بررسی روند قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳ به تومان

سال ۱۳۹۳ با سقوط سنگین صرافی مشهور مونت‌گاکس در زمستان ۱۳۹۲ آغاز شد و با نوسانات شدید تا پایان سال ادامه پیدا کرد. کارشناسان با بررسی داده‌های موجود از منابع معتبر بازار، قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳ را در محدوده ۶۷۴ دلار در فروردین تا کمتر از ۱۷۲ دلار در بحرانی‌ترین روزهای دی‌ماه دنبال کرده‌اند. در این مقاله از نرخ نیوز، روند ماهانه قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳ و معادل تقریبی آن به تومان را بررسی می‌کنیم. همچنین مهم‌ترین عوامل داخلی و بین‌المللی اثرگذار بر قیمت و پرسش‌های پرتکرار کاربران را مرور خواهیم کرد.

نکته: با توجه به امکان‌پذیر نبودن بررسی روزانه قیمت‌ها، در بازه های زمانی کمترین و بیشترین قیمت ثبت‌شده در هر ماه مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

نمودار قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳

روند قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳

قبل از ورود به جزئیات ماهانه، باید به این نکته اشاره کرد که قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳ را نمی‌توان جدا از فضای کلی بازار جهانی کریپتو در سال ۲۰۱۴ میلادی بررسی کرد. طبق داده‌های منابع معتبر، بیت‌کوین بین ۲۰ مارس ۲۰۱۴ تا ۲۰ مارس ۲۰۱۵ همچنان تحت تأثیر سقوط Mt. Gox قرار داشت. قیمت در این دوره عمدتاً نزولی بود و تنها چند دوره کوتاه‌مدت از رشد را تجربه کرد. در جدول زیر می‌توانید خلاصه‌ای تقریبی از میانگین قیمت بیت‌کوین در سال ۹۳ به دلار و معادل آن را به ریال مشاهده کنید.

بازه زمانی

محدوده قیمت بیت کوین به دلار محدوده قیمت بیت کوین به تومان

اختلاف قیمت هر فصل

فروردین تا خرداد ۱۳۹۳

حدود ۳۵۱.۲۷۲ تا ۶۷۴.۱۱۱ دلار حدود ۱,۰۸۱,۵۶۶ تا ۲,۲۱۳,۱۰۶ تومان حدود ۱,۱۳۱,۵۴۰ تومان
تیر تا شهریور ۱۳۹۳ حدود ۳۸۴.۵۳۲ تا ۶۵۷.۸۵۸ دلار حدود ۱,۲۳۰,۱۱۷ تا ۲,۰۶۱,۰۶۹ تومان

حدود ۸۳۰,۹۵۲ تومان

مهر تا آذر ۱۳۹۳

حدود ۲۸۹.۲۹۶ تا ۴۵۷.۰۹۳ دلار حدود ۹۳۴,۶۸۳ تا ۱,۵۴۸,۵۱۷ تومان حدود ۶۱۳,۸۳۴ تومان
دی تا اسفند ۱۳۹۳ حدود ۱۷۱.۵۱۰ تا ۳۳۶.۲۸۷ دلار حدود ۵۹۱,۷۰۹ تا ۱,۱۹۵,۸۳۶ تومان

حدود ۶۰۴,۱۲۷ تومان

روند قیمت بیت‌کوین از فروردین تا خرداد ۱۳۹۳

فصل بهار ۱۳۹۳ دوره‌ای بسیار حساس برای بازار بیت‌کوین بود؛ چرا که اثرات روانی فروپاشی صرافی مونت‌گاکس بر رفتار سرمایه گذاران سنگینی می‌کرد. در این بازه قیمت بیت کوین عمدتاً در حدود ۳۵۱.۲۷۲ تا ۶۷۴.۱۱۱ دلار در حال نوسان بود. حجم معاملات نسبت به دوران اوج خود کاهش محسوسی پیدا کرده بود. در ادامه بیشتر با قیمت بیت‌کوین در هر ماه آشنا می‌شویم.

ماه

محدوده قیمتی بیت کوین به تومان محدوده قیمتی بیت کوین به دلار اختلاف قیمت
فروردین ۱۳۹۳ حدود ۱,۰۸۱,۵۶۶ تا ۲,۰۲۱,۱۵۱ تومان حدود ۳۵۱.۲۷۲ تا ۶۰۴.۵۹۲ دلار

۹۳۹,۵۸۵ تومان

اردیبهشت ۱۳۹۳

حدود ۱,۳۹۳,۵۹۳ تا ۱,۶۹۳,۰۴۳ تومان حدود ۴۲۲.۹۴۲ تا ۵۱۰.۵۶۸ دلار  ۲۹۹,۴۵۰ تومان
خرداد ۱۳۹۳ حدود ۱,۶۰۸,۸۰۶ تا ۲,۲۱۳,۱۰۶ تومان حدود ۴۹۰.۱۹۱ تا ۶۷۴.۱۱۱ دلار

۶۰۴,۳۰۰ تومان

قیمت بیت‌کوین در فروردین ۱۳۹۳

فروردین ۱۳۹۳ تقریبا با اوج بحران مونت‌گاکس همراه بود. صرافی‌ای که در زمستان سال ۹۲ رسما فعالیت خود را متوقف کرد. طی این فرآیند بیش از ۷۵۰ هزار بیت‌کوین متعلق به کاربرانش گم شد. قیمت در بازه ۳۵۱.۲۷۲ تا ۶۰۴.۵۹۲ دلار (معادل ۱,۰۸۱,۵۶۶ تا ۲,۰۲۱,۱۵۱ تومان) در حال نوسان بود. با افت ۳۹ درصدی نسبت به ماه قبل، بی اعتمادی عمیق سرمایه گذاران را نشان داد. این شرایط فضای روانی بازار را در اولین ماه سال کاملا تحت فشار قرار داده بود.

قیمت بیت‌کوین در اردیبهشت ۱۳۹۳

در اردیبهشت ماه بازار وارد فاز ثبات بیشتری شد و نوسانات را نسبت به ماه گذشته کاهش داد. نوسان قیمت بیت‌کوین در این ماه بین ۴۲۲.۹۴۲ تا ۵۱۰.۵۶۸ دلار (معادل ۱,۳۹۳,۵۹۳ تا ۱,۶۹۳,۰۴۳ تومان) بود و عملا کف قیمتی سال تا آن زمان در همین محدوده شکل گرفت. کسانی که در همین بازه به فکر ورود به بازار بودند، عمدتاً خرید‌های خود را از طریق صرافی‌های بین‌المللی وقت که هنوز اعتماد کاربران را جلب نکرده بود انجام می‌دادند. این موضوع توانسته بود یکی از موانع رشد سریع قیمت بیت‌کوین در این دوران شود.

قیمت بیت‌کوین در خرداد ۱۳۹۳

خرداد اولین نقطه عطف سال ۹۳ بود. بر اساس داده‌های تاریخی، قیمت بیت‌کوین از حدود ۴۹۰.۱۹۱ تا ۶۷۴.۱۱۱ دلار (معادل حدود ۱,۶۰۸,۸۰۶ تا ۲,۲۱۳,۱۰۶ تومان) در انتها رسید. این رشد حدودا ۳۷.۵ درصدی یکی از قوی‌ترین ریکاوری‌های سال ۱۳۹۳ محسوب می‌شود. این جهش عمدتاً به بازگشت تدریجی اعتماد بازار و افزایش حجم معاملات در صرافی‌های جایگزین مونت‌گاکس نسبت داده می‌شود.

روند قیمت بیت‌کوین از تیر تا شهریور ۱۳۹۳

تابستان ۱۳۹۳ نقطه شروع یک روند نزولی بلندمدت در بازار بیت‌کوین بود. قیمت در تیرماه در محدوده نسبتاً باثبات ۵۶۴.۷۳۱ تا ۶۵۷.۸۵۸ دلار حرکت می‌کرد، پیش از آنکه از مرداد به بعد فشار فروش دوباره آغاز شود. کاهش حجم معاملات و افزایش نگرانی‌ها از مقررات احتمالی در برخی از کشورها و ضعف تقاضا از عوامل اصلی این افت بودند.

ماه

محدوده قیمتی بیت کوین به تومان محدوده قیمتی بیت کوین به دلار اختلاف قیمت
تیر ۱۳۹۳ حدود ۱,۷۸۹,۶۳۲ تا ۲,۰۶۱,۰۶۹ تومان حدود ۵۶۴.۷۳۱ تا ۶۵۷.۸۵۸ دلار

۲۷۱,۴۳۷ تومان

مرداد ۱۳۹۳

حدود ۱,۳۷۸,۱۵۷ تا ۱,۹۶۰,۰۸۸ تومان حدود ۴۴۳.۸۵۱ تا ۶۲۴.۴۳۱ دلار ۵۸۱,۹۳۱ تومان
شهریور ۱۳۹۳ حدود ۱,۲۳۰,۱۱۷ تا ۱,۶۳۱,۳۸۱ تومان حدود ۳۸۴.۵۳۲ تا ۵۲۰.۷۰۹ دلار

۴۰۱,۲۶۴ تومان

قیمت بیت‌کوین در تیر ۱۳۹۳

روند صعودی خرداد در تیرماه نیز ادامه پیدا کرد؛ اما این بار شتاب کمتری داشت. قیمت در این ماه بین ۵۶۴.۷۳۱ تا ۶۵۷.۸۵۸ دلار (معادل ۱,۷۸۹,۶۳۲ تا ۲,۰۶۱,۰۶۹ تومان) در حال تثبیت بود. به همین دلیل این ماه یکی از باثبات‌ترین ماه‌‌های سال از نظر دامنه نوسان بود. این ثبات نسبی سبب شد بسیاری از تحلیلگران وقت این گمان را داشته باشند که بازار وارد فاز رشد پایدار شده است. با این حال، حجم معاملات نشان دهنده ورود نقدینگی جدید به بازار نبود.

قیمت بیت‌کوین در مرداد ۱۳۹۳

از این ماه بود که فشار فروش دوباره آغاز شد. قیمت در این ماه در محدوده ۴۴۳.۸۵۱ تا ۶۲۴.۴۳۱ دلار (معادل ۱,۳۷۸,۱۵۷ تا ۱,۹۶۰,۰۸۸ تومان) در پایان ماه تغییر کرد. این افت قیمت در نیمه دوم ماه شدت بیشتری گرفت و زنگ خطری برای سرمایه‌گذارانی بود که به رشد ادامه‌دار بازار امید داشتند.

قیمت بیت‌کوین در شهریور ۱۳۹۳

شهریور ۱۳۹۳ یکی از منفی‌ترین ماه‌های سال از نظر بازدهی این بازار بود. قیمت بیت‌کوین در این ماه به محدوده ۳۸۴.۵۳۲ تا ۵۲۰.۷۰۹ دلار (معادل ۱,۲۳۰,۱۱۷ تا ۱,۶۳۱,۳۸۱ تومان) کاهش پیدا کرد. این بازه با افت حدود ۲۶.۱ درصد بین دو تاریخ ثبت شد و نشان دهنده تداوم خروج سرمایه از بازار است. فشار فروش در این ماه سطوح حمایتی مهمی را در بازار شکست.

روند قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳

روند قیمت بیت‌کوین از مهر تا آذر ۱۳۹۳

پاییز ۱۳۹۳ همچنان با فشار فروش قابل‌توجهی همراه بود؛ اگرچه شدت افت ماهانه در سطحی مشابه تابستان باقی ماند؛ اما دامنه نوسان قیمت نسبت به تابستان محدودتر شد و بازار وارد فاز نوسان در سطوح پایین‌تر گردید. در این میان، تنها آذرماه یک جهش موقت کوتاه را تجربه کرد که به‌سرعت اصلاح شد. کاهش اعتماد بازار در آذرماه زمینه‌ساز ریزش شدیدتری در ماه‌‌های بعد شد.

ماه

محدوده قیمتی بیت کوین به تومان محدوده قیمتی بیت کوین به دلار اختلاف قیمت
مهر ۱۳۹۳ حدود ۹۳۴,۶۸۳ تا ۱,۴۱۰,۳۳۳ تومان حدود ۲۸۹.۲۸۶ تا ۴۴۱.۵۵۷ دلار

۴۷۵,۶۵۰ تومان

آبان ۱۳۹۳

حدود ۱,۰۴۲,۹۹۶ تا ۱,۵۴۸,۵۱۷ تومان حدود ۳۲۰.۶۲۶ تا ۴۷۵.۷۳۵ دلار ۵۰۵,۵۲۱ تومان
آذر ۱۳۹۳ حدود ۱,۰۶۶,۳۳۳ تا ۱,۲۹۸,۵۶۶ تومان حدود ۳۰۴.۲۳۲ تا ۳۹۴.۷۰۱ دلار

۲۳۲,۲۳۳ تومان

قیمت بیت‌کوین در مهر ۱۳۹۳

روند نزولی ماه گذشته در مهرماه با شدت کمتری ادامه پیدا کرد و قیمت‌ها به بازه ۲۸۹.۲۸۶ تا ۴۴۱.۵۵۷ دلار (معادل ۹۳۴,۶۸۳ تا ۱,۴۱۰,۳۳۳ تومان) رسید. در این بازه بود که بسیاری از سرمایه گذاران خرد که در اوج قیمتی سال قبل به بازار وارد شدند، دارایی خود را با ضرر قابل توجهی به فروش رساندند. این موضوع به خودی خود توانست فشار نزولی بیشتری را بر قیمت وارد کند.

قیمت بیت‌کوین در آبان ۱۳۹۳

قیمت‌ها در آبان ماه بین ۳۲۰.۶۲۶ تا ۴۷۵.۷۳۵ دلار (معادل ۱,۰۴۲,۹۹۶ تا ۱,۵۴۸,۵۱۷ تومان) تغییر پیدا کرد. بازار در این مقطع شاهد یک جهش حدود ۴۸.۵ درصدی بود که از کف نیمه اول ماه تا اوج نیمه دوم ادامه یافته بود. در نهایت این افت مجدد به پایان رسیده و نوسانات شدیدی را در این ماه به وجود آورده بود.

قیمت بیت‌کوین در آذر ۱۳۹۳

آذرماه از معدود بازه‌های سال بود که بازار توانست در آن تا حدی نفس تازه کند. قیمت در این ماه از حدود ۳۰۴.۲۳۲ تا ۳۹۴.۷۰۱ دلار (معادل ۱,۰۶۶,۳۳۳ تا ۱,۲۹۸,۵۶۶ تومان) متوقف شد. این بازه نسبت به ماه‌های قبل افت حدود ۴ درصدی را نشان می‌دهد که گویای ضعف شدید خریداران است. علی رغم تلاش‌های محدود برای بازیابی، قیمت‌ها همچنان در کانال نزولی باقی مانده بود.

روند قیمت بیت‌کوین از دی تا اسفند ۱۳۹۳

این زمستان یکی از سخت‌ترین زمستان‌‌های بازار بیت‌کوین بود. صرافی Bitstamp نیز هک شد و در دی‌ماه موج جدیدی از بی اعتمادی را در بازار ایجاد کرد. پس از این ریزش عمقی، بازار در بهمن و اسفند توانست وارد فاز نسبی شده و قیمت در محدوده ۱۷۱.۵۱۰ تا ۳۳۶.۲۸۷ دلار در حال نوسان باشد.

ماه

محدوده قیمتی بیت کوین به تومان محدوده قیمتی بیت کوین به دلار اختلاف قیمت
دی ۱۳۹۳ حدود ۵۹۱,۷۰۹ تا ۱,۱۹۵,۸۳۶ تومان حدود ۱۷۱.۵۱۰ تا ۳۳۶.۲۸۷ دلار

۶۰۴,۱۲۷ تومان

بهمن ۱۳۹۳

حدود ۷۲۸,۸۹۲ تا ۱,۰۶۷,۳۲۵ تومان حدود ۲۱۱.۲۱۲ تا ۳۰۹.۲۸۰ دلار ۳۳۸,۴۳۳ تومان
اسفند ۱۳۹۳ حدود ۷۹۸,۱۳۳ تا ۱,۰۰۲,۲۶۷ تومان حدود ۲۳۲.۴۲۱ تا ۳۰۰.۴۴۰ دلار

۲۰۴,۱۳۴ تومان

قیمت بیت‌کوین در دی ۱۳۹۳

دی ماه قیمتی در محدوده ۱۷۱.۵۱۰ تا ۳۳۶.۲۸۷ دلار (معادل ۵۹۱,۷۰۹ تا ۱,۱۹۵,۸۳۶ تومان) داشت. در نیمه‌های دوم دی قیمت‌ها به شدت سقوط کرد و در پایین‌ترین حالت به حدود ۱۷۱ دلار رسید. این افت نزدیک به ۵۱ درصد در کمتر از دو هفته یکی از شدیدترین ریزش‌های کوتاه مدت در تاریخ بیت‌کوین تا آن زمان بود. این سقوط عمدتاً به ترکیبی از فروش دارایی‌های باقی مانده صرافی‌های ورشکسته و کمبود نقدینگی در بازار نسبت داده شده بود.

قیمت بیت‌کوین در بهمن ۱۳۹۳

بعد از شوکی که بازار در دی ماه تجربه کرده بود، در بهمن ماه همان سال دوره‌ای برای بازگشت نسبی اعتماد بود. قیمت از حدود ۲۱۱.۲۱۲ تا ۳۰۹.۲۸۰ دلار (معادل ۷۲۸,۸۹۲ تا ۱,۰۶۷,۳۲۵ تومان) تثبیت شده بود. با این حال نوسانات همچنان در بالاترین حالت قرار داشت و بازار هنوز فاصله زیادی را با سطوح قدیمی نیمه اول سال داشت. بازار در این دوره در حال تلاش بود که در سطوح قیمتی پایین‌تر، کف سازی جدیدی انجام دهد.

قیمت بیت‌کوین در اسفند ۱۳۹۳

اسفند ۱۳۹۳ آخرین ماه شمسی با ثبات نسبی همراه بود. قیمت در این محدوده بین ۲۳۲.۴۲۱ تا ۳۰۰.۴۴۰ دلار (معادل ۷۹۸,۱۳۳ تا ۱,۰۰۲,۲۶۷ تومان) رسیده بود. این رشد حدوداً ۲۹.۳ درصدی بود و روندی صعودی تا اوج نیمه دوم ماه را ایجاد کرده بود. هرچند که بازار در روزهای پایانی افت کوتاهی داشت، اما ثبات نسبی را برای پایان سال به ارمغان آورده بود.

چه عوامل داخلی و بین‌المللی بر قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳ اثر گذاشت؟

قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳ تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل داخلی و بین‌المللی قرار داشت. فروپاشی Mt. Gox، کاهش نقدشوندگی، افزایش نگرانی‌های نظارتی و تغییرات نرخ دلار از مهم‌ترین عواملی بودند که مسیر قیمت بیت‌کوین را در این سال شکل دادند.

فروپاشی صرافی Mt. Gox

فروپاشی صرافی Mt. Gox یکی از مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی اثرگذار بر قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳ بود. این صرافی در اوج فعالیت، سهم قابل‌توجهی از معاملات جهانی بیت‌کوین را در اختیار داشت. ورشکستگی و گم‌شدن دارایی کاربران، ضربه سنگینی به اعتماد عمومی وارد کرد.

کاهش حجم معاملات و نقدشوندگی

پس از فروپاشی Mt. Gox، حجم معاملات جهانی بیت‌کوین کاهش یافت و بازار در نیمه دوم سال با کمبود نقدشوندگی مواجه شد. این شرایط در کنار سایر عوامل، فشار نزولی بر قیمت بیت‌کوین را افزایش داد.

افزایش نگرانی‌های نظارتی

نگرانی‌های نظارتی درباره ارزهای دیجیتال در برخی کشورها نیز در سال ۱۳۹۳ افزایش پیدا کرد. این موضوع ابهام درباره آینده بیت‌کوین را بیشتر کرد و در کنار سایر عوامل، بر احساسات بازار اثر گذاشت.

تأثیر نرخ دلار بر سرمایه‌گذاران ایرانی

نوسانات نرخ دلار برای سرمایه‌گذاران ایرانی اهمیت زیادی داشت. نرخ دلار در سال ۱۳۹۳ از حدود ۳,۰۲۶ تومان در ابتدای سال به بیش از ۳,۵۷۴ تومان در پایان سال رسید و توانست بخشی از افت قیمت دلاری بیت‌کوین را جبران کند؛ هرچند شدت کاهش قیمت بیت‌کوین به اندازه‌ای بود که این اثر جبرانی کافی نبود.

چالش سرمایه‌گذاری برای کاربران ایرانی

سرمایه‌گذاران ایرانی در سال ۱۳۹۳ هم‌زمان با نوسان قیمت جهانی بیت‌کوین و تغییرات نرخ دلار مواجه بودند. به همین دلیل، افرادی که در آن دوره به دنبال آموزش سرمایه‌گذاری در بیت‌کوین بودند؛ علاوه بر بررسی روند جهانی، باید تأثیر نرخ ارز داخلی را نیز در ارزیابی ریسک خود در نظر می‌گرفتند.

قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳

در پایان

قیمت بیت‌کوین سال ۱۳۹۳ یکی از پر چالش‌ترین سال‌های تاریخ این ارز دیجیتال بود. این دوران با شوک فروپاشی مونت‌گاکس آغاز شده و در نیمه اول سال ریکاوری کوتاه مدتی را از سر گذراند. از اواخر نیمه دوم سال یکی از شدیدترین سقوط‌های تاریخ بیت‌کوین را تا آخر سال مشاهده کردیم. این سال می‌تواند نمونه‌ای آموزنده برای هر سرمایه‌گذار باشد که می‌خواهد رفتار بازار پرنوسان کریپتو را در شرایط بحران‌های ساختاری بهتر درک کند. برای افرادی که علاقه‌مند به مقایسه هستند، بررسی قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۲ و دیگر سال‌های گذشته می‌تواند مفید باشد.

سوالات متداول

قیمت بیت‌کوین در ابتدای سال ۱۳۹۳ چقدر بود؟

بر اساس داده‌های موجود، قیمت بیت‌کوین در فروردین ماه ۱۳۹۳ حدود ۳۵۱.۲۷۲ تا ۶۰۴.۵۹۲ دلار بود که معادل ۱,۰۸۱,۵۶۶ تا ۲,۰۲۱,۱۵۱ تومان با نرخ دلار همان دوره حساب می‌شود.

پایین‌ترین قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳ چند بود؟

پایین‌ترین سطح قیمتی سال ۱۳۹۳ در دی ماه و در محدوده ۱۷۱ دلار ثبت شد؛ افتی که همزمان با کمبود نقدینگی و فشار فروش سنگین در بازار جهانی رخ داده بود.

چرا قیمت بیت‌کوین در سال ۱۳۹۳ این‌قدر افت کرد؟

مهم‌ترین دلیل فروپاشی صرافی مونت‌گاکس و از دست رفتن اعتماد سرمایه‌گذاران بود. این عامل در کنار کاهش حجم معاملات جهانی، بازار را در بیشتر ماه‌‌های سال در فاز نزولی قرار داده بود.

آیا در سال ۱۳۹۳ هم می‌شد بیت‌کوین خرید؟

بله هرچند که زیرساخت‌ها در آن دوره نسبت به امروز محدود‌تر بود اما امکان خرید بیت‌کوین برای مردم وجود داشت.

روند قیمت بیت‌کوین بعد از سال ۱۳۹۳ چگونه بود؟

بعد از افت شدید سال ۱۳۹۳ ، بازار در سال‌‌های بعد وارد چرخه‌های جدیدی از رشد و اصلاح شد؛ روندی که تا امروز نیز با نوسانات مشابه ادامه داشته است.

آیا امکان پیش بینی دقیق روند آینده بیت‌کوین وجود دارد؟

هیچ پیش‌بینی در بازار کریپتو قطعیت صد درصدی ندارد؛ بنابراین کسانی که به دنبال پیش‌بینی قیمت بیت‌کوین تا سال 2030 هستند، باید توجه داشته باشند که چنین تحلیل‌هایی صرفاً بر اساس روندهای تاریخی و مدل‌های احتمالی ارائه خواهند شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × چهار =

مطالب پیشنهادی