کارشناسان نرخ نیوز اعتقاد دارند که طلای سیاه قلم یکی از خاصترین سبکهای طراحی در صنعت جواهر است که به دلیل ظاهر کلاسیک، برجسته و هنری خود، در سالهای اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده است. بسیاری از افراد در مواجهه با این نوع طلا این سوال را مطرح میکنند که طلای سیاه چیست و چه تفاوتی با طلای معمولی دارد؟ برخلاف تصور برخی از افراد رنگهای تیره این جواهرات به معنی پایین بودن عیار یا بی کیفیت بودن طلاها نیست؛ بلکه این روش تکنیکی هنری و فرآیند پرداخت ویژه است که برای برجسته شدن نقش و نگارهای روی سطح طلا اجرا میشود.
البته که این سبک مانند هر نوع زیورآلات دیگری مزایا، محدودیتها و شرایط نگهداری خاص خود را داشته است. در ادامه این مقاله به صورت کامل با مفهوم طلای سیاه قلم، نحوه ساخت، عیار، انواع مدلها، مزایا و معایب، روش صحیح نگهداری و نکات مهم هنگام خریداران آشنا میشوید تا بتوانید با آگاهی بیشتر درباره انتخاب این سبک خاص از جواهرات تصمیم بگیرید.

فهرست مطالب
منظور از طلای سیاه قلم چیست؟
طلای سیاه قلم یکی از سبکهای هنر در ساخت زیورآلات است که در آن بخشهایی از سطح طلا با استفاده از تکنیکهای مخصوص به رنگ مشکی یا تیره در میآید. این تغییر رنگها کمک میکند تا طرحها، خطوط و نقوش حکاکی شده، جلوه برجستهای پیدا میکند. این طلا یک نوع طلا با عیار جدید نیست بلکه یکی از روشهای تزئینی و پرداخت نهایی روی جواهرات محسوب میشود.
در این روش قسمتهای فرورفته طرح با مواد مخصوص یا فرآیندهای شیمیایی کنترل شده تیره میشوند و بخشهای برجسته همچنان رنگ طبیعی طلا را حفظ میکنند. همین تضاد رنگ سبب ایجاد جزئیات طرح شده و آن را با وضوح بالاتر نشان میدهد.
علت اینکه به این طلا سیاه قلم گفته میشود این است که از هنرهای سنتی فلز کاری و قلم زنی گرفته شده است. در گذشته هنرمندان برای نمایانتر کردن جزئیات حکاکی شده روی فلزات، از مواد تیره رنگ استفاده میکردند. امروزه همین تکنیک را با فناوریهای جدید روی طلا اجرا کرده و به آن طلای سیاه قلم با طلای قلم سیاه گفته میشود.
ویژگیهای اصلی طلای قلم سیاه
|
ویژگی |
توضیح |
| نوع محصول |
سبک پرداخت و تزئین طلا |
|
رنگ اصلی |
طلایی با بخشهای مشکی یا خاکستری تیره |
| کاربرد |
انگشتر، گردبند، دستبند، گوشواره و سرویس طلا |
|
هدف |
برجسته کردن نقش و حکاکی |
| عیار |
مشابه طلای معمولی (بسته به سازنده) |
آیا ارزش طلای سیاه قلم کمتر از طلای معمولی است؟
خیر. ارزش ذاتی این زیورآلات همچنان به وزن و عیار و مقدار طلای به کار گرفته شده در آن وابستگی دارد. تکنیک سیاه قلم بیشتر روی ظاهر و اجرت آن تاثیر گذاشته و معمولا سبب افزایش ارزش هنری و زیبایی محصول میشود. البته که هنگام خرید این محصولات باید طراحی، وزن و عیار طلا را بررسی کرده و قیمت طلای ۱۸ عیار را نیز در نظر داشته باشید.
نحوه ساخت طلای سیاه قلم؛ رنگ سیاه چطور روی طلا مینشیند؟
یکی از رایجترین سوالات در خصوص این طلاها این است که چگونه میتوانند رنگ مشکی را روی طلا ایجاد کرده و به آن جلا بخشند. آیا این رنگ بخشی از خود طلاست یا یک پوشش جداگانه محسوب میشود؟ در پاسخ به این سوالات باید بگویم که در بیشتر موارد، رنگ تیره نتیجه یک فرآیند هنری و پرداخت تخصصی است که به ساختار اصلی طلا آسیبی وارد نشود.
بعد از ساخت قطعه طلا و انجام حکاکیها و قلم زنیهای لازم نوبت به ایجاد کنتراست میان بخشهای برجسته و فرورفته میشود. در این مرحله مواد مخصوص با روشهای کنترل شده شیمیایی روی قسمتهای حکاکی شده اعمال میشوند تا این نواحی به رنگ مشکی یا خاکستری تیره مبدل شود. سپس سطح قطعه پولیش شده تا قسمتهای برجسته درخشش طلایی خاص خود را داشته باشند.
رنگ سیاه قلم ماندگاری نسبتا بالایی دارد اما مانند دیگر پرداختهای تزئینی میتواند به مرور زمان به علتهای مختلفی کم رنگ شود. کیفیت اجرای سیاهکاری، نوع آلیاژ مورد استفاده، میزان سایش در استفاده روزمره، نحوه نگهداری از جواهر و تماس با مواد شوینده یا اسیدی میتواند در عمر مفید این نوع طلا تاثیر منفی بگذارد.
آیا سیاه قلم روی عیار طلا تاثیر میگذارد؟
عیار طلا با هیچ تکنیک تزئینی آسیب نمیبیند. میزان طلای خالص موجود در هر قطعه بعد از اعمال سیاه قلم تغییری نخواهند کرد. عیار جواهرات نیز همانند ترکیبات فلزات تغییر نکرده است. اگر قصد. دارید با مفهوم عیار و ترکیب فلزات آشنایی بیشتری پیدا کنید مطالعه مقاله آلیاژ طلا میتواند به شما در این زمینه کمک کند.
عیار سیاه قلم چقدر است؟
یکی از باورهای اشتباه در خصوص طلای سیاه قلم این است که رنگ تیره آن به معنای پایین بودن کیفیت یا عیار طلا است. این طلا از نظر عیار تفاوتی با سایر مصنوعات طلا نداشته و تنها ظاهر آن به کمک تکنیک سیاهکاری تغییر پیدا میکند. بنابراین قبل از خرید به عیار، وزن و کیفیت ساخت جواهر توجه کنید.
در بازار ایران بیشتر زیورآلات سیاه قلم با طلای ۱۸ عیار تولید شده است چرا که این عیار تعادل مناسبی میان استحکام و دوام و ارزش اقتصادی ایجاد کرده است. البته در برخی از کشورها ممکن است نمونههایی با عیارهای ۱۴، ۲۱ و ۲۲ نیز به این روش تولید شود.
برای تشخیص عیار طلا سیاه قلم کافی است به کد یا عیار حک شده روی قطعه توجه کنید و حتما درست بودن و اصل بودن آن را مورد بررسی قرار دهید. از فروشندههای معتبر خرید کنید. از آنها فاکتور اصل بخواهید. اگر باز هم نسبت به خرید قطعه خود شک داشتید میتوانید با انجام آزمایشهای علمی در مراکز معتبر، طلای خود را آزمایش کنید.
انجام این عملیات ارزش ذاتی طلا را بر اساس وزن و عیار آن محاسبه میشود. با این حال، قیمت نهایی جواهر ممکن است به دلیل طراحی خاص، ظرافت ساخت و اجرت بالاتر، از مصنوعات ساده بیشتر باشد. اگر قصد مقایسه این محصولات را دارید بررسی قیمت طلای ۲۱ عیار میتواند دید بهتری از ارزش طلا را به کار بگیرد.
در هنگام خرید به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای اینکه از خرید خود رضایت بیشتری داشته باشید بهتر است موارد زیر را مورد بررسی قرار دهید. عیار درج شده روی جواهر را با فاکتور مطابقت دهید. کیفیت اجرای سیاهکاری یکنواخت و بدون پوستهپوسته شدن باشد. حتما وزن طلا و اجرت ساخت به صورت جداگانه در فاکتور مشخص شود. طراحی و کیفیت پرداخت متناسب با قیمت اعلام شده باشد.
انواع مدلهای جواهرات سیاه قلم
تکنیک سیاه قلم تقریبا روی همه انواع زیورآلات قابل اجراست اما در برخی مدلها به دلیل داشتن نقش و نگارهای ظریف و سطح حکاکی بیشتر، جلوه زیباتری پیدا میکند. امروزه طراحان در این سبک برای تولید جواهرات کلاسیک، سنتی، وینتیج و حتی مدلهای مدرن استفاده میکنند و همین تنوع است که باعث شده طلای سیاه قلم در میان سلیقههای مختلف طرفدار زیادی داشته باشد. اگر چه ظاهر این جواهرات با مصنوعات ساده تفاوت دارد اما از نظر ذاتی همچنان مانند سایر انواع طلا بر اساس وزن و عیار قیمت گذاری میشود.

محبوبترین مدلهای سیاه قلم
|
نوع جواهر |
ویژگی |
| انگشتر سیاه قلم |
مناسب استفاده روزمره و استایل کلاسیک |
|
گردنبند سیاه قلم |
دارای طرحهای برجسته و چشمگیر |
| دستبند سیاه قلم |
محبوب در میان آقایان و بانوان |
|
گوشواره سیاه قلم |
ترکیبی از ظرافت و طراحی هنری |
| نیم ست و سرویس سیاه قلم |
مناسب مراسم رسمی و هدیه |
انگشتر سیاه قلم
انگشترهای سیاه قلم از محبوبترین محصولات این سبد هستند. طرحهای اسلیمی، هندسی، گل و بوته یا نقوش سنتی روی بدنه انگشتر سبب میشود که کنتراست رنگ طلایی و مشکی جلوه خاصتری پیدا کند.
گردبند و پلاک سیاه قلم
پلاک سیاه قلم معمولا با طرحهای هنری، نمادهای سنتی یا نقش برجسته ساخته میشوند. در این مدلها به ویژه برای افرادی که به زیورآلات متفاوت و خاص علاقه دارند، انتخاب بسیار مناسبی است.
دستبند سیاه قلم
دستبندهای سیاه قلم در مدلهای زنجیری، النگویی و چرمی تولید میشوند. ترکیب رنگ تیره با طلای براق، این مدلها را برای استایلهای کلاسیک، اسپرت و مردانه بسیار محبوب است.
گوشواره و نیم ست سیاه قلم
گوشوارهها در رتبه بعدی این مصنوعات قرار دارند و معمولا از نقشهای ظریف استفاده میشوند. این مصنوعات جلوه هنری جواهر را بیشتر نمایش میدهند و برای استفاده در مهمانیها و مراسم رسمی انتخاب بهتری هستند.
طلای سیاه قلم برای چه افرادی مناسبتر است؟
این سبک بیشتر مورد توجه افرادی قرار میگیرد که به طراحیهای خاص و کلاسیک علاقه دارند. استایلهای کلاسیک و وینتیج را میپسندند و به جزئیات و هنر قلم زنی اهمیت میدهند. به دنبال جواهراتی هستند که در بازار کمتر دیده شده است. همچنین کسانی که قصد خرید هدیههای خاص و ماندگار برای افرادی خاص را دارند میتوانند از این نوع طلا استفاده کنند. تنوع بالاییی این مدلها سبب شده این طلا علاوه بر ارزش مادی، به عنوان یک اثر هنری نیز شناخته شده و بسیاری از خریداران، آن را به دلیل طراحی منحصر به فردی که دارد انتخاب میکنند.
مزایا و معایب طلای سیاه قلم
طلا سیاه قلم به دلیل ظاهر متفاوت و سبک هنری که دارد طرفداران زیادی را در طی سالهای اخیر به خود دیده است اما مانند هر نوع زیورآلات دیگری مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد دانستن این موارد به شما کمک میکند تا تصمیم بگیرید که طلای سیاه قلم بخرید یا نه.
مزایا
مهمترین مزیت این طلا، ظاهر خاص و متفاوت است. کنتراستی که میان رنگ سیاه و طلایی وجود دارد جلوه منحصر به فردی را برای مخاطب ایجاد میکند. با این روش جزئیات به شکلی بهتر دیده میشوند و هنر طراح آن بیشتر به چشم میآید. به همین خاطر است که تنوع در طراحی این سبک بیشتر است و شما میتوانید مدلهای مختلفی را بر روی انگشتر، دستبند، گردنبند، گوشواره و سرویس طلا مشاهده کنید. ارزش هنری بالاییی این محصولات به ارزش مادی آن نیز میافزاید. همانطور که گفته شد، این زیورآلات در دسته بندی مدلهای کلاسیک و وینتیج قرار گرفته و انتخابی ایدهآل برای افرادی است که به جواهرات خاص علاقه دارند.
معایب
در کنار مزایای این محصولات باید معایب آن را نیز در نظر داشته باشید تا با دید واضح اقدام به خرید کنید. این طلا ذاتی سیاه نیست و مادهای که بر روی آن قرار دارد به مرور زمان و به علتهای مختلف میتواند کم رنگ شده و نیاز به بازسازی مجدد داشته باشد. اجرت ساخت و بازسازی آن نسبت به سایر طلاها بیشتر بوده و به همین خاطر نیاز به مراقبت بیشتر دارد.
چرا طلای سیاه قلم نخریم؟
این موضوع معمولا به دلایلی همچون هدف از خرید و پرداخت اجرت ساخت بالا بستگی دارد که میتواند انتخاب نامناسبی از نظر اقتصادی باشد. در صورتی که از آن به خوبی نگهداری نکنید، رنگ سیاه آن ممکن است به مرور زمان کاهش پیدا کند. از طرف دیگر همه طلا فروشیها نمیتوانند آن را مجدد ترمیم کنند. البته این موارد به معنی بی کیفیت بودن این جواهرات نیست و صرفا محدودیتهای خاص آن را نشان میدهد. بنابراین اگر به ظاهر زیبا و خاص اهمیت میدهید میتوانید از این محصولات استفاده کنید.
آموزش نگهداری از طلای سیاه قلم
طلای سیاه قلم به دلیل داشتن بخشهای تیره و تزئینات خاص و پرداخت هنری، نسبت به سایر زیورآلات ساده به مراقبتهای بیشتری نیاز دارد. این جواهرات استحکام مشابه با سایر مصنوعات طلا دارند اما رعایت چند نکته میتواند سبب شود تا رنگ آن و درخشش طلای موجود تا چندین سال باقی بماند.
مهمترین کاری که باید برای نگهداری این محصول انجام دهید، جلوگیری از آسیب دیدن لایه سیاهکاری و کاهش تماس آن با مواد شیمیایی و عوامل ساینده است. هنگام شستشو به هیچ وجه از این محصولات استفاده نکنید و آن را در تماس با سفیدکنندهها، الکل، استون، عطر و اسپریهای خوش بو کننده قرار ندهید. هنگام ورزش کردن یا جابه جایی اجسام سنگین حتما این طلا را از دست خود خارج کنید. هر قطعه را به صورت جداگانه در کیسههای پارچهای نگهداری کنید تا دچار خط و خش نشود.

در پایان
بررسیهای کارشناسان نرخ نیوز حاکی از آن است اگر هدف شما خرید زیورآلاتی خاص، هنری و متفاوت است، طلای سیاه قلم میتواند انتخاب بسیار مناسبی باشد. اما اگر اولویت اصلی شما سرمایهگذاری و پرداخت کمترین اجرت ساخت است، شاید مصنوعات ساده گزینه بهتر و اقتصادیتری باشند. در نهایت، شما باید با شناخت ویژگیها، مزایا، معایب و رعایت اصول نگهداری، درباره خرید این سبک از جواهرات تصمیم بگیرید.
سوالات متداول
آیا ترمیم طلای سیاه وجود دارد؟
بلکه اما باید این کار را به طلاسازان و کارگاههای تخصصی حرفهای بسپارید تا بتوانند همانند روز اول آن را باز سازی کنند.
طلای سیاه قلم بخریم یا نه؟
اگر هدف سرمایه گذاری یا استفادههای این چنینی دارید، خرید این طلا برای شما به صرفه نیست. اما اگر قصد شما استفاده تزئینی است؛ این محصول میتواند گزینه مناسبی برای شما باشد.
قیمت طلای سیاه قلم چگونه محاسبه میشود؟
قیمت نهایی بر اساس وزن، عیار، اجرت ساخت، کیفیت اجرای سیاه قلم و قیمت روز طلا تعیین میشود.