در سال ۱۳۹۱، بازار ارز ایران یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرد و نرخ دلار در فاصله چند ماه، جهشهای قابلتوجهی داشت. قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و سیاسی، از جمله تشدید تحریمهای بینالمللی، محدود شدن دسترسی به ارز، کاهش درآمدهای ارزی و افزایش انتظارات تورمی تغییر کرد.
در این مقاله از نرخ نیوز، روند قیمت دلار از فروردین تا اسفند ۱۳۹۱، محدودههای قیمتی و نقاط مهم تغییر نرخ در ماههای مختلف بررسی میشود. همچنین، عوامل داخلی و بینالمللی مؤثر بر بازار ارز بررسی خواهد شد تا تصویر دقیقتری از قیمت دلار در ۱۳۹۱ و مسیر حرکت آن در این سال ارائه شود.

فهرست مطالب
روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۱
سال ۱۳۹۱ برای بازار ارز ایران با نوسانهای شدید و تغییرات قابلتوجه در سطح قیمت دلار همراه بود. قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ در محدودهای از ۱۵٬۷۵۰ تا ۳۸٬۹۰۰ ریال نوسان کرد و در نیمه دوم سال به سطوح بالاتری رسید. برای درک بهتر این مسیر، جدول زیر مهمترین محدودههای قیمتی و وضعیت کلی بازار دلار در ماههای مختلف سال را در یک نمای کلی نشان میدهد. در ادامه، روند هر ماه بهصورت جداگانه بررسی میشود و عوامل اثرگذار بر تغییرات قیمت نیز مورد توجه قرار میگیرد. برای مقایسه با سالهای قبل، بررسی قیمت دلار در سال ۱۳۹۰ نیز میتواند مبنای مناسبی برای درک تفاوت مسیر بازار ارز باشد.
|
بازه زمانی |
محدوده قیمت دلار به ریال | اختلاف قیمت هر فصل |
|
فروردین تا خرداد ۱۳۹۱ |
حدود ۱۵٬۷۵۰ تا ۱۹,۲۰۰ ریال | حدود ۳٬۴۵۰ ریال |
| تیر تا شهریور ۱۳۹۱ | حدود ۱۸,۹۵۰ تا ۲۵,۶۰۰ ریال |
حدود ۶٬۶۵۰ ریال |
|
مهر تا آذر ۱۳۹۱ |
حدود ۲۴,۷۶۰ تا ۳۶٬۱۰۰ ریال | حدود ۱۱٬۳۴۰ ریال |
| دی تا اسفند ۱۳۹۱ | حدود ۳۲,۳۰۰ تا ۳۸,۹۰۰ریال |
حدود ۶٬۶۰۰ ریال |
روند قیمت دلار از فروردین تا خرداد ۱۳۹۱
سه ماه نخست سال ۱۳۹۱ مسیر نسبتاً پرنوسانی داشت. دلار در فروردین در محدوده ۱۷ تا ۱۹ هزار ریال نوسان کرد، در اردیبهشت تا محدوده ۱۵ هزار ریال عقب نشست و سپس در خرداد دوباره روند صعودی گرفت و به محدوده ۱۸ هزار ریال رسید. این تغییرات، شروع مسیری را رقم زد که در ماههای بعد با نوسانهای شدیدتر و جهشهای بیشتری همراه شد.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به ریال | نوسان قیمتی تقریبی |
| فروردین ۱۳۹۱ | حدود ۱۷٬۳۰۰ تا ۲۰۰۱۹, ریال |
حدود ۱٬۹۰۰ ریال |
|
اردیبهشت ۱۳۹۱ |
حدود ۱۵٬۷۵۰ تا ۱۷,۹۵۰ ریال | حدود ۲,۲۰۰ ریال |
| خرداد ۱۳۹۱ | حدود ۱۶٬۶۹۰ تا ۳۰۰,۱۸ ریال |
حدود ۱٬۶۱۰ ریال |
قیمت دلار در فروردین ۱۳۹۱
دادههای ثبتشده برای فروردین نشان میدهند که دلار ماه را در سطوح بالایی آغاز کرد. در ۹ فروردین نرخ پایانی ۱۹٬۱۹۰ ریال بود و در ۲۰ فروردین به ۱۹٬۰۰۰ ریال رسید. پس از آن، بازار وارد محدوده پایینتری شد و نرخ پایانی در ۲۶ فروردین به ۱۷٬۳۰۰ ریال رسید؛ بااینحال در ادامه، قیمت دوباره به محدوده ۱۸ هزار ریال بازگشت
قیمت دلار در اردیبهشت ۱۳۹۱
اردیبهشت با افت قابلتوجه قیمت نسبت به ابتدای سال همراه بود. نرخ پایانی دلار در ۱۲ اردیبهشت حدود ۱۷٬۰۹۰ ریال ثبت شد و در ۲۳ اردیبهشت به ۱۵٬۷۵۰ ریال رسید که پایینتر از سطوح ثبتشده در فروردین بود. در ادامه ماه، مسیر بازار تغییر کرد و قیمت دوباره افزایش یافت و به محدوده ۱۷ هزار ریال رسید. این تغییرات، یکی از نقاط مهم قیمت دلار در ۱۳۹۱ در ماههای ابتدایی سال بود.
قیمت دلار در خرداد ۱۳۹۱
خرداد با وجود نوسانهای روزانه، در مجموع مسیر افزایشی داشت. نرخ پایانی در اول خرداد ۱۶٬۶۹۰ ریال بود و در ادامه به محدوده ۱۷ تا ۱۸ هزار ریال رسید. در ۳۱ خرداد، نرخ پایانی در محدوده ۱۸ هزار ریال ثبت شد و در نخستین داده تیرماه نیز قیمت پایانی به ۱۹٬۵۳۰ ریال رسید. بهاینترتیب، دلار خرداد را بالاتر از سطح ابتدای ماه به پایان رساند و وارد محدوده قیمتی جدیدی شد؛ مسیری که در ادامه سال، روند قیمت دلار را وارد مرحله پرنوسانتری کرد.
روند قیمت دلار از تیر تا شهریور ۱۳۹۱
سه ماه تابستان با افزایش محسوس نوسان و فاصله گرفتن دلار از محدودههای ابتدای سال همراه بود. در تیرماه، قیمت دلار در محدوده ۱۸٬۹۵۰ تا ۲۰٬۱۵۰ ریال قرار داشت. مرداد در محدوده ۱۸,۹۶۰ تا ۲۲,۱۰۰ ریال نوسان کرد و شهریور نیز با افزایش بیشتری همراه شد و به محدوده ۲۱٬۵۹۰ تا ۲۵٬۳۰۰ ریال رسید.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به ریال | نوسان قیمتی تقریبی |
| تیر ۱۳۹۱ | حدود ,۹۵۰۱۸ تا ۲۰,۱۵۰ ریال |
حدود ۱٬۲۰۰ ریال |
|
مرداد ۱۳۹۱ |
حدود ۱۹,۰۸۰ تا ۲۱,۹۸۰ ریال | حدود ۲٬۹۰۰ ریال |
| شهریور ۱۳۹۱ | حدود ,۵۹۰۲۱ تا ۲۵,۳۰۰ ریال |
حدود ۳٬۷۱۰ ریال |
قیمت دلار در تیر ۱۳۹۱
تیرماه با نرخ پایانی ۱۹٬۵۳۰ ریال در ۱۰ تیر آغاز شد. در ادامه، قیمت در محدوده ۱۹ تا ۲۰ هزار ریال نوسان کرد و در محدوده ثبتشده برای این ماه قرار گرفت. تیر یکی از ماههای افزایش نوسان دلار در سال ۱۳۹۱ بود.
قیمت دلار در مرداد ۱۳۹۱
مردادماه با نوسان قیمت دلار در محدوده ۱۹ تا ۲۲ هزار ریال همراه بود. نرخ پایانی در ۱۱ مرداد به ۲۰٬۱۹۰ ریال رسید و در ادامه، قیمت در ۱۷ مرداد به ۲۰٬۸۵۰ ریال و در ۲۲ مرداد به ۲۱٬۳۰۰ ریال افزایش یافت. در پایان ماه نیز نرخ پایانی دلار در ۳۱ مرداد ۲۱٬۳۶۰ ریال ثبت شد.
قیمت دلار در شهریور ۱۳۹۱
در ۱ شهریور، نرخ پایانی ۲۱٬۷۰۱ ریال بود و در ۱۸ شهریور به ۲۴٬۴۸۰ ریال رسید. روند صعودی در ادامه ماه تشدید شد و نرخ پایانی در ۲۶ شهریور به ۲۵,۳۰۰ریال رسید. شهریور در مقایسه با مرداد، در سطح بالاتری از قیمت دلار قرار گرفت.
روند قیمت دلار از مهر تا آذر ۱۳۹۱
سه ماه پایانی پاییز، یکی از دورههای مهم تغییر نرخ دلار در سال ۱۳۹۱ بود. در مهرماه، نرخ پایانی در محدوده ۲۴٬۷۶۰ تا ۳۶٬۱۰۰ ریال قرار گرفت و بیشترین دامنه نوسان این فصل را ثبت کرد. در آبان، محدوده قیمت به ۲۶,۵۰۰ تا ۳۴,۰۰۰ ریال رسید و دامنه نوسان کاهش یافت. آذر نیز با محدوده ۲۸,۰۰۰ تا ۳۱,۱۰۰ ریال همراه بود که نشاندهنده کاهش بیشتر نوسانات در پایان پاییز است.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به ریال | نوسان قیمتی تقریبی |
| مهر ۱۳۹۱ | حدود ۲۴,۷۶۰ تا ۳۶٬۱۰۰ ریال |
حدود ۱۱٬۳۴۰ ریال |
|
آبان ۱۳۹۱ |
حدود ۲۶,۵۰۰ تا ۳۴,۰۰۰ ریال | حدود ۷,۵۰۰ ریال |
| آذر ۱۳۹۱ | حدود ۲۸,۰۰۰ تا ۳۱,۱۰۰ ریال |
حدود ۳٬۱۰۰ ریال |
قیمت دلار در مهر ۱۳۹۱
مهرماه با نوسان شدید آغاز شد. نرخ پایانی در ۹ مهر ۳۴٬۷۰۰ ریال و در ۱۰ مهر ۳۶٬۱۰۰ ریال ثبت شد. سپس بازار نزولی شد و نرخ در ۲۵ مهر به ۳۴٬۰۰۰ ریال و در ۲۹ مهر به ۳۳٬۰۰۰ ریال رسید.
قیمت دلار در آبان ۱۳۹۱
آبان با ادامه کاهش نرخ آغاز شد. نرخ پایانی در ۴ آبان ۲۹٬۵۰۰ ریال و در ۵ آبان ۳۲٬۰۰۰ ریال ثبت شد؛ اما پسازاین نوسان، بازار دوباره عقب نشست و نرخ پایانی در ۱۵ آبان به ۳۱٬۸۰۰ ریال رسید. در نیمه دوم ماه کاهش شدیدتری شکل گرفت و نرخ پایانی در ۲۹ آبان ۲۹٬۷۳۰ ریال ثبت شد. در ۳۰ آبان نیز نرخ پایانی به ۳۰٬۳۳۰ ریال رسید.
قیمت دلار در آذر ۱۳۹۱
آذرماه با ثبات نسبی در محدوده ۲۹ هزار ریال شروع شد، اما از نیمه دوم ماه روند صعودی شدت گرفت. نرخ پایانی در ۱ آذر ۲۹٬۳۰۰ ریال بود و در ۲۲ آذر به ۳۰,۲۰۰ریال رسید. در ادامه، افزایش نرخ ادامه پیدا کرد و نرخ پایانی ۲۶ آذر ۳۰,۳۳۰ ریال و در ۲۷ آذر ۳۱,۱۰۰ ریال ثبت شد.
روند قیمت دلار از دی تا اسفند ۱۳۹۱
سه ماه پایانی سال با نوسان قابلتوجه دلار همراه بود. در دی، قیمت در محدوده ۳۲٬۳۰۰ تا ۳۴٬۱۰۰ ریال قرار داشت و دامنه نوسان به ۱٬۸۰۰ ریال رسید. بهمن با محدوده ۳۵٬۲۵۰ تا ۳۸٬۹۰۰ ریال و نوسان ۴,۷۴۵ ریالی همراه شد و در اسفند، قیمت در بازه ۳۳٬۰۵۰ تا ۳۷٬۶۵۰ ریال نوسان کرد و دامنه نوسان به ۵,۰۵۰ ریال رسید.
|
ماه |
محدوده قیمت دلار به ریال | نوسان قیمتی تقریبی |
| دی ۱۳۹۱ | حدود ۳۲,۳۰۰ تا ۳۴,۱۰۰ ریال |
حدود ۱٬۸۰۰ ریال |
|
بهمن ۱۳۹۱ |
حدود ۳۵,۲۵۰ تا ۳۸,۹۰۰ریال | حدود ۳٬۶۵۰ ریال |
| اسفند ۱۳۹۱ | حدود ۳۳,۰۵۰ تا ۳۷,۶۵۰ریال |
حدود ۴٬۶۰۰ ریال |
قیمت دلار در دی ۱۳۹۱
دلار در ابتدای دیماه در محدوده ۳۲ هزار ریال قرار داشت و در طول ماه در بازه ۳۲٬۳۰۰ تا ۳۴٬۱۰۰ ریال نوسان کرد. با توجه به این محدوده، دیماه نسبت به ماههای ابتدایی سال در سطح بالاتری از قیمت دلار قرار داشت و بازار در این ماه نوسانهای محدودی را تجربه کرد.
قیمت دلار در بهمن ۱۳۹۱
در بهمن، دلار در ابتدا در محدوده ۳۸ هزار ریال باقی ماند. نرخ پایانی در ۲ بهمن ۳۸٬۱۰۰ ریال و در ۳ بهمن ۳۸٬۲۵۰ ریال بود. سپس بازار وارد مسیر کاهشی شد و نرخ پایانی در ۱۷ بهمن به ۳۷٬۱۰۰ ریال و در ۲۳ بهمن به ۳۶٬۷۵۰ ریال رسید. در ۳۰ بهمن نیز نرخ پایانی ۳۷٬۲۵۰ ریال ثبت شد.
قیمت دلار در اسفند ۱۳۹۱
اسفند با افت نرخ نسبت به پایان بهمن آغاز شد. نرخ پایانی در ۲ اسفند ۳۶٬۶۱۳ ریال بود و در ۱۲ اسفند به ۳۴٬۹۰۰ ریال رسید. پس از آن، بازار دوباره به محدوده ۳۵ هزار ریال بازگشت و نرخ پایانی در ۲۷ اسفند به ۳۴٬۵۰۵ ریال رسید. این تغییرات، بخشی از روند قیمت دلار در پایان سال ۱۳۹۱ را نشان میدهد.

عوامل داخلی و بینالمللی مؤثر بر قیمت دلار در سال ۱۳۹۱
نوسان دلار در سال ۱۳۹۱ تحت تأثیر همزمان عوامل اقتصادی و سیاسی شکل گرفت. محدودیت منابع ارزی، افزایش تقاضا برای حفظ ارزش دارایی و تغییرات سیاستهای اقتصادی، باعث شد قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ در ماههای مختلف مسیر متفاوتی را تجربه کند.
تحریمهای بینالمللی و محدودیت عرضه ارز
تحریمهای نفتی و بانکی در این سال، دسترسی ایران به بخشی از درآمدهای ارزی و مسیرهای معمول نقلوانتقال پول را دشوار کرد. کاهش امکان ورود و جابهجایی ارز، عرضه مؤثر دلار را محدودتر کرد و حساسیت بازار نسبت به تغییرات عرضه و تقاضا را افزایش داد.
تورم و افزایش انتظارات تورمی
تورم داخلی نیز رفتار فعالان اقتصادی را تحت تأثیر قرار داد. کاهش قدرت خرید ریال باعث شد بخشی از افراد و کسبوکارها برای محافظت از ارزش دارایی خود به خرید ارز روی میآورند. افزایش این تقاضای احتیاطی، بهویژه در شرایط محدودیت عرضه، میتوانست حرکت نرخ دلار را سریعتر کند و دامنه نوسان بازار را افزایش دهد.
سیاستهای ارزی و چندنرخی شدن بازار
در سال ۱۳۹۱ میان نرخ رسمی ارز و نرخ بازار آزاد فاصله قابلتوجهی شکل گرفت. سیاستگذار برای ساماندهی بازار و تأمین ارز مورد نیاز بخشهای مختلف، اقداماتی مانند راهاندازی مرکز مبادلات ارزی را در دستور کار قرار داد. بااینحال، وجود نرخهای متفاوت، قیمتگذاری ارز را پیچیده کرد و توجه فعالان اقتصادی را به بازار آزاد افزایش داد. به همین دلیل، قیمت دلار در ۱۳۹۱ را نمیتوان بدون توجه به تفاوت میان نرخهای مختلف ارز تحلیل کرد.
کاهش درآمدهای ارزی و فشار بر بازار
کاهش درآمدهای نفتی و دشوارتر شدن دسترسی به منابع حاصل از صادرات، توان تأمین ارز در اقتصاد را کاهش داد. در مقابل، نیاز واردکنندگان و بنگاهها به ارز همچنان ادامه داشت. این عدم تعادل میان عرضه و تقاضا، در کنار تقویت انتظارات افزایشی، نوسان دلار را بیشتر کرد.
نقش عوامل داخلی و خارجی در کنار یکدیگر
تغییرات نرخ دلار در سال ۱۳۹۱ حاصل یک عامل منفرد نبود. تحریمها و محدودیتهای ارزی، تورم، انتظارات تورمی، سیاستهای ارزی و کاهش دسترسی به درآمدهای خارجی همزمان بر بازار اثر گذاشتند؛ بنابراین، عوامل مؤثر بر قیمت دلار را باید در تعامل میان متغیرهای داخلی و محدودیتهای خارجی بررسی کرد؛ زیرا اثر این عوامل در کنار یکدیگر، مسیر و شدت نوسانات بازار را شکل داد.
در پایان
سال ۱۳۹۱ برای بازار ارز، دورهای از جابهجایی سریع تعادل میان عرضه، تقاضا و انتظارات بود. مسیر دلار از محدودههای نسبتاً فشرده ابتدای سال به نوسانهای شدیدتر در نیمه دوم رسید؛ بنابراین، قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ را نمیتوان صرفاً با یک نرخ آغاز و پایان توضیح داد. این روند حاصل برهمکنش محدودیتهای ارزی، فشار تورمی، سیاستهای ارزی و فضای سیاسی آن دوره بود.
سوالات متداول
قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ چقدر بود؟
قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ نوسان زیادی داشت و در جدولهای بررسیشده، محدوده قیمت از ۱۵٬۷۵۰ ریال تا ۳۸٬۹۰۰ ریال ثبت شده است.
بالاترین قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ چقدر بود؟
بالاترین قیمت ثبتشده در جدولهای بررسیشده ۳۸٬۹۰۰ ریال بوده است که در محدوده قیمتی بهمن ۱۳۹۱ قرار دارد.
کمترین قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ چقدر بود؟
کمترین قیمت ثبتشده ۱۵٬۷۵۰ ریال در محدوده قیمتی اردیبهشت ۱۳۹۱ بوده است.
چرا دلار در سال ۱۳۹۱ نوسان زیادی داشت؟
محدودیت دسترسی به ارز، تحریمهای نفتی و بانکی، فشار تورمی، چندنرخی بودن ارز و شرایط سیاسی و اقتصادی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار دلار در این سال بودند.
روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ چگونه بود؟
روند قیمت دلار در سال ۱۳۹۱ با نوسان همراه بود و دامنه تغییرات آن در نیمه دوم سال افزایش یافت. بر اساس جدولها، بیشترین دامنه نوسان ماهانه در مهر و کمترین آن در تیر ثبت شده است.