مطلب از نرخ نیوز این دو گزینه را مقایسه کرده و در ادامه معرفی بهترین صندوقهای طلا در بورس ایران هم خواهیم داشت.
فهرست مطالب
تفاوت صندوق طلا و طلای فیزیکی به طور جامع
برای درک بیشتر تفاوت صندوق طلا و طلای فیزیکی در ابتدا مفهوم این دو مورد را توضیح میدهیم. طلای فیزیکی همان طلای زینتی، شمش طلا، انواع سکهها و… است که از طلا فروشیها یا صرافیها خریداری میکنید.
در مقابل صندوق طلا (Gold ETF) یک ابزار مالی در بورس است. در این ابزار سرمایه کاربران بر روی گواهی سپرده شمش طلا و سکه سرمایهگذاری میشود، یعنی دیگر طلای فیزیکی در کار نیست. اینکه طلای فیزیکی بهتره یا صندوق طلا را در ادامه با ذکر تفاوتها شرح خواهیم داد.
حداقل سرمایه خرید
اگر بخواهید طلای فیزیکی خریداری کنید، با توجه به قیمت طلا در زمان نگارش مقاله (در تاریخ 19 تیر ماه 1405 طلا گرمی 17700000 معادل هفده میلیون و هفتصد هزار تومان) معامله میشود.
یعنی شما برای حداقل خرید یک گرم طلای فیزیکی، به این مبلغ نیازی خواهید داشت. این در حالی است که شما با مبالغ بسیار کمتر (در حال حاضر 500 هزار تومان) میتوانید در صندوقهای طلا بورس سرمایهگذاری کنید.
کارمزد
کارمزد طلا هم یکی دیگر از تفاوتهای طلا فیزیکی و صندوق طلا است. طلای فیزیکی به هر شکلی که باشد، از زیورآلات گرفته تا سکه طلا هزینه پنهانی هم با خود دارد. این هزینه شامل اجرت ساخت، مالیات، حباب و… است.
در حالی که اگر سرمایه خود را در صندوق طلا وارد کنید، نیازی به پرداخت این هزینه پنهان نخواهد بود. یعنی همان مبلغی که برای اجرت، حباب و… پرداخت میکنید هم میتوانید سرمایهگذاری کنید.
نقدشوندگی
برای فروش طلای فیزیکی باید بهصورت حضوری به طلافروشیها یا صرافیها مراجعه کنید. در حالی که برای فروش صندوق طلا نیازی به حضور نیست. البته صندوقهای طلا را در روزهای کاری (شنبه تا چهارشنبه) میتوانید بفروشید.
مالیات
معامله صندوق طلا در بورس کاملا معاف از مالیات بوده و نیازی به پرداخت مالیات نیست، درحالیکه برای فروش طلا فیزیکی گاهی مالیات از فروشنده گرفته میشود.
آیا صندوق طلا جایگزین مناسبی برای خرید فیزیکی طلا هستند؟
اجازه دهید پاسخ این سوال را کمی باز کنیم، هدف شما از خرید طلا و سرمایهگذاری در آن چیست؟ طبق مطالبی که در بالا گفته شد، باید بگوییم که شما با مبالغ کم هم میتوانید صندوق طلا داشته باشید و مبلغی بهعنوان کارمزد یا مالیات هم پرداخت نخواهید کرد، پس در ظاهر شاید بهتر بهنظر برسد اما اینطور نیست.
اینکه طلای فیزیکی بهتر است یا صندوق طلا بیشتر از هر چیزی به هدف شما و روحیات شما بستگی خواهد داشت. مثلا شما یک خبر در مورد پیش بینی قیمت طلا در هفته آینده خواندهاید و سریعا قصد خرید طلا را دارید، در این صندوق طلا انتخاب بهتری خواهد.
اگر از آن دسته معاملهگرانی هستید که نوسانگیری میکنند، پیشنهاد ما صندوقهای طلا هستند. اینطوری با هر مبلغی که بخواهید در سریعترین زمان ممکن معامله خواهید کرد. حالا در مقابل اگر طلا برای شما جنبه زینتی هم دارد طلای فیزیکی انتخاب بهتری خواهد بود.
علاوهبر جنبه فیزیکی طلا هنوز هم افراد زیادی هستند که به کالای دیجیتال اعتمادی ندارند و لمس کردن یک کالا برایشان قابل اعتمادترین راه است. در این حالت خرید طلای فیزیکی برای شما انتخاب بهتری خواهد بود. پس نتیجه میگیریم بهتر بودن طلا فیزیکی یا صندوق طلا به هدف و روحیه شما بستگی دارد.
جدول مقایسه کلیدی طلای فیزیکی و صندوق طلا
برای جمعبندی دقیقتر، ویژگیهای اصلی این دو روش در جدول زیر مقایسه شده است:
|
ویژگی |
طلای فیزیکی (سکه/زینتی) |
صندوق سرمایهگذاری طلا (ETF) |
|
حداقل سرمایه |
بالا (قیمت یک ربع سکه یا گرم طلا) | بسیار کم (حداقل ۵۰۰ هزار تومان) |
| امنیت در برابر سرقت | پایین (نیازمند مراقبت فیزیکی) |
بسیار بالا (کاملاً دیجیتال و تحت نظارت) |
|
کارمزد و هزینهها |
بالا (۱ تا ۲۵ درصد شامل سود و اجرت) | بسیار ناچیز (حدود ۰.۱۵ درصد) |
| سرعت نقدشوندگی | متوسط (نیازمند مراجعه حضوری به بازار) |
بسیار بالا (آنلاین و در چند ثانیه) |
|
اصالت دارایی |
ریسک تقلبی بودن وجود دارد | تضمینشده و کارشناسیشده توسط بورس |
| مالیات | مشمول قوانین مالیاتی بازار فیزیکی |
معاف از مالیات |
بازدهی طلا فیزیکی بیشتر است یا صندوق طلا
اگر هنوز برای انتخاب بین خرید فیزیکی طلا یا صندوق طلا مردد هستید، احتمالا این سوال هم ذهنتان را درگیر کرده که بازدهی کدام یک بهتر است؟ در مرحله اول احتمالا با خودتان فکر میکنید که پایه هر دو گزینه طلا ست، مثل اینکه بپرسیم شمش طلا بهتره یا سکه پارسیان، ولی صندوق طلا و طلای فیزیکی تفاوتهای زیادی دارند.
در بین طلا فیزیکی و صندوق طلا باید بگوییم که بازدهی صندوق طلا بیشتر است، اگر چه قیمت اونس طلا در هنگام خرید هر دو گزینه یکسان است. دلایل این بالاتر بودن بازدهی را در ادامه شرح خواهیم داد.
- حذف هزینههای جانبی
همانطور که در مطالب بالا هم گفتیم، برای خرید طلا از صندوقهای بورسی نیازی به پرداخت مالیات، کارمزد یا حتی حباب نیست. همین موضوع باعث میشود که میزان بازدهی صندوق طلا در مقایسه با طلای فیزیکی بالاتر باشد.
- مدیریت صندوق طلا
یکی از مهمترین ویژگیهای صندوق طلای بورس مدیریت آنهاست. صندوق طلا توسط مدیران حرفهای و کاربلد مدیریت میشوند. آنها معمولا مبلغی از سرمایه شما را در ارواق ثابت سرمایهگذاری میکنند. در این حالت حتی اگر طلا هم روند کاهشی داشته باشد، باز هم سرمایه شما افت چندانی نخواهد داشت.
- ترکیب شمش و سکه طلا
در صندوق طلا شما میتوانید سکه یا شمش خریداری کنید. معمولا اکثر سرمایهگذاران در صندوق طلا، شمش را انتخاب میکنند. شمش طلا حباب و کارمزد کمتری نسبت به سکه طلا دارد. بههمیندلیل برای سرمایهگذاری بین صندوق طلا یا طلا فیزیکی انتخاب بهتری خواهد بود.
امنیت طلا فیزیکی بیشتر است یا صندوق طلا
یکی دیگر از سوالاتی که در مورد خرید طلای فیزیکی بهتر است یا صندوق طلا پیش میآید، در رابطه با امنیت است. قیمت طلای 18 عیار به عددی رسیده که موضوع امنیت بیشتر از قبل اهمیت پیدا میکند. خرید طلای فیزیکی ریسکهای مختلفی دارد.
- احتمال سرقت
- احتمال مفقودی طلا
- احتمال تقلبی بودن طلا
از جمله ریسکهای خرید طلای فیزیکی هستند. وقتی که یک قطعه طلا دارید، ذهنتان درگیر خواهد بود که آن را کجا بگذارید که محفوظ بماند. البته صندوق امانت هم انتخاب خوبی است ولی هزینه مازاد برای شما خواهد داشت.
این در حالی است که صندوق طلا چنین مشکلاتی ندارد. شما نگرانی بابت نگهداری، سرقت، یا حتی تقلبی بودن طلای خریداری شده ندارید. وقتی صندوق طلا در بورس خریداری میکنید، نگرانی بابت سرقت آن نخواهید داشت، زیرا دارایی بهصورت دیجیتال است.
البته بابت هک شدن یا دیگر موارد این چنینی هم نگرانی خاصی نداشته باشید، چون دارایی شما تحت پوشش بیمه خواهد بود. یعنی در صورت بروز مشکل (البته احتمال آن بسیار کم است) باز هم سرمایه شما محفوظ خواهد بود.
لازمبهذکر است که بابت تقلبی بودن طلا در صندوق طلای بورس هم نباید نگرانی خاصی داشته باشید. طلا در صندوق بورسی بهصورت گواهی خرید و فروش میشوند. درصورتیکه طلای فیزیکی هم در صندوق موجود شود، کارشناسان خبره اصالت آن را تایید میکنند.
حباب صندوق طلا چیست و چرا قبل از خرید باید آن را چک کرد؟
یکی دیگر از مواردی که در رابطه با صندوق طلا بخریم یا طلای فیزیکی باید آن توجه داشته باشید، حباب صندوق طلا است. احتمالا الآن با خودتان فکر میکنید که در مطالب بالا گفتیم صندوق طلا حباب و کارمزد ندارد، پس این حباب صندوق طلا چیست.
صندوق طلا در بورس معامله میشود و همانطور که میدانیم در بورس میزان عرضه و تقاضا اهمیت بسیار زیادی دارد. قیمت طلای آب شده (همان قیمت پایه طلا) در بازار بورس به اصطلاح NAV گفته میشود. گاهی عددی که برای NAV ثبت شده با عدد روی تابلوی معامله متفاوت است، اینجاست که حباب صندوق طلا در بورس خودنمایی میکند.
- اگر قیمت روی تابلو بیشتر از قیمت NAV باشد، صندوق طلا دارای حباب مثبت است.
- اگر قیمت روی تابلو کمتر از قیمت NAV باشد، صندوق طلا دارای حباب منفی است.
چرا قبل از خرید باید حباب طلا را چک کرد؟
در بعضی از روزها شاهد این هستیم که قیمت طلا نوسان زیادی دارد، در زمان کوتاهی افزایشی یا کاهشی میشود. در چنین زمانی احتمال اینکه حباب صندوق طلا هم مثبت و منفی شود، بالاست. در این حالت قیمتی که پرداخت میکنید، با قیمت پایه طلا تفاوت دارد.
حالا اگر حباب صندوق طلا مثبت باشد، یعنی شما باید هزینه بیشتری را پرداخت کنید و این اصلا مطلوب نیست. بههمیندلیل است که پیشنهاد میکنیم قبل از خرید صندوق طلا حتما حباب آن را در نظر بگیرید. سعی کنید صندوقی را انتخاب کنید که حباب کمتری دارد.
در پایان
خرید طلا همیشه یکی از بهترین انتخابها برای سرمایهگذاری است. انتخاب بین طلا فیزیکی یا صندوق طلا یکی از دغدغههای فعالان بازار است. اگر میخواهید کالای خریداری شده در خودتان لمس و از آن نگهداری کنید، طلای فیزیکی انتخاب بهتری است.
اگر قصد دارید بدون دغدغه سرقت، کارمزدهای کلان و رفتوآمدهای مکرر به بازار، از رشد قیمت طلا سود ببرید، بورس کالا و صندوقهای طلا بهترین مسیر برای شماست. فراموش نکنید که پیش از خرید هر صندوق، تابلو خوانی ساده بورس را انجام داده و میزان حباب آن را بررسی کنید تا خریدتان در سقف قیمتی انجام نشود.
سوالات متداول
آیا برای خرید صندوق طلا نیاز به کد بورسی داریم؟
بله؛ برای خرید و فروش واحدهای صندوقهای طلا، داشتن کد سجامی و ثبتنام در یک کارگزاری رسمی بورس الزامی است. شما میتوانید به صورت آنلاین از طریق سامانههای معاملاتی کارگزاری خود این واحدها را خرید و فروش کنید.
ساعت معاملاتی صندوقهای طلا در بورس چه زمانی است؟
معاملات صندوقهای طلا در روزهای شنبه تا چهارشنبه (بهجز ایام تعطیل رسمی) انجام میشود. دوره پیشگشایش معمولاً از ساعت ۱۱:۳۰ تا ۱۲:۰۰ و دوره معاملات پیوسته از ساعت ۱۲:۰۰ تا ۱۵:۰۰ است.
آیا امکان تحویل گرفتن طلای فیزیکی از صندوقها وجود دارد؟
بله؛ در برخی از صندوقهای مبتنی بر شمش یا سکه، در صورتی که تعداد واحدهای شما به حد نصاب مشخصی (که در اساسنامه صندوق ذکر شده) برسد، میتوانید با هماهنگی مدیریت صندوق و طی مراحل قانونی، دارایی خود را به صورت شمش یا سکه فیزیکی از خزانه بانک تحویل بگیرید.
کدام صندوق طلا برای خرید بهتر است؟
نمیتوان یک صندوق را به عنوان بهترین معرفی کرد. شما باید در زمان خرید، فاکتورهایی مانند میزان نقدشوندگی (حجم معاملات روزانه)، حباب صندوق، سابقه بازدهی مدیریت صندوق و ترکیب داراییهای آن (میزان شمش و سکه موجود در صندوق) را بررسی کرده و سپس اقدام به خرید کنید.
