آیا سال ۱۳۹۹ را میتوان در تاریخ نوسانات بارز ارز و طلای ایران ۱ نقطه عطف برشمرد؟ چه عواملی باعث شد طلا به رکوردهای قیمتی تازهای دست پیدا کند؟ سال ۱۳۹۹ سالی پر چالش برای اقتصاد ایران بود. سال ۹۹ با طلای ۶۱۷ هزارتومانی و سکه ۶۰۰۰۰۰۰ تومانی آغاز شد.
اما بازارهای مالی با تحتتأثیر از محدودیتهای ارزی و شوک کرونا شیوۀ دیگری را پیش گرفتند. در این مقاله بررسی میکنیم که چگونه تحریمها، خبرهای اقتصادی و سیاستهای پولی توانستند قیمت طلا را تا اوج ۱۴۹۴۰۰۰ تومان برسانند. بررسی و مطالعۀ این سیر صعودی درک عمیقی از رفتار بازار در مواجهه با تورم و انتظارات جامعه به ما میدهد. همراه ما باشید.
| بازۀ زمانی | طلای ۱۸ عیار (تومان) | سکه امامی (تومان) |
| میانه فروردین ۱۳۹۹ | ۶۵۵۰۰۰ | ۶۳۴۰۰۰۰ |
| اوج پاییز | ۱۴۹۴۰۰۰ | ۱۵۰۰۰۰۰۰+ |
| ۲۱ اسفند ۹۹ | ۱۰۴۲۰۰۰ | ۱۰۶۰۰۰۰۰ |
| پایان سال (۲۸ اسفند) | ۱۰۸۰۰۰۰ | ۱۱۱۹۰۰۰۰ |
فهرست مطالب
روند قیمت طلا در سال ۱۳۹۹
سال ۹۹ سالی پر از نوسان بود که فضای سیاسی و شرایط کلان اقتصادی تأثیرات زیادی بر آن گذاشت. در این بخش به بررسی روند قیمتها خواهیم پرداخت و سیر تحولی قیمت طلا در سال ۹۹ را در ۳ بازه زمانی مرور میکنیم؛
بهار ۱۳۹۹؛ آغاز کرونا و نوسانات
سال ۹۹ با ویروس کرونا شروع شد. در ابتدای سال، هر گرم طلا با قیمت ۶۱۷۰۰۰ تومان معامله میشد. بازارهای جهانی تعطیل شدند و در زنجیرۀ تأمین، وقفه افتاد. این اتفاق باعث شد تقاضای جهانی برای طلا افزایش پیدا کند.
همچنین در داخل کشور، بازگشت ارز حاصل از صادرات با محدودیت مواجه بود. قیمتها با شیب ملایمی سیر صعودی به خود گرفته بودند. با اینوجود شرایط تورمی ناشی از کسری بودجه، سرعت صعودیشدن قیمتها را بیشتر کرد.
تابستان و پاییز ۱۳۹۹؛ اوج قیمت سکه و طلا
در تابستان و پاییز ۹۹، تلاطم و هیجانات بازار اوج بیشتری به خود گرفت. بازار به یک اقتصاد خبری تبدیلشده بود. قیمت سکه و طلا در لحظه از اخبار هستهای، تحریمها و تحولات سیاسی تأثیر میگرفتند.
در پاییز قیمت طلا به حد انفجار خود رسید. در آن زمان هر گرم طلای ۱۸ عیار رکورد نرخ تاریخی خود را با رقم ۱۴۹۴۰۰۰ تومان زد. این رشد ناشی از کاهش شدید ذخایر ارزی و بالارفتن انتظارات تورمی بود.
زمستان ۱۳۹۹؛ دوران تعدیل و اصلاح قیمتها
در زمستان ۹۹، قیمتها وارد فاز دیگری شدند. تغییر در سیاستهای مالی و تلاش بانک مرکزی برای مدیریت ارز سبب شد تا هیجان قیمتها تا حدودی کاهش پیدا کند.
در ۲۱ اسفند ۹۹، هر گرم طلا به نرخ ۱۰۴۲۰۰۰ تومان رسید و در پایان سال، هر گرم طلا در سطح ۱۰۸۰۰۰۰ تومان معامله شد. این دوره نشان داد که با فروکشکردن هیجانات سیاسی و تغییر در تصمیمات کلان میتوان تا حدود زیادی کنترل بازار را در دست گرفت.
عوامل تغییر قیمت سکه و طلا در سال ۹۹
سال ۹۹ با چالشهای زیادی همراه بود که بازار سکه و طلا را دچار شوک بزرگی کرد. در ادامه به بررسی این عوامل خواهیم پرداخت.
· تأثیر کرونا و سیاستهای پولی بینالمللی بر انس جهانی
وجود کرونا در سال ۹۹، سایۀ بزرگی بر امنیت اقتصاد جهان بود. انس جهانی طلا به پناهگاهی امن برای سرمایهگذاران تبدیل شد. بانکهای مرکزی جهان، با تزریق میلیونها دلار نقدینگی به اتخاذ سیاستهای پولی انبساطی روی آوردند. این اقدام باعث شد دلار و انس جهانی تضعیف شوند. افزایش نرخ انس جهانی از حدود 1,700 دلار به بالاتر، نوسانات بازار طلا در ایران را شدت بخشید.
· وجود تحریمها، نرخ ارز و سیاستهای ارزی داخلی
تحریمهای نفتی تأثیر بسیار زیادی برای ایجاد محدودیتهای ارزی گذاشت. بازار طلا با جهش نرخ ارز مواجه شد. دلار در بازار آزاد از کانال ۱۶۰۰۰ تومان عبور کرد. باوجود همبستگی بالایی که بین طلا و دلار بود هر نوسان در بازار ارز، بازار طلا را دچار تنش میکرد. سیاستهای ارزی به اجرا درآمده در نیمه اول سال نتوانست از جهش تقاضای احتیاطی برای خرید طلا جلوگیری کند.
· تأثیر اخبار سیاسی بر بازار
بازار طلا در سال ۹۹ بهشدت متأثر از اخبار بود. تحلیلگران این وضعیت را اقتصاد خبری نامگذاری کردند. اخباری مانند تنشهای منطقهای، انتخابات آمریکا، برجام و حواشی آن نوسانات زیادی بر بازار گذاشت.
معاملهگران به هر خبر سیاسی، واکنش هیجانی نشان میدادند. این رفتار باعث ایجاد تقاضای کاذب و افزایش قیمتها میشد. البته که در زمستان ۹۹ تا حدودی این اخبار معتدلتر شد و التهابات بازار کمی فروکش کرد.
حباب سکه در سال ۹۹
حباب به معنایی فاصله اختلاف قیمت بازار آزاد با ارزش طلای خالص موجود در آن است. هرچه این اختلاف بیشتر باشد حباب بیشتر است. در سال ۹۹ حباب سکه به بالاترین حد خود رسید. در فصل پاییز به دلیل افزایش تقاضا قیمت سکه امامی از ارزش ذاتی خود فاصله گرفت.
در ماههای مهر و آبان آن سال حباب سکه به نرخی بیسابقه بین ۱٫۵ تا ۲۰۰۰۰۰۰ تومان رسید. این شرایط به معنی پرداخت رقمی اضافه بر قیمت طلا و اجرت ساخت بود. مردم برای ایمن ساختن سرمایۀ خود سکه را به طلا ترجیح دادند.
با اینوجود سکه به ابزاری برای سفتهبازی تبدیل شد. با فروکشکردن هیجانات در زمستان، حباب سکه نیز کمتر شد. باتوجهبه تجربه سال ۹۹ میتوان این نتیجه را گرفت که خرید سکه در اوج حباب پرریسکترین اقدام مالی است. بهترین زمان خرید سکه در زمان تخلیه حباب است.
وضعیت طلا در پایان سال ۱۳۹۹؛ تثبیت قیمت طلا
بازار طلای در روزهای آخر سال ۹۹، به یک ثبات نسبی رسید؛ اما این ثبات شکننده بود. بعد از التهابات بازار در فصل پاییز باوجود سیاستهای ارز و تخلیه حباب هیجانی، قیمتها در اسفندماه متعادلتر شدند. نرخ دلار باقیمت سکه و طلا بسیار همسو بود.
دلار آزاد باقیمت ۲۵۲۰۰ توانست نرخ سکه و طلا را تا ۳۰ درصد نسبت به پاییز کاهش دهد. این کاهش امید به گشایشهای ارزی در آینده را افزایش داد. در اسفندماه سال ۹۹ بازار طلا شاهد تقاضای مصرفی شد که باعث شد ثبات قیمت تقویت شود.
جدول زیر آخرین نرخهای ثبتشده در بازار آزاد در ۲۸ اسفندماه ۹۹ است:
| نوع دارایی | قیمت (تومان) |
| طلای ۱۸ عیار | ۱۰۸۰۰۰۰ |
| سکه امامی (طرح جدید) | ۱۱۱۹۰۰۰۰ |
| سکه طرح قدیم | ۱۰۹۰۰۰۰۰ |
| نیم سکه | ۶۷۵۰۰۰۰ |
| ربعسکه | ۴۲۵۰۰۰۰ |
| سکه گرمی | ۲۴۵۰۰۰۰ |
| دلار آزاد | ۲۵۲۰۰ |
جمعبندی
در این مقاله شما را با قیمت طلا و سکه در سال ۹۹ آشنا کردیم. گفتیم که مسیر قیمتها در این سال با نرخ ۶۱۷۰۰۰ تومان برای هر گرم طلا آغاز شد و در پاییز به قله ۱۴۹۶۰۰۰ تومان رسید. این تغییرات قیمتی برگرفته از تورم افسارگسیخته و اقتصاد خبری بود که هرگونه خبر کافی بود تا نوسانات طلا را به اوج خود برساند. در آن سال سیاستهای ارزی اشتباه و جهش نرخ دلار کنترل بر بازار طلا و سکه را دستنیافتنی کرده بود.
نهایتاً با اصلاح سیاستهای ارزی و تغییر انتظارات تورمی، بازار توانست هیجانات خود را کنترل کند و قیمتها را تا حدودی کاهش دهد. در اسفند سال ۹۹ قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار برابر شد با ۱۰۸۰۰۰۰ تومان. همچنین سکه امامی در محدوده ۱۱۱۹۰۰۰۰ تومان معامله شد. التهابات بازار در سال ۱۳۹۹ ثابت کرد که برای داشتن یک سرمایهگذاری موفق باید از هیجانات کاذب دوری کرد. طلا در تمام ادوار تاریخی بهعنوان یک پناهگاه امن در برابر اخبار سیاسی و اقتصادی برای سرمایه مردم تلقی میشود.
سؤالات متداول
۱. چرا قیمت طلا در سال ۱۳۹۹ دچار هیجانات کاذب شد؟
مجموع شوکهای اقتصادی ناشی از بروز کرونا، محدودیتهای ارزی به دلیل تحریمهای نفتی و تأثیرپذیری بالای بازار از اخبار اقتصادی و سیاسی باعث بروز این هیجانات شد.
۲. نقش اقتصاد خبری بر بازار سکه و طلا در سال ۹۹ چه بود؟
اخبار سیاسی مانند نتایج انتخابات آمریکا و تحولات برجام و همچنین بروز کرونا باعث شد که قیمتها بیش از حد سیر صعودی به خود بگیرد.
۳. اوج قیمت طلا در سال ۱۳۹۹ چه زمانی بود؟
در پاییز ۹۹ قیمت طلای ۱۸ عیار به اوج خود یعنی نرخ ۱٬۴۹۶٬۰۰۰ تومان رسید.
۴. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در پایان سال ۱۳۹۹ چند بود؟
طبق آخرین معاملات روز ۲۸ اسفند ۱۳۹۹، قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار آزاد به رقم ۱٬۰۸۰٬۰۰۰ تومان رسید.
۵. چرا قیمت طلا و سکه در زمستان ۹۹ سیر نزولی پیدا کرد؟
با متعادل شدن تورم و فروکشکردن التهابات سیاسی هیجان خریداران کنترل شد و قیمتها کمی روی آرامتری به خود دیدند.
۶. تأثیر کرونا بر انس جهانی در سال ۹۹ چه بود؟
با شیوع کرونا و رشد نقدینگی توسط بانکهای مرکزی دنیا برای مقابله با این بحران، انس جهانی هم افزایش پیدا کرد. طلا برای مردم و سرمایهگذاران همیشه در برابر بحرانها یک پناهگاه امن بهحساب میآید.
