کارشناسان ما در نرخ نیوز با بررسی منابع معتبر اسلامی و فقهی قصد دارند در این مقاله به پرتکرارترین سوال پاسخ دهند که آیا طلا برای مردان حرام است؟ در اکثر مراجع شیعه و به نظر بسیاری از فقهای اهل سنت، هرگونه استفاده از زیورآلات طلای زرد رنگ برای مردان به کلی حرام است. البته این حکم برای همه فلزات و همه انواع طلا یکسان نیست و اختلافاتی نیز وجود دارد.
علم پزشکی نیز در سالهای اخیر ادعای مختلفی را درباره تاثیر طلا بر سلامتی مردان مطرح کرده که بخشی از آن شامل پشتوانه علمی نمیشود. در ادامه این مطلب علاوه بر بررسی حکم شرعی استفاده از طلا برای مردان، به دلایل علمی و فقهی آن نیز خواهیم پرداخت تا بتوانید با آگاهی بیشتر در خصوص استفاده از طلا برای مردان تصمیم بگیرید.
فهرست مطالب
حکم شرعی استفاده از طلا برای مردان در اسلام
در علوم فقهی در اسلام، استفاده از هرگونه زیورآلات ساخته شده با طلای خالص یا آلیاژی که در آن طلا وجود دارد، برای مردان جایز نیست و اکثر مراجع تقلید استفاده از آن را به کلی حرام میدانند. این حکم بر اساس روایات و احادیث متعدد از پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع) ایشان صادر شده است.
در طول قرنهای سالهای اسلامی نیز به همین دستور، بسیاری از مردان اهل سنت و شیعه از استفاده از طلا دوری کردهاند. در علم فقه اسلامی اگر مردی از زیورآلات مانند انگشتر، گردنبند، دستبند، زنجیر یا ساعت طلایی استفاده کند، این کار از نظر اکثر فقها جایز نیست.
همچنین اگر یک مرد با هر کدام از این زیورآلات طلایی نمازی بخواند، از نظر فقها نماز آن نیز باطل است. مهمترین زیورآلاتی که برای مردان حرام شمرده میشود عبارتاند از انگشتر طلایی، گردنبند طلایی، زنجیر طلا، دستبند طلا، ساعتی که بدنه آن از طلای واقعی ساخته شده باشد یا گوشواره و پیرسینگ.
در نقطه مقابل نگهداری از شمش یا سکه طلا، سرمایه گذاری روی طلا، خرید و فروش طلا یا حمل آن بدون استفاده زینتی شامل این حکم نمی شود. به همین دلیل بسیاری از مردان بهجای استفاده زینتی، به خرید و سرمایهگذاری در طلا روی میآورند و قیمت طلای آبشده را دنبال میکنند.
بنابراین نمیتوانیم به این سؤال، پاسخ کاملاً قطعی و بدون در نظر گرفتن شرایط بدهیم که آیا استفاده از طلا برای مردان حرام است؟ چرا که در برخی از موارد همانطور که گفته شد ایرادی ندارد. علاوه بر این در برخی از موارد ممکن است در میان علما مرجع اختلافاتی وجود داشته باشد که در ادامه آن را بررسی میکنیم.
چرا طلا برای مردان حرام است؟
یکی از عجیبترین فتواهایی که در مواجهه با دین اسلام مطرح می شود، منع استفاده از طلاست. پاسخ به اینکه چرا طلا برای مردان حرام است؟ از دو جنبه مورد بررسی قرار میگیرد. یکی از دیدگاه فقه و روایات اسلامی و وجه دیگر آن از نظر فلسفی و علمی.
در منابع اسلامی، احادیث و روایتهایی از پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) مطرح شده که در آنها استفاده از طلا و ابریشم برای مردان ممنوع و برای زنان جایز است. فقها نیز به همین منظور حکم حرمت استفاده از زیورآلات را برای مردان صادر کردهاند.
دلایل فقها برای این ممنوع بودن طلا در برخی از حکمتها مطرح شده که قابل توجه است.
- جهت جلوگیری از تجملگرایی و خودنمایی در میان انظار:
تجمل گرایی خود یکی از گناهان بزرگ در دین اسلام محسوب میشود. - حفظ تفاوت ظاهری میان پوشش زنان و مردان:
حتی از نظر جامعه شناسی نیز وجود تفاوت میان زنان و مردان لازم و ضروری است. - حفظ سادگی در ظاهر مردان:
سادگی در پوشش مردان نشان دهنده فروتنی و ساده زیستی آنهاست و بسیار در دین اسلام بر آن تاکید شده است. - پیروی از سنت پیامبر اسلام (ص):
ما به عنوان یک مسلمان وظیفه داریم به احکام شرعی و دینی خود طبق سنت پیامبرانمان عمل کنیم.
بسیاری از فقها بر این نکته اصرار دارند که حتی اگر فلسفه خاصی برای این موضوع وجود نداشته باشد اما ما به عنوان یک مسلمان موظف هستیم که بر اساس اصل حکم که بر پایه روایات معتبر است عمل کنیم.
گاهی این سوال مطرح است که طلا برای مرد حرام است یا مکروه؟ تمامی مراجع بدون هیچ تعللی طلا را برای مردان حرام میدانند نه مکروه. البته در برخی از موارد مثل استفاده از طلا به عنوان دکمه لباس یا موارد تزئینی حکم متفاوتی دارد.
ضرر طلا از نظر علمی و پزشکی
با مطرح شدن حکم حرام بودن طلا، سوالی که به وجود میآید این است که آیا طلا برای مرد ضرر دارد؟ در واقعیت بررسی این موضوع از نظر علمی و پزشکی میتواند افراد را با اطمینان بیشتری به این ماجرا سوق دهد.
در سالهای اخیر در فضاهای مجازی شاهد مطالبی در خصوص حساسیت به طلا برای مردان بودیم که ادعا میکردند که تماس طلا با پوست مردان سبب ایجاد اختلالات هورمونی می شود. مشکلاتی مثل کاهش باروری یا مشکلات خونی از دیگر مضرات مطرح شده بود اما آیا واقع این موضوع صحت دارد؟
بررسی پژوهشهای پزشکی
محققان برای پاسخ به سوال فوق تحقیقاتی را بر روی مردانی که از طلا استفاده میکردند انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که میزان طلای موجود در بدن آنها باعث ایجاد اختلالات هورمونی شده و هورمون پرولاکتین و FSH بیشترین تاثیر منفی را از طلای موجود در بدن آنها گرفته است.
تجمع طلا بیشتر در ناحیه تناسلی مردان دیده شده است. بدن انسان به شکلی طراحی شده که فلزاتی همانند نقره و پلاتین را به خود جذب نمیکند. این یعنی ترکیب آلیاژ طلا با هر کدام از اینها نمی تواند سمی باشد. اما بیمارانی که با داروهای ایزوتوپ طلا توانستند ورم مفاصل خود را درمان کنند، دچار آسیبهای جدی بر کبد خود شدهاند.
البته که این موضوع فقط در حد یک گزارش است و مستند محکمی در این خصوص وجود ندارد. محققان با بررسی این موارد به این نتیجه دست پیدا کردند که افراد مرتب با طلا دچار اختلالات هورمونی شده و هورمونهایی مثل پرولاکتین و FSH را تحت تاثیر منفی قرار میدهند.
تمام موارد ذکر شده تنها در حد یک گزارش است و هیچ منبع معتبری در این خصوص استفاده از طلا را برای مردان ممنوع نکرده است. بنابراین نباید احکام شرعی را بر پایه فرضیه های پزشکی توجیه کنیم.
آیا طلای سفید برای مردان حرام است؟
یکی از ابهامهای رایج در این میان، حکم شرعی میان طلای سفید و زرد است. بسیاری از افراد این تصور را دارند که به دلیل تفاوت رنگ موجود در میان آنها، حکم صادر شده برایشان نیز متفاوت خواهد بود. پاسخ به این سوال به جنس واقعی فلزات بستگی دارد و رنگ آن چندان اهمیتی ندارد.
اگر طلای سفید با طلای خالص و ترکیب آن با فلزاتی مثل پالادیوم، نیکل یا نقره آلیاژ شده باشد، از نظر مراجع تقلید همچنان طلا محسوب شده و حکم آن برای استفاده مردان جایز نیست. برخی از زیورآلات با نام طلای سفید عرضه میشوند اما جنس آنها از پلاتین، تیتانیوم، استیل یا تنگستن است و ظاهری مشابه به طلا دارد.
این محصولات به وضوح ارتباطی با طلا ندارند و از حکم داده شده برای آقایان پیروی نمیکنند. بنابراین حتما در هنگام خرید زیورآلات برای آقایان، از آلیاژ استفاده شده در آن مطلع شوید.
نظر مراجع تقلید درباره طلا برای مرد
نظر اغلب مراجع شیعه درباره استفاده از طلا به عنوان یک کالای زینتی توسط مردان به یک شکل است. تمام این افراد استفاده از آن را حرام میدانند. تنها تفاوت نظر این افراد در خصوص استفاده از طلا در مصارفی مثل دندان طلا یا موارد درمانی است. در ادامه نظر برخی از علمای مرجع تقلید را در خصوص استفاده از طلا بررسی خواهیم کرد.
حضرت امام خمینی (ره)
استفاده از پلاتین و طلای سفید برای مردان مشکلی ندارد مگر آنکه طلای سفید همان طلای زرد باشد که تنها با اضافه کردن موادی رنگ آن تغییر پیدا کند .در این صورت حکم آن با طلای زرد هیچ تفاوتی ندارد.
حضرت آیت الله خامنهای
اگر طلای سفید از همان جنس طلای زرد بوده و تنها رنگ آن تفاوت داشته باشد، استفاده آن برای مردان جایز نیست. اگر مقدار طلای استفاده شده در آن کم باشد و در عرف به آن طلا گفته نشود استفاده از آن منعی ندارد. پلاتین نیز برای مردان بلا مانع است.
حضرت آیت الله سیستانی
استفاده از طلای زرد یا سفید برای مردان حتی اگر با آبکاری یا فرآیند های دیگری تغییر رنگ داده شده باشد، جایز نیست. مواردی مثل استفاده از انگشتر طلا، زنجیر یا مدال طلا یا ساعت مچی طلا نیز شامل همین حکم شده و خواندن نماز با آن باطل است. اما پلاتین مشکلی ندارد.
آیت الله بهجت
از نظر ایشان پلاتین به خاطر اینکه طلا در آن وجود ندارد، استفاده از آن مجاز است. اما طلای سفید با طلای زرد همچنان حکم برابری داشته و حرام هستند.
آیت الله مکارم شیرازی
استفاده از طلای زرد و سفید برای زینت جایز نیست و نماز خواندن با آن نیز مورد قبول نیست. با این حال استفاده از پلاتین یا هر فلز دیگر برای مردان مشکلی ندارد.
حکم طلا در قرآن
از آنجایی که تمامی مراجع شیعه با استفاده از آیات مبارک قرآن نظرات خود را اعلام میکنند، بهتر است نظر این کتاب مقدس را نیز در این خصوص بخوانیم. در قرآن اشاره مستقیمی برای منع استفاده مردان از طلا وجود ندارد اما مفاهیمی در آیات این کتاب نوشته شده که استفاده از طلا را در چهارچوب خاصی برای مردان نهی میکند.
در معنی آیه ۳۲ سوره اعراف آورده شده که «بگو چه کسی زینت الهی را که برای بندگانش پدید آورده است، حرام کرده؟» در این آیه به خوبی به زینتهایی اشاره شده که خداوند برای انسانها قرار داده و میبایست در چهارچوب دینی و مناسب با جنسیت فرد از آن استفاده شود. مفسران بر این موضوع اعتقاد دارند که طلا به عنوان یک زینت خاص برای ایجاد تفاوت میان زنان و مردان به وجود آمده و چنین حکمی را گرفته است.
حکم طلا در استفاده های پزشکی
اگر استفاده از طلا فقط جنبه درمانی داشته باشد و جایگزین مناسبتری برای آن وجود نداشته باشد، استفاده از آن مانعی ندارد. مثل استفاده در ایمپلنت دندان یا تجهیزات پزشکی. اگر به عنوان زینت یا بدون ضرورت از آن استفاده کنید همچنان برای مردان حرام خواهد بود.
در پایان
در پاسخ به این پرسش که آیا طلا برای مرد حرام است یا نه دانستیم که از نظر تمام مراجع فقهی استفاده از این فلز جایز نیست و حتی زیورآلات ساخته شده با آلیاژ آن نیز مورد قبول نخواهند بود. این حکم شامل زیورآلاتی همچون گردنبند، زنجیر، دستبند و سایر زیورآلات نیز میشود.
در نقطه مقابل، خرید یا نگهداری به عنوان سرمایه گذاری توسط مردان هیچ اشکالی ندارد. کارشناسان قیمت طلا در نرخ نیوز پیشنهاد میکنند که در هنگام خرید طلا برای مردان به جنس فلز دقت کنید. چرا که بسیاری از این فلزات از پلاتین یا استیل ساخته شدهاند و حکم طلای واقعی را برای مردان ندارند. همچنین اگر قصد سرمایه گذاری دارید بررسی بازار طلا نیز میتواند شما را در این خصوص راهنمایی کند.
سوالات متداول
آیا در اسلام انگشتر طلا برای مردان حرام است؟
بله. طبق نظر اکثر مراجع استفاده از انگشتر طلا برای مردان حرام است.
آیا استفاده از گردنبند طلا برای مردان حرام است؟
بله گردنبند طلا سفید و زرد که با آلیاژ طلای خالص ساخته شده باشد حرام است.
آیا طلای سفید برای مردان حرام است؟
در صورتی که از آلیاژ طلای خالص در آن استفاده شده باشد بله حرام است.
آیا دلیل علمی برای حرام بودن طلا وجود دارد؟
خیر تا کنون هیچ پژوهش علمی این موضوع را ثابت نکرده و تنها منبع موثق روایات اسلام است.
