در دنیای امروز که مقیاسپذیری، کارمزد و سرعت تراکنشها از مهمترین چالشهای بلاکچین به شمار میآیند، مفهوم لایه دوم اتریوم بهعنوان راهکاری مؤثر برای افزایش سرعت و کاهش هزینهها مطرح شده است. در این مطلب قصد داریم پروژههای برتر لایه دوم اتریوم را با پتانسیل رشد بالا معرفی کنیم، مزایا و روشهای فنی آنها را بررسی نماییم و توصیههایی برای سرمایهگذاری ارائه دهیم. پس ابتدا ببینیم لایه دوم اتریوم چیست؟ و چرا اهمیت دارد. لایه دوم اتریوم چیست؟ لایه دوم اتریوم مجموعهای از راهکارهاست که با پردازش تراکنشها خارج از شبکه اصلی اتریوم، سرعت را افزایش و کارمزدها را کاهش میدهد، در حالی که امنیت همچنان به لایه اول اتریوم متکی است. در ادامه نرخ نیوز با کمک تیم اقتصادی پروژههای لایه دوم اتریوم را بیشتر معرفی میکند.
فهرست مطالب
اهمیت راهحلهای لایه دوم (Layer 2) اتریوم
ظهور راهحلهای لایه دوم باعث شده کاربری که همیشه با کارمزد بالا و زمان تأخیر در تراکنشهای مبتنی بر اتریوم دست به گریبان بوده، امید تازهای بدست آورد. این راهحلها با انتقال بخش عمده پردازشها به بیرون از زنجیره اصلی (لایه اول)، فشار روی شبکه اصلی را کاهش میدهند. بهطور کلی، اهمیت راهحلهای لایه دوم اتریوم را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد؛
- کاهش قابل توجه کارمزد تراکنشها
- افزایش سرعت پردازش تراکنشها
- ارتقاء توان عملیاتی شبکه
- حفظ امنیت و اعتماد با اتکا به لایه اول
- امکان اجرای اپلیکیشنهای پیچیده و مقیاسپذیر
- جذب کاربران بیشتر و کاهش موانع استفاده از شبکه
با توجه به نقش محوری اتریوم در دنیای قراردادهای هوشمند و دیفای، بدون این راهحلها، پذیرش گسترده و رشد توسعه پایدار شبکه دشوار خواهد بود. لذا معرفی پروژههای Layer 2 اتریوم برای کسانی که در این اکوسیستم حضور دارند یا میخواهند وارد آن شوند، اهمیت استراتژیک دارد.
بیشتر بخوانید: بررسی آینده شبکه Polygon و فرصتهای سرمایهگذاری روی آن
لایه دوم اتریوم چیست؟
لایه دوم اتریوم به شبکهها یا پروتکلهایی گفته میشود که بر بالای زنجیره اصلی اتریوم (لایه اول) ساخته میشوند هدف ایجاد این لایه پردازش تراکنشها بهصورت جانبی است و سپس نتایج نهایی به لایه اول بازگردانده میشود. این راهکار یعنی بخش زیادی از کارها خارج از زنجیره اصلی انجام میشود، اما امنیت و صحت تراکنشها همچنان توسط اتریوم تضمین میشود. جزئیات فنی لایه دوم شامل موارد زیر است:
- لایه اول اتریوم (Ethereum mainnet) توان محدودی در پردازش تراکنشها دارد مثلاً ۱۵ تا ۳۰ تراکنش بر ثانیه که باعث ازدحام، تأخیر و کارمزد بالا میشود.
- پروژههای لایه دوم اتریوم بخشی از تراکنشها را خارج از زنجیره اصلی (Off-chain)، در زنجیرههای جانبی (Sidechain) یا با استفاده از رولآپها (Rollup) پردازش میکنند و سپس دادههای خلاصه شده را به لایه اول منتقل میکنند.
- در طراحی لایه دوم، باید تضمین شود که هیچ تراکنش تقلبی به لایه اول وارد نشود؛ یعنی ضمانت امنیت و صحت تراکنشها همچنان از طریق زنجیره اصلی حفظ شود.
- همچنین لایه دوم باید سازگاری خوبی با قراردادهای هوشمند اتریوم، ابزارهای توسعهدهندگان و کیف پولها داشته باشد تا استفاده و مهاجرت به آن ساده باشد.
به این ترتیب، لایه دوم اتریوم یک راه میانبُر است که بدون تغییر بنیادین در لایه اول، کارایی شبکه اتریوم را بهبود میبخشد.
Layer 2 چگونه مشکل مقیاسپذیری را حل میکند؟
لایه دوم با روشهای مختلف با کاهش بار مستقیم روی زنجیره اصلی، فضای بیشتری برای تراکنش فراهم میکند. در ادامه به برخی از این روشها اشاره میکنیم:
- پردازش گروهی تراکنشها (Batching)
در این روش، تعداد زیادی تراکنش به صورت جمعی (batch) در لایه دوم پردازش میشود، سپس نتیجه نهایی به عنوان یک تراکنش واحد یا چند تراکنش خلاصه به لایه اول ارسال میگردد. این کار باعث میشود تعداد ورودی به لایه اول کاهش یابد و کارمزد کلی کاهش یابد.
- رولآپها (Rollups)
رولآپها یکی از روشهای برجسته برای پیادهسازی لایه دوم هستند. دو نوع رایج از آنها وجود دارد: رولآپهای آپتیمیستیک (Optimistic Rollups) و رولآپهای دانش صفر (ZK-Rollups). در رویکرد رولآپ، تراکنشها و وضعیت مربوط به آنها در خارج از زنجیره پردازش میشود و فقط داده خلاصه و اثبات شده به لایه اول ارسال میشود. به این ترتیب، مقیاسپذیری به شدت افزایش مییابد.
- زنجیرههای جانبی یا سایدچینها (Sidechains)
در این حالت، زنجیرهای مستقل که با زنجیره اتریوم ارتباط دارد، وظیفه پردازش تراکنشها را بر عهده میگیرد، سپس نتایج به زنجیره اصلی منتقل میشود. اگرچه امنیت کامل اتریوم را ندارد، اما در عمل برخی تراکنشها را ارزانتر پیاده میکند.
- اثبات صحت خارج زنجیره (Off-chain Validity Proofs)
در برخی راهکارها مانند انواع zk-Rollups یا Validium، اثبات صحت تراکنشها خارج از زنجیره تولید میشود و فقط خود اثبات (proof) به زنجیره اصلی منتقل میگردد. این کار باعث میشود محاسبات سنگین از روی زنجیره اصلی برداشته شده و شبکه سریعتر عمل کند.
- تقسیم کار یا معماری ماژولار
برخی پروژهها لایههای اجرا، داده و نهاییسازی را تفکیک میکنند تا عملکرد بهینه شود. به عنوان مثال، ممکن است دادهها در یک لایه پردازش و تأیید شوند و فقط بخش نهایی در زنجیره اصلی به ثبت برسد.
مزایای پیادهسازی لایه دوم اتریوم
استفاده از لایه دوم اتریوم مزایای متعددی دارد که آن را به گزینهای جذاب برای پروژههای دیفای، اپلیکیشنهای غیرمتمرکز و کاربران تبدیل میکند. در ادامه مهمترین مزایا را شرح میدهیم؛
- کاهش چشمگیر کارمزدها
وقتی تراکنشها در لایه دوم انجام میشوند و تنها خلاصهای از آنها به لایه اول منتقل میشود، کاربران دیگر مجبور به پرداخت کارمزدهای بالای گس در شبکه اصلی اتریوم نیستند.
- افزایش سرعت تراکنشها
لایه دوم میتواند هزاران تراکنش در ثانیه (TPS) را پردازش کند، در حالی که لایه اول اتریوم محدود به دهها تراکنش در ثانیه است. این مسئله موجب تجربه کاربری روانتر میشود.
- ارتقاء توان عملیاتی (Throughput)
با انتقال بار پردازش تعداد زیادی از تراکنشها به لایه دوم، ظرفیت کلی شبکه افزایش مییابد و پروژههای بزرگتر میتوانند روی آن پیاده شوند.
- حفظ امنیت اتریوم
در بسیاری از طراحیهای لایه دوم، امنیت نهایی تراکنشها از طریق اتریوم یا لایه اول تضمین میشود؛ بنابراین کاربر همچنان از تضمین رمزنگاری و اجماع اتریوم بهرهمند میشود.
- پذیرش گستردهتر
کاهش هزینه و افزایش سرعت باعث میشود کاربران عادی، پروژههای کوچکتر و کاربران با بودجه کم نیز وارد اکوسیستم شوند، که به نوبه خود باعث گسترش استفاده از اتریوم میشود.
- اجرای اپلیکیشنهای پیشرفته
پروژههایی مانند بازیهای بلاکچینی، معاملات کوچک (micropayments)، بازارهای NFT یا پروژههای با تراکنش زیاد تنها با لایه دوم امکانپذیر میشوند.
- انعطاف و نوآوری بیشتر
در لایه دوم، توسعهدهندگان آزادترند تا روشهای جدید، بهینهسازیها یا ویژگیهایی که در لایه اول دشوار است را اجرا کنند.
بیشتر بخوانید: آموزش استفاده از پروژههای Liquid Staking در اتریوم
روشهای اصلی پیادهسازی لایههای دوم اتریوم
پیادهسازی لایه دوم اتریوم میتواند با استفاده از روشهای متنوعی صورت بپذیرد که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند. در اینجا به پنج روش اصلی اشاره میکنیم و آنها را بررسی میکنیم:
رولآپهای آپتیمیستیک (Optimistic Rollups)
رولآپ آپتیمیستیک این فرض را دارد که تراکنشها معتبر هستند مگر اینکه خلاف آن ثابت شود، این روش مزایایی دارد:
- تراکنشها سریع ثبت میشوند و تأخیر کم است
- بار محاسباتی روی زنجیره اصلی پایین میآید
- سازگاری بالا با قراردادهای اتریوم
اما معایبی هم دارد؛
- دوره چالش (challenge period) ممکن است طولانی باشد مثلاً در حد چند روز و باعث تأخیر در برداشت داراییها (withdrawal) شود
- در صورت تلاش برای تقلب، لازم است مکانیسم چالش قویتری وجود داشته باشد تا امنیت حفظ شود
رولآپهای دانش صفر (ZK-Rollups)
رولآپهای ZK (ZK-Rollups) از فناوری اثبات صفر دانش استفاده میکنند تا صحت تراکنشها را تضمین کنند. پس از پردازش تراکنشها، یک اثبات (proof) تولید میشود که نشان میدهد وضعیت جدید شبکه معتبر است. مزایای این روش عبارتاند از:
- امنیت بسیار بالا و تضمین صِحت تراکنشها بدون نیاز به دوره چالش
- تأیید سریعتر تراکنشها و امکان برداشت آنی
- صرف هزینه کمتر برای ارسال داده به لایه اول
اما معایبی نیز دارند؛
- تولید اثباتها (proof generation) معمولاً محاسبات سنگینی دارد
- پیچیدگی فنی بالا
- محدودیتهایی در پشتیبانی کامل از قراردادهای پیچیده
سایدچینها (Sidechains)
در سایدچین، یک زنجیره موازی مستقل با قوانین و مکانیزم اجماع خود فعالیت میکند و همزمان با شبکه اتریوم در ارتباط است. مزایا و معایب این روش عبارتند از:
- مزایا
طراحی آزادتر، هزینههای پایین، توسعه سریعتر - معایب
معمولاً امنیت کامل اتریوم را ندارد و باید به پلها (Bridge) برای انتقال دارایی اعتماد کرد
Validium و مدلهای ترکیبی
در مدل Validium، دادهها خارج از زنجیره ذخیره میشوند ولی اثبات صحت تراکنشها هنوز به لایه اول عرضه میشود. این مدل ترکیبی از مزایای ZK-Rollups و سایدچین را دارد که به آنها اشاره میکنیم:
- تراکنشهای بسیار کم هزینه
- مقیاسپذیری بالا
- برخورداری از امنیت درونی
- اما ریسکهایی در حفظ دادهها دارد
زنجیرههای ماژولار یا معماری تفکیکی
در این رویکرد، عملکرد اجرا، ذخیره داده و نهاییسازی به صورت ماژولار تفکیک میشود. به عنوان مثال، یک زنجیره ممکن است مسئول پردازش تراکنشها باشد و دیگری مسئول ذخیره داده و یکی مسئول ثبت نهایی در لایه اصلی. این طراحی امکان بهبود مقیاسپذیری و انعطاف را فراهم میآورد.
در مجموع، تمامی این روشها ابزارهای گوناگونی برای پیادهسازی لایه دوم اتریوم ارائه میدهند و انتخاب روش مناسب به نیاز پروژه، سطح امنیت مورد نظر، هزینه و پیچیدگی فنی بستگی دارد.
معرفی و تحلیل پروژههای لایه دوم اتریوم با بیشترین پتانسیل رشد
در این بخش، به معرفی و تحلیل پروژههای برتر پروژه لایه 2 اتریوم میپردازیم که در چشمانداز فعلی و آینده پتانسیل رشد بالایی دارند. تمرکز ما بر مزایا، تکنولوژی، نقاط قوت و چالشهای هر پروژه خواهد بود. در ادامه فهرستی از این پروژهها را میآوریم:
آربیتروم (Arbitrum)
آربیتروم یکی از شناختهشدهترین پروژههای لایه دوم اتریوم محسوب میشود و موفق شده است سهم قابلتوجهی از تراکنشهای دیفای و اکوسیستم اتریوم را جذب کند.
نقاط قوت و ویژگیها؛
- استفاده از رولآپ آپتیمیستیک که اجازه میدهد تراکنشها بهصورت سریع پردازش شوند.
- سازگاری بسیار خوب با قراردادهای اتریوم (EVM Compatibility) و امکان انتقال آسان پروژهها از لایه اول به آربیتروم.
- پشتیبانی قوی از اپلیکیشنهای دیفای، صرافیهای غیرمتمرکز و پلهای انتقال دارایی.
- میزان پذیرش و ارزش قفل شده (TVL) بالا در اکوسیستم آربیتروم در مقایسه با بسیاری از لایه دومها.
- کاهش چشمگیر کارمزد تراکنشها در مقایسه با اتریوم اصلی.
چالشها و نکات قابل توجه؛
- دوره چالش ممکن است باعث تأخیر در خروج داراییها شود.
- رقابت زیاد در فضای لایه دوم و فشار برای رشد سریعتر.
- وابستگی به امنیت لایه اول؛ اگر اتریوم با مشکلی مواجه شود، آربیتروم هم تحت تأثیر قرار میگیرد.
با توجه به این نقاط قوت و چالشها، معرفی پروژههای Layer 2 اتریوم حتماً باید به دلیل جایگاه برجسته در اکوسیستم شامل آربیتروم باشد.
آپتیمیسم (Optimism)
آپتیمیسم یک پروژه لایه دوم اتریوم محبوب است که تاکید زیادی بر سادگی، کارایی و تجربه توسعهدهنده دارد.
ویژگیها و مزایا؛
- پیادهسازی بر پایه رولآپ آپتیمیستیک، که امکان تراکنشهای سریع و با هزینه پایین را فراهم میکند.
- توسعهدهندگان میتوانند قراردادهای اتریوم را تقریباً بدون تغییر زیاد به شبکه آپتیمیسم منتقل کنند.
- سیستم OP Stack که یک چارچوب عمومی برای ساخت زنجیرههای لایه دوم بر مبنای معماری آپتیمیستیک فراهم میکند.
- اکوسیستم رو به رشد با پروژههای متنوع در دیفای، NFT و پلها.
چالشها؛
- همانند سایر رولآپهای آپتیمیستیک، تأخیر در خروج دارایی (Withdrawal) به علت دوره چالش وجود دارد.
- فشار رقابتی برای بهبود سرعت، کارمزد و تجربه کاربری بین پروژههای لایه دوم.
- نیاز به جلب اعتماد بیشتر کاربران و پروژهها در مقایسه با رقبا.
زدکیسینک (zkSync)
zkSync یکی از پروژههای برجسته در زمینه رولآپ دانش صفر است که با تمرکز بر امنیت و مقیاسپذیری عالی مطرح شده است.
ویژگیها و مزایا؛
- استفاده از ZK-Rollup و تولید اثبات صفر دانش برای تضمین صحت تراکنشها بدون نیاز به دوره چالش.
- سرعت تأیید بالا و امکان خروج سریع (instant withdrawal) در برخی نسخهها.
- تمرکز بر تراکنشهای کوچک، micropayments و اپلیکیشنهایی با تراکنش زیاد.
- پشتیبانی در حال رشد از اپلیکیشنهای دیفای و اکوسیستم متنوع.
چالشها و محدودیتها؛
- تولید اثباتها (proof generation) هزینه محاسباتی دارد و ممکن است زمانبر باشد.
- پیچیدگی فنی در پیادهسازی تمام ویژگیهای EVM و قراردادهای پیچیده.
- رقابت با سایر پروژههای zk و فشار برای بهبود کارایی و هزینه.
استرنکِت (StarkNet)
StarkNet یکی از پروژههای نوآور در حوزه ZK است که بر اساس فناوری STARKs فعالیت میکند و تلاش دارد مقیاسپذیری و امنیت را با هم ترکیب کند.
ویژگیها و مزایا؛
- استفاده از اثبات STARK که مقاومت بالا در برابر محاسبات کوانتومی دارد.
- امکان پشتیبانی از اپلیکیشنهای بزرگ و پیچیده با امنیت زیاد.
- معماری ماژولار و انعطافپذیری بالا در طراحی و تقسیمبندی پردازش (execution)
- جذب پروژههای NFT، بازی و دیفای به عنوان کاربردهای اصلی.
چالشها؛
- پیچیدگی فنی بالا در پیادهسازی و توسعه.
- نیاز به بهبود پذیرش عمومی و جذب توسعهدهندگان بیشتر.
- رقابت با سایر پروژههای zk و فشار برای کاهش هزینه تولید اثبات و زمان تأیید.
پالیگان (Polygon)
ارز دیجیتال پالیگان یکی از پروژههای مطرح در میان پروژههای لایه دوم اتریوم است که به شکل ترکیبی و چندراهی در اکوسیستم اتریوم فعالیت میکند.
ویژگیها و مزایا؛
- معماری چندگانه که شامل رولآپهای ZK، زنجیرههای جانبی (Sidechains) و سایر مدلها است.
- پشتیبانی از توسعهدهندگان زیاد، ابزارها و اکوسیستم گسترده.
- توان عملیاتی بالا و هزینه پایین تراکنشها در حالتهای متعدد.
- پلهای متعدد و ارتباط با سایر زنجیرهها.
چالشها؛
- به دلیل تنوع مدلها، پیچیدگی مدیریتی و فنی دارد.
- رقابت با سایر پروژههای لایه دوم که مخصوص همان مدل طراحی شدهاند.
- حفظ امنیت و اعتماد در همه زیرمدلهای مختلفی که ارائه میدهد.
متیس (Metis)
متیس یک پروژه لایه دوم اتریوم است که بر تسهیل ساخت سازمانهای غیرمتمرکز و اکوسیستم نرمافزاری تمرکز دارد.
ویژگیها و مزایا؛
- استفاده از مدل آپتیمیستیک با ابزارها و زیرساخت جهت ساخت آسان DAO و اپلیکیشنهای وب۳.
- ارائهی یک پلتفرم میانی (middleware) برای ادغام پروژهها در فضای وب ۲.۵ و وب۳.
- هزینههای پایین و مقیاسپذیری مناسب برای پروژههای متوسط و کوچک.
چالشها؛
- رقابت با پروژههای رولآپ شناختهشدهتر.
- نیاز به بهبود ابزارها، گسترش اکوسیستم و جذب تیمهای توسعهدهنده بیشتر.
بوبا (Boba Network)
بوبا یک پروژه لایه دوم اتریوم است که امکانات ترکیبی و توانایی تعامل با دادههای خارج از زنجیره را به عنوان یکی از نقاط قوت اصلی خود ارائه میدهد.
ویژگیها و مزایا؛
- ترکیب فناوری رولآپ آپتیمیستیک با قابلیت هیبرید محاسبات (Hybrid Compute) که امکان تعامل با APIها و دادههای بیرون از بلاکچین را فراهم میکند.
- برتری در پروژههایی که نیاز به محاسبات یا دادههای خارجی دارند، مانند هوش مصنوعی، اوراکلها و برنامههای واقعیت ترکیبی.
- سرعت بالا، هزینه پایین و امکان استفاده انعطافپذیر در پروژههای متنوع.
چالشها؛
- ریسکهای مرتبط با اتصال به منابع خارجی و اطمینان از امنیت تعاملات بیرونی
- پیچیدگی فنی و نیاز به طراحی دقیق در لایههای ترکیبی
- رقابت شدید و نیاز به ارائه مزیت متمایز برای جذب توسعهدهندگان
ImmutableX
ImmutableX پروژهای تخصصی برای بازارهای NFT و بازی است که تلاش میکند تجربه بدون گس را برای کاربران فراهم کند.
ویژگیها و مزایا؛
- امکان مینت و معامله بدون گس برای کاربران، که تجربهای بسیار کاربرپسند فراهم میکند
- استفاده از فناوری ZK-Rollups برای امنیت و مقیاسپذیری بالا
- اکوسیستم تمرکز یافته روی بازار NFT، بازی و هنر دیجیتال
چالشها؛
- تمرکز محدودتر بر کاربردهای خاص، بهویژه در حوزه NFT و بازیها
- رقابت با سایر پروژههای لایه دوم که جدیداً وارد حوزه NFT شدهاند
- نیاز به حفظ امنیت، هماهنگی با بازارها و جذب هنرمندان و توسعهدهندگان
ImmutableX یکی از گزینههای برجسته برای معرفی پروژههای Layer 2 اتریوم در حوزه NFT به شمار میآید.
لوپرینگ (Loopring)
لوپرینگ یک پروژه لایه دوم اتریوم است که تمرکز آن بر صرافیهای غیرمتمرکز و معاملات سریع و کم هزینه است.
ویژگیها و مزایا؛
- استفاده از ZK-Rollups برای معامله سریع، تأیید صحت و کاهش هزینه
- بهینهسازی برای صرافیها (DEX) با عملکرد بالا و نقدشوندگی بهتر
- ساخت کیف پول و امکانات مالی لایه دوم برای کاربران پروژهها
چالشها؛
- رقابت با صرافیهای لایه اول و پروژههای جدید لایه دوم
- حفظ امنیت معاملات و مدیریت هزینههای تولید اثباتها
- نیاز مداوم به بهبود تجربه کاربری در معاملات با حجم بالا
آینده روشن لایههای دوم اتریوم و نکات سرمایهگذاری
با پیشرفتهایی مانند پروتودانکشرادینگ (EIP-4844)، تعامل لایه دومها با لایه اول تسهیل خواهد شد و کارمزد انتقال دادهها کاهش مییابد. پذیرش گسترده بلاکچین و رشد اپلیکیشنهای سنگین مانند بازیها، متاورس و IoT، بهطور طبیعی به لایه دوم وابسته خواهد بود.
تنوع و رقابت میان پروژههای لایه دوم باعث نوآوری بیشتر و کاهش هزینهها میشود. همچنین، ارتباط میان زنجیرهای (cross-chain) و ایجاد پلهای ایمنتر بین لایه دومها و سایر شبکهها تقویت خواهد شد. پروژههایی که روی بهبود تجربه کاربری، ابزارهای توسعهدهنده، امنیت و مقیاسپذیری تمرکز کنند، احتمال موفقیت بالاتری دارند.
نکات مهم برای سرمایهگذاری پروژههای لایه دوم اتریوم
اگر قصد دارید روی پروژه لایه دوم اتریوم سرمایهگذاری کنید، به نکات زیر دقت نمایید؛
- تحقیق فنی و تیم پروژه
مطمئن شوید تیم توسعهدهنده دارای تجربه و تخصص کافی است و پروژه از نظر فنی قابل اتکا میباشد.
- ارزش قفل شده (TVL) و پذیرش بازار
پروژههایی که ارزش قفل شده بالا دارند و توسط پروژههای بزرگ دیفای استفاده میشوند، اعتبار بیشتری دارند.
- نوآوری و مزیت رقابتی
پروژههایی که ویژگیهای متمایزی ارائه میکنند، مانند بوبا با محاسبات هیبرید و استرنکت با فناوری STARK، ممکن است شانس رشد بالاتری داشته باشند.
- امنیت و ممیزیها
ممیزیهای مستقل و سابقه امنیتی پروژه را بررسی کنید؛ پروژهای که بررسی امنیتی قابل اعتماد نداشته باشد، ریسک بالایی دارد.
- نقدشوندگی توکن و توزیع توکن
اطمینان حاصل کنید که توکن پروژه نقدشوندگی کافی دارد و توزیع آن به گونهای نیست که بخش عظیمی از توکنها در دست چند نفر باشد.
- پیشنهادات اقتصادی و مدل کسبوکار
ساختار کارمزدها، پاداشها، استیکینگ و درآمد پروژه را بررسی کنید تا مطمئن شوید پروژه میتواند پایدار باشد.
- تنوع سرمایهگذاری
به جای تمرکز بر یک پروژه، سبدی از پروژههای لایه دوم را انتخاب کنید تا ریسک کاهش یابد.
در پایان
در مجموع، آنچه در این مقاله بررسی شد نشان میدهد که پروژههای Layer 2 اتریوم نقش اساسی در آینده شبکه اتریوم و کل صنعت بلاکچین دارند. از اهمیت راهحلهای مقیاسپذیری گرفته تا معرفی پروژههای شاخص و تحلیل دقیق مزایا و فناوریهای آنها، واضح است که این لایهها مسیر تحول اتریوم را هموار کردهاند.
با توجه به پیشرفت سریع فناوری، افزایش تقاضا برای تراکنشهای سریعتر و ارزانتر، و گسترش حوزههایی مانند دیفای، متاورس و توکنهای غیرمثلی، انتظار میرود لایه دوم اتریوم در سالهای آینده به یکی از ستونهای اصلی توسعه در اکوسیستم اتریوم تبدیل شود.
به طور خلاصه، آینده از آنِ پروژههایی است که بتوانند میان امنیت، مقیاسپذیری و کاربرپسند بودن تعادل برقرار کنند. شناخت دقیق و تحلیل آگاهانهی پروژههای لایه دوم اتریوم میتواند نهتنها برای سرمایهگذاران، بلکه برای توسعهدهندگان و کاربران این اکوسیستم، مسیر تصمیمگیری هوشمندانهتری را فراهم کند.
سؤالات متداول
لایه دوم اتریوم چه مشکلی را حل میکند؟
لایه دوم اتریوم مشکل کارمزد بالا، تأخیر در تأیید تراکنشها و ظرفیت محدود یا مقیاسپذیری پایین را حل میکند. این راهکار با انتقال پردازش تراکنشها به بیرون از زنجیره اصلی و برگرداندن خلاصه به لایه اول، بار شبکه را کاهش میدهد و سرعت و کارایی را افزایش میدهد.
تفاوت اصلی بین لایه ۱ و لایه ۲ اتریوم چیست؟
لایه ۱ اتریوم به زنجیره اصلی و شبکهای که بلاکها را مستقیماً پردازش میکند گفته میشود. لایه ۲ یک لایه افزونه است که بر بالای لایه اول قرار میگیرد و تراکنشها را به صورت جانبی (off-chain) پردازش میکند و سپس نتایج نهایی به لایه اول منتقل میشود. لایه ۲ متمرکز بر مقیاسپذیری است در حالی که لایه ۱ تمرکز بر امنیت، اجماع و زیرساخت پایه دارد.
رولآپهای آپتیمیستیک (Optimistic Rollups) و رولآپهای دانش صفر (ZK-Rollups) چه تفاوتی دارند؟
رولآپ آپتیمیستیک فرض میکند تراکنشها معتبرند و تنها در صورتی که تقلب یا تخلفی رخ دهد، امکان چالش و بررسی آن وجود دارد. در نقطه مقابل، رولآپ دانش صفر برای هر گروه از تراکنشها یک اثبات (proof) تولید میکند که صحت آن را بدون نیاز به دوره چالش نشان میدهد. در عمل، ZK-Rollups امنیت بالاتر و زمان تأیید سریعتری دارد، اما باید در نظر داشت که تولید اثباتها پیچیدگی و هزینه دارد، در حالی که رولآپ آپتیمیستیک طراحی سادهتری دارد اما ممکن است تأخیر در خروجی داشته باشد.
کدام پروژههای لایه دوم از فناوری رولآپهای آپتیمیستیک استفاده میکنند؟
چند پروژه برجسته عبارتاند از؛ آربیتروم (Arbitrum)، آپتیمیسم (Optimism) و برخی شاخههای متنوع از پالیگان که از مدل آپتیمیستیک بهره میبرند.
آیا آربیتروم توکن بومی دارد؟
بله، آربیتروم توکن بومی به نام ARB دارد که برای تصمیمگیریهای مربوط به شبکه، دریافت پاداش و مشارکت در اکوسیستم به کار میرود.
این تحلیل توسط تیم اقتصادی نرخنیوز و بر اساس رصد بازار ارز دیجیتال و اطلاعات بهروز کریپتوکارنسی تهیه شده است.
منابع
